ผมโชคดี มีโอกาสนั่งประชุมใน บอร์ด ที่หลากหลาย จึงถือโอกาสสังเกตการณ์และตีความว่าการทำหน้าที่บอร์ดคือทำอะไร และตอบตัวเองว่าทำ ๓ อย่าง
๑. ลงมติ
๒. ให้คำแนะนำ
๓. ตั้งคำถาม
ถามว่าใน ๓ ข้อนี้ ข้อไหนสำคัญที่สุด ประสบการณ์และหลักการด้าน governance สอนผมว่า ข้อ ๓ สำคัญที่สุด บอร์ดมีหน้าที่ตั้งคำถาม เพื่อทำหน้าที่แสวงหาทิศทางและเป้าหมายที่เหมาะสมต่อองค์กรในขณะนั้น และในอนาคต รวมทั้งแสวงหายุทธศาสตร์การบรรลุเป้าหมายนั้น โดยฝ่ายบริหารมีหน้าที่ตอบคำถาม ตอบในห้องประชุมทันทีไม่ได้ก็ให้เวลาไปค้นและปรึกษาหารือกัน เอามาตอบอย่างมีข้อมูลหลักฐานประกอบในภายหลัง
ย้ำว่า ในที่ประชุม บอร์ด หน้าที่หลักของผู้เป็น บอร์ด คือตั้งคำถาม และผู้มีหน้าที่ตอบคือฝ่ายบริหาร
กล่าวอย่างนี้เป็นวิธีคิดแบบถูก-ผิด ซึ่งเป็นวิธีคิดที่ไม่ถูกต้อง จริงๆ แล้วสำคัญทั้ง ๓ ข้อ บอร์ดต้องทำหน้าที่ทั้ง ๓ ข้ออย่างสมดุลกัน แต่ข้อที่เรามักไม่ค่อยได้ทำ หรือเกรงใจที่จะทำ คือข้อ ๓ และในบางกรณี บอร์ด ก็มัวสนุกสนานกับข้อ ๒ มากเกินไป จนคำแนะนำล้นเกิน และฝ่ายบริหารก็เฉยเมย
วิจารณ์ พานิช
๓๐ ม.ค. ๕๕
ขอบคุณค่ะ...ในหน้าที่ของที่ปรึกษาฯ มักจะซักซ้อมทีมงานไว้ล่วงหน้า ตั้งประเด็นว่า บอร์ดจะถามอะไรนอกเหนือจากเรื่องที่เตรียมไว้แล้ว..และให้ตั้งใจฟังคำถามของบอร์ดดีๆ..อย่าเอาแต่ defend ตัวเอง เพราะจะทำให้หลงทางได้