สำรวจบัญชีความเชื่อใจ

 สุดสัปดาห์อย่างนี้ ได้มีเวลานั่งทบทวนตนเอง
หลังออกกำลังกายสดชื่น ก็มาสำรวจบัญชีความเชื่อใจ - trust account
...
ครั้งหนึ่ง ข้าพเจ้าเคยไปพักบ้านอาจารย์ชาวอังกฤษ
ตอนเช้าตื่นขึ้นมา เห็นนกบินมากินเมล็ดถั่ว ซึ่งใส่ไว้ในที่ให้อาหาร
จึงซื้อติดกลับมาเชียงใหม่อันหนึ่ง แขวนไว้ที่บ้าน (ดังภาพ)
ปรากฎว่า รอแล้วรอเล่า ไม่มีนกตัวไหนมากินเลย
ไปๆ มาๆ กลายเป็นที่ให้อาหารกระรอกแทน
อาจเพราะ นกไทย เกิดการเรียนรู้บางอย่างที่กระรอกไม่เคยรู้
เช่น การถูกจับมาไว้ให้คนปล่อย - ก็เป็นได้
.

ภาพ : ที่ให้อาหารนก (ซ้ายมือ) ที่ไม่ยอมมีนกมากิน แม่อุตสาห์หานกปลอมมาล่อ ก็ไม่ได้ผล
...
ย้อนกลับมายังสังคม  มนะ + อุษย์ = ผู้มีใจสูง
สิ่งที่น่าฉงนที่สุด ของผลตอบรับต่อการ "อาสา" คือ "ความเงียบ"
หากเป็นข้อโต้แย้งกลับมา..อย่างน้อยก็แสดงว่า ผ่านการรับรู้ และเหตุผลยังใช้เป็นประโยชน์ได้
แต่ความเงียบ..แปลผลได้หลายอย่าง
อาจเป็น..ก็ดี (แอบกดดอกไม้ให้ในใจ)..หรือ  ไม่ได้ฟัง..และสุดท้าย "ไม่เชื่อใจ"
ไม่เชื่อใจ..ว่ามีความสามารถพอ
ไม่เชื่อใจ..ว่าทำอะไรโดยปราศจากผลประโยชน์แอบแฝง?
...
ข้าพเจ้าจึงเกิดความสนเท่ห์ เกี่ยวกับ "ความเชื่อใจ - trust" ขึ้นมา
ลองค้นหาดู พบหนังสือชื่อน่าสนใจ
The speed of trust โดย  Stephen M.R. Covey
สามารถอ่านบทนำได้ที่นี่ หรือ บทคัดย่อได้ที่นี่
.
ในหนังสือเล่มนี้ จุดหนึ่งที่น่าสนใจคือ ความเชื่อใจ-trust เปรียบดังเงินในบัญชีที่แต่ละคน
สามารถสะสม (deposite) หรือ สูญเสีย (withdraw)
กระแสเงินในบัญชี มีทั้งที่สำรองหมุนเวียน  และที่เป็นก้อนสำหรับบางสถานกาณ์
ส่วนสำรองหมุนเวียน เปรียบดัง คุณลักษณะ-charactor
ส่วนก้อนสำหรับบางสถานการณ์ เปรียบดัง ความสามารถ-competence
ดังที่ Covey กล่าวว่า
"character and competence are both necessary.
Character is a constant; it’s necessary for trust in any circumstance.
Competence is situational; it depends on what the circumstance requires"

###

เมื่อลองเปิดดูสมุดบัญชีความเชื่อใจ - trust account ของตัวเองดู
character  ประมาณ "เอาคน"  สร้าง "ความรู้สึก" ปลอดภัย ไม่น่ากลัว
- มีรายการถอนหลายรายการทีเดียว  ต่อมาดีขึ้น  หลังจากปรับบุคลิก รุก(ราน) ของตนเองลง  เลิกพยายามที่จะเปลี่ยนแปลงใครๆ เพราะตัวเราเองยังไม่ค่อยเปลี่ยนตามคำบอกใครเลย

Competence ประมาณ  "เอางาน" สร้าง "ความน่าจะเป็น" แม่นยำ น่าลงทุน
- มีรายการถอนครั้งใหญ่ เมื่อทำงานวิจัยเชิงคุณภาพ ด้วยความไม่ถนัดมีผลให้งานล่าช้าจากที่สัญญาไว้กับผู้ร่วมงาน
- เมื่อก่อนเป็น "เบี้ยหัวแตก"  ตอนนี้ค่อยๆ รวบรวมให้เป็นก้อนที่ใหญ่พอ

ต้องเริ่มดูแลบัญชีความเชื่อใจนี้อย่างใกล้ชิด เพราะการติดหนี้บัญชีนี้  ดอกเบี้ยแพงจริงๆ คะ

 

[Boo]

ว้าว ลึกซึ้งค่ะคุณหมอป. เลยได้รู้จักหนังสืออีกเล่มของ โควี่ ขอบคุณค่ะ

[โสภณ เปียสนิท]

แสดงว่ามนุษย์ ต้องสร้างไว้วางใจ เชื่อใจ ให้ ฯมนก" ให้ได้ก่อนนะครับ

[แสงแห่งความดี...]

คุณหมอลอง...แขวนไว้ที่สูงดูบ้้่างซิครับ

บางที อาจจะมีนกที่ไม่เคยเรียนรู้ และอาหารที่เห็นปลอดภัยพอที่จะลงมากิน(ไม่ต้องกล้วแมวที่คอยจะตระครุบอยู่ใกล้ ๆ )

....

แต่ชอบ ความเชื่อใจ ที่คุณหมอเขียมาให้อ่านมากนะครับ... trust

[นงนาท สนธิสุวรรณ]

ขอบคุณค่ะ ตามประสบการณ์ที่ผ่านมา มีอีกหลายองค์ประกอบของความเชื่อใจ ที่ต้องระวังและพิจารณาด้วยสติมากกว่าอารมณ์ :

... " นอกสุกใส ในเป็นโพรง " 

... "อ่อนนอก แข็งใน"

... "แข็งนอก อ่อนใน"

... "ปากปราศรัย น้ำใจเชือดเฉือน"

... "มือถือสาก ปากถือศีล"

... "หวังดี ประสงค์ร้าย"

... "ทำคุณ บูชาโทษ"

... ฯลฯ ...

ภาพจากนิทรรศการความประทับใจในโครงการหลวง ที่พิพิธภัณท์ธนาคารไทย SCB

[ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. วิรัตน์ คำศรีจันทร์]

• อาหารที่ต้องใส่ไว้ข้างในนี่จะต้องเป็นอาหารแบบไหนครับ อาหารจำพวกแมลง เมล็ดพืช อาหารจริงๆ หรืออาหารที่ทำเลียนแบบครับ
• เห็นแล้วน่าประทับใจดีครับ ต้องนั่งอมยิ้ม ยิ้มให้กับนกปลอมที่คุณแม่ของคุณหมออุตส่าห์ไปหามาล่อน่ะสิครับ ตัวมันใหญ่น่ากลัวอย่างกับพญานกน่ะสิครับ พวกนกตามบ้านมักเป็นนกตัวเล็กๆ เห็นแล้วคงกลัวเป็นเหยื่อจงอยปากของนกแก้วดง
• เมื่อตอนเป็นเด็กอยู่บ้านนอกนั้น พวกฝูงนกแก้วดงนี่ หากเขาพากันลงไปกินลูกไม้ป่าของไม้ต้นไหนแล้วละก็ พวกนกชนิดอื่นๆแทบจะต้องหลบไปหากินต้นอื่นเกือบทั้งหมดเลยครับ มันเหมือนกับนกแก้วนี่มีความเป็นกลุ่มก้อนและถือความเป็นพวกพ้องมากครับ ไม่รู้ว่าเป็นธรรมชาติที่นกอื่นๆต้องหลีกหลบไปด้วย เลยยิ่งไม่กล้ากรายมายุ่งหรือเปล่านะครับ
• ผมเคยสังเกตเหมือนกันครับ พวกนกพิราบ นกเขา ฝูงนกกระจอก นกเอี้ยง ที่อยู่ในเมืองใหญ่ๆจอแจ ก็จะมีความเป็นปัจเจกต่างจากนกในป่าและตามบ้านนอกซึ่งจะมีความเป็นกลุ่มก้อนมากกว่า ในสังคมของการอยู่ร่วมกันกับคนและในหมู่นกก็แตกต่างมากครับ ผมเคยทำรังนกและนั่งเฝ้าดู นกในกรุงเทพฯและตามเมืองใหญ่ๆ แม้อยู่เป็นฝูง แต่เมื่อลงหากินแล้ว ก็จะต่างคนต่างหากินและกล้าเข้าใกล้คนมากกว่า หากเอาอาหารใส่มือหรือโยนลงพื้นใกล้ๆ ก็กล้าเข้ามาจิกกิน ตัวอื่นๆก็หากินของตัวไปอย่างไม่ต้องสนใจกัน ทุกตัวสามารถดูแลเหตุการณ์ต่างๆ ณ จุดที่ตนเองอยู่ เมื่อตัวไหนบินและตื่นตกใจ ตัวอื่นๆก็จะบินไปพร้อมกัน  
• แต่นกในป่าและตามชุมชนบ้านนอก การอยู่เป็นฝูงของเขาจะเป็นอีกแบบ มีการแบ่งหน้าที่ซับซ้อน เป็นจ่าฝูง เป็นยามเฝ้าระวังหลายระยะอีกหลายตัว ตัวที่เป็นจ่าฝูงเหมือนจะเป็นผู้ดูแลระยะไกลให้สมาชิกกลุ่มอยู่สุขสบาย หากมีคนเข้าใกล้ ไม่จำเป็นต้องเข้าใกล้ตัวใดตัวหนึ่งเหมือนอย่างฝูงนกในเมือง แต่เข้าไปใกล้อาณาบริเวณของเขาและเคลื่อนไหวผิดสังเกต จ่าฝูงก็จะให้สัญญาณพากันบินพร้อมกันทั้งฝูง แต่หากเป็นการแตกตื่นเฉพาะบางตัว ยังคงหากินและเฝ้าดูอยู่ พวกที่แตกตื่นก็จะบินกระจายกันไปไม่ไกล สักพักก็จะกลับเป็นปรกติ แต่หากตัวจ่าฝูงร้องหรือบิน ตัวอื่นๆจะพากันบินไปด้วยทันที
• สังคมของนกจึงเป็นสังคมที่มีการเรียนรู้ ทั้งการเรียนรู้เพื่อสร้างบุคลิก ตัวตน และการจัดความสัมพันธ์กันภายในกลุ่ม กับการเรียนรู้เพื่อกลมกลืนและจัดความสัมพันธ์ให้สอดคล้องกับสภาพโดยรอบ นกเอี้ยงและนกกระจอกในกรุงเทพฯ เกาะคอนส่งเสียงร้องทั้งคืน และบางครั้งก็บินเล่น หากินกลางคืน ในขณะที่ในป่าและในชนบทจะไม่เคยเห็นอย่างนั้นเลย ระดับสังคมความเป็นเมืองและชนบทของมนุษย์และสภาพแวดล้อมการอยู่อาศัย จึงน่าจะมีส่วนสำคัญมากเลยหรือเปล่านะครับ
• สภาพแวดล้อมของการใช้อุปกรณ์แบบนี้ในย่านประเทศที่ไม่ค่อยมีต้นไม้และชีวิตกลางแจ้งไม่หลากหลายเหมือนในกลุ่มประเทศย่านเขตป่าร้อนชื้น พวกสัตว์เล็กๆและนกก็จะขาดแคลนแหล่งหากินแมลงและเมล็ดพืชพรรณที่ขึ้นทั่วไป หรือกระจายหล่นตามพื้น เมื่อมีการประดิษฐ์อุปกรณ์อย่างนี้ขึ้นมา ก็เลยสนุกกับการได้อาหารกิน แต่สภาพอย่างในบ้านเรานี้ โดยเฉพาะบ้านคุณหมออย่างในรูป ซึ่งร่มรื่น เต็มไปด้วยต้นไม้ ลานหญ้า และลานดิน เลยก็น่าจะทำให้อาหารสำเร็จรูปแบบในกล่อง ไม่น่าสนใจได้เท่าหรือเปล่านะครับ
• แต่ทั้งหลายทั้งปวงนั้น ชอบการทำให้มีวงจรการเจริญสติจากชีวิตและการงาน อย่างนี้ของคุณหมอมากเลยครับ

[sr]

This is how our lives had changed:

we put mixed wild seeds and water out for wild birds in the morning; birds: finches, king parrots, lorikeets, doves, choughs(a kind of crows) and etc came for freebies;birds dropped and spread seeds about; cockroaches, little mice, big rats and (native) bandicoots and possums came too - at night; green frogs and toads came the party of insects at night; snakes came in for frog and rat meals at night; dogs came to catch or kill snakes and made a lot of noises at night; neighbors came in to chat and complain about vermin and odd noises; ...

Sigh! A drop of honey is not a fairy tale ;-)

[น้อย น้ำพอง]

สวัสดีค่ะคุณหมอ.

...ลองเปลี่ยนจากให้อาหารแต่ให้น้ำแทนสิคะ.

...หาถาดตื้นๆ(ที่รองกระถางต้นไม้)มาแขวนไว้ และนำน้ำใส่ไว้ในถาด.

...อดใจรอไม่กี่วันจะได้เห็นเจ้านกโบยบินมากินน้ำและอาบน้ำในถาดที่จัดไว้ค่ะ.

...แต่มีความพิเศษตรงเวลาที่มองเห็นนกโบยบินมาสังเกตดูแถวๆถาดให้ส่งจิตแผ่เมตตาพูดคุยกับนกด้วยค่ะ.

...คือความไว้เนื้อเชื่อใจ จากสัญชาตญานหัวใจที่ใช้รับกัน(ไม่เกี่ยวกับภาษาภายนอก).

...ที่สวนตอนนี้เริ่มเข้าฤดูร้อนสมาชิกนกต่างๆ(นกกางเขนป่า นกกางเขนดง นกขอด นกเขมร นกกระจิบ) มาขอน้ำกินน้ำ อาบน้ำ"แช่วับๆๆ"ทุกวันค่ะ กำลังจีบเป็นดาราหน้ากล้อง.

[ป.]

ขอบคุณคะคุณ poo ผู้เขียน Stephen M.R Covey
เป็นลูกชายของ Stephen R. Covey (ชื่อคล้ายกันจริงๆ)
คนเขียนหนังสือที่เป็นตำนาน The  7th habits of highly effective people คะ
ในบทนำ มีอีกจุดที่น่าสนใจ กล่าวถึง ลักษณะหนังสือที่เป็นตำนาน คือ
1. นำเสนอ ราก -Root  มูลเหตุที่คุ้นเคยกันดี จนบางทีเหมือนเป็นเรื่องพื้นๆ
2. ลงลึก-deepทำให้คนเห็นว่าเรื่องพื้นๆ  มีสิ่งที่เราไม่เคยคิดพิจารณาอีกเยอะ
3. ให้ความหวัง- hope  ให้คนเห็นหนทางพัฒนาตนเองได้
 

[ป.]

อาจารย์มีอารมณ์ขันเล็กๆ นะคะ :) 

[ถาวร]

สวัสดีค่ะอาจารย์

ชอบจังบันทึกนี้ บ่อยครั้งเหมือนกันที่ใช้และที่พบกับความเงียบ หลายสถานการณ์คงเกี่ยวกับความเชื่อใจนั่นเอง

ขอบคุณค่ะ

[small man]

Charactor คือ ลักษณะของผู้นำ    Competence คือ ลักษณะของผู้บริหาร

                         แตกต่างกันที่  "การรับฟัง"

    ผู้นำ ฟังมาก   ผู้บริหาร   พูดมาก

[ทิมดาบ]

ผมยังไว้ใจ และมาเติมกำลังใจให้อาจารย์หมอ...เสมอนะครับ

[ป.]

โอ จริงด้วยคะ หากลองแขวนไว้สูงๆ ไกลจากตัวบ้านอีกนิด
อาจได้ผลก็ได้

 

มาตอบอีกทีคะ ตอบตอนแรกเป็นภาษามนุษย์ต่างดาวไปเสียนี่

...

 

[ป.]

ขอบคุณคะพี่ใหญ่ ทึ่งในความสามารถคิดคำสุภาษิต แทนความหมายได้มากมาย
บ้านเรามีสุภาษิตทำนองนี้หลายบทจริงๆ ด้วยคะ

อย่าง "อย่าเชื่อใจทาง อย่าวางใจคน จะจนใจเอง"
เป็นการสอนให้รู้จักระวังอย่างมีสติ
แต่หากมากไปก็กลายเป็นระแวง มองโลกในแง่ร้าย

 

[ธิ]

สาระมากประโยชน์อีกแล้วครับท่าน.....ไว้วางใจ  รักแล้วรักเลย  รักนาน

ที่บ้านพี่สาวนะคะ  มีทั้งต้นไม้ใหญ่  ต้นกลาง ๆ  ต้นเล็ก  ขึ้นปะปนกันเป็นดง  ไม่มีรั้วกำแพงกั้นกับเพื่อนบ้าน  ต้นไม้ขึ้นต่อ ๆ กัน  เขียวเป็นพรืด  มีอ่างปลูกไม้น้ำหลายอ่าง

มีนกบินว่อนคุยกันหลายชนิด  วันไหนนั่งเงียบ ๆ ริมหน้าต่าง  บ่ายสองบ่ายสาม  จะเห็นนกเขาจะเดินเตาะแตะ ๆ ออกมาหากินตามถนนด้วย

บ้านอาจารย์หมอ ป. ก็ดูร่มรื่นนะคะ  ว่าแต่...ไม่มีหมาแมว  สัตว์เลี้ยงที่นกกลัวนะคะ

สุขสันต์วันแห่งความรักค่ะ

[มนัสดา]

สวัสดีค่ะคุณหมอป.

[ป.]

อาจารย์มาพร้อมกับมุมมองที่ช่วยให้เปิดมุมมองเพิ่มได้อีกแล้วคะ
ให้ได้เรียนรู้ปัจจัย ที่นก(ไทย) ไม่ยอมกินในที่ให้อาหารนก (ฝรั่ง) อาจเป็น
- อาหารไม่ถูกปาก เพราะเป็นธัญพืชแห้งๆ ไม่ใช่ข้าวสุกคลุกข้าวแกง
- นกปลอมที่เอามาล่อ กลายเป็นขู่ไปเสีย
- กินได้ทีละตัว ไม่สามารถลงมาเป็นฝูงได้ (นกภูธรชอบรวมกลุ่ม ไม่ชอบหากินแบบปัจเจก)
- เมื่อสภาพแวดล้อมอุดมสมบูรณ์ นกย่อมเลือกหากินอย่างเสรีอย่างมีศักดิ์ศรี ผมเคยสังเกตเหมือนกันครับ พวกนกพิราบ นกเขา ฝูงนกกระจอก นกเอี้ยง ที่อยู่ใน

สังคมนก สังคมคน เรียนรู้จากกันได้เหมือนกันนะคะ

[ป.]

อ่านถึงผลกระทบเป็นห่วงโซ่แล้วก็น่าคิดคะ

รวมถึงในระบบการทำงาน

การเปลี่ยนความเคยชินเพียงเล็กน้อย อาจส่งกระทบต่อระบบใหญ่อย่างคาดไม่ถึง

 

 

[ป.]

ใส่น้ำในถาด นกนานาชนิดก็มาอาบน้ำกินน้ำ
คงด้วยนกเหล่านั้นรับรู้ถึงจิตที่แผ่เมตตา ซึ่งมองไม่เห็นด้วยตานะคะ

...

สิ่งพื้นฐานง่ายๆ นี้มักถูกมองข้ามไป
อาจเป็นข้อคิด
ปัญหาไม่ได้แก้ด้วยการทำสิ่งที่ซับซ้อนให้ซับซ้อนยิ่งขึ้นเท่านั้น

[ป.]

เด็ดขาดและติดใจคะ

ผู้นำฟังมาก ผู้บริหารพูดมาก

ผู้บริหาร (ด้วยตำแหน่ง) จึงไม่สามารถเป็นผู้นำ (ทางจิตวิญญาณ) ได้ทุกคน