บ้านเป็นดังภาพสะท้อนชีวิตจิตใจของคนเรา เป็นพื้นที่ความปลอดภัยที่สุด อบอุ่น มีความเป็นอิสรภาพที่จะคิดและทำสิ่งต่างๆอย่างเป็นตัวของตัวเองที่สุด ขณะเดียวกัน ก็สะท้อนชีวิตทางสังคม หน้าที่การงาน และการจัดความสัมพันธ์ระหว่างตัวเรากับธรรมชาติของโลกรอบข้าง การอยู่อาศัยของตัวเราเป็นองค์ประกอบสำคัญที่สุดในความหมายของความเป็นบ้าน และเมื่อผู้คนมาสู่บ้าน ก็จะเหมือนได้สัมผัสและก้าวเข้าสู่ความเป็นชีวิตจิตใจของเรา การจัดวางและเล่นกับองค์ประกอบต่างๆในบ้านในแต่ละโมงยามและแต่ละอริยาบทของชีวิต จึงเปรียบเสมือนการบันทึกชีวิตจิตใจหลอมรวมเป็นหนึ่งในจิตวิญญาณความเป็นบ้าน

Large_home_decorative_art_12

Large_environmental_art

กอไผ่หวานแผ่กิ่งใบหนาแน่น แม่ยายบอกว่าญาตินำมาให้ เลยช่วยกันปลูกเรียงรายขนานชิดติดแนวรั้วจรดถนนที่ทอดผ่านด้านหนึ่งของบ้าน ไผ่หวานมีขนแข็ง คม คันคาย ลำเป็นริ้วเท่าหัวแม่มือ หงิกงอ และไม่สวย แต่ผมเห็นมุมนั่งกินกาแฟ มุมนั่งพักผ่อน ทำงานความคิดและสนทนากัน รวมทั้งเห็นแท่นติดตั้งงานศิลปะและบอร์ดแขวนอย่างเป็นธรรมชาติซ่อนอยู่ในกอไผ่หวานที่กำลังแตกกิ่งใบหนาแน่นเหล่านั้น เมื่อเดินใช้มีดกับกรรไกร หรือ 'ไม้ญับ' ในภาษาล้านนา เดินลิดกิ่งออกและตบแต่งทีละเล็กละน้อย วันละสามสี่กอ อดทนต่อหนามไหน่ทิ่มแทง เหนอะหนะเหงื่อโทรมกายและคันคายกับขนไผ่ขยุกขยุยเพียงไม่กี่วัน การจัดวางตนเองใหม่ของมุมร่มรื่นระหว่างกอไผ่หวานเป็นแนวยาว ก็เผยโฉมปรากฏให้เห็น งดงามเป็นธรรมชาติอย่างที่ใจคิด

Large_home_decorative_art_1

เรือนหลังน้อยหลังหนึ่งในบ้าน ได้จากซื้อไม้บ้านเก่าจากชาวบ้านมาออกแบบสร้างไว้ให้ยืดหยุ่นต่อการอยู่อาศัยและใช้สอย เป็นที่รับรองแขก วิทยากร หมู่มิตร และญาติพี่น้อง รวมทั้งดัดแปลงเป็นที่ทำงานกลุ่มเล็กๆ ห้องอ่านหนังสือ และนั่งคุยกันในบรรยากาศคนกันเอง เลยต่อเติมระเบียง ทำบันไดวนขึ้นลงเข้าห้องน้ำ ทำมุมนั่งคุยกันที่ชั้นล่าง จัดวางเก้าอี้ซึ่งไปเก็บซากเก้าอี้ที่เขาทิ้งแล้ว ๕-๖ ตัวมาซ่อมทาสีเสียใหม่ ใช้ทักษะของคนทำงานจิตรกรรมที่เคยฝึกฝนตนเองจากเพาะช่างมาเป็นสถาปนึกและช่างทำบ้านชั่วคราว ผสมแรงกายใจกับช่างชาวบ้าน ไม่นานก็ได้มุมเอนกประสงค์ของบ้านและมุมทำงานเพิ่มขึ้นมาอีกมุมเล็กๆมุมหนึ่ง แต่เล่นจังหวะกับองค์ประกอบรอบข้างให้มีขีวิตชีวาและมีความเชื่อมโยงต่อเนื่อง ได้องค์ประกอบความเป็นศิลปะในบ้านและบนพื้นที่ชีวิตจิตใจของเรามากขึ้นไปอีก

Large_home_decorative_art_13

อีกมุมหนึ่ง ก็เอาชุดเก้าอี้ไม้มาทาสีเสียใหม่ให้เป็นสีเหลืองเปลือกมะนาว เมื่อจัดวางริมสระข้างกอดาหลา ก็ให้โครงสีเล่นจังหวะกับสภาพแวดล้อมรอบข้างให้สว่างไสวและเป็นองค์ประกอบส่งเสริมความงามให้กัน เอาไว้รับแขก นั่งคุย นั่งปรึกษาหารือกันในบรรยากาศที่เป็นหนึ่งกับสิ่งแวดล้อมรอบข้างอยู่ตลอดเวลา

Large_home_decorative_art_4

สระบัวกลางบ้าน วางตัวอยู่ท่ามกลางหลากพันธุ์ไม้ ทั้งมะพร้าว กอไผ่ ดอกแคนา ดอกปีบ ต้นหม่อน ต้นหมาก มะขามป้อม และอีกหลายอย่าง เมื่อเขางอกงามและแข่งกันเติบโต แข่งกันไขว่ควัาหาแสงตะวัน แต่ละไม้ก็ยิ่งเริ่มมีความเป็นตัวของตัวเอง มีเรื่องราวจำเพาะต่างคนต่างไป อีกทั้งเริ่มข่มให้สระบัวกลายเป็นองค์ประกอบที่เล็กจ้อย แยกส่วนให้องค์ประกอบต่างๆเริ่มหลุดออกจากกัน บรรยากาศและสภาพแวดล้อมบนอาณาบริเวณเดียวกันในลักษณะนี้นำมาคิดและแก้ไขได้ด้วยวิธีทางศิลปะเช่นกัน ผมไปซื้อท่อน้ำประปามาท่อนหนึ่ง เส้นผ่านศูนย์กลาง ๑ นิ้วครึ่ง ยาว ๔ เมตร ทาสีแดงกลีบกุหลาบ แล้วลองทดสอบจัดวางกับต้นไม้ดู เห็นภาพความลงตัวและทำงานได้อย่างที่ต้องการพอสมควรทีเดียว

Large_decorative_art_1

Large_home_decorative_art_11

จากนั้น ก็ทำขีดบอกระยะหลายระดับเกือบสุดปลายท่อ ๔ เมตร ตั้งแต่ความยาว ๑ เมตร | ครึ่งเมตร หรือ ๕๐ เซนติเมตร | ๑ ส่วน ๔ เมตร หรือ ๒๕ เซนติเมตร | และ ๕ เซนติเมตร จากนั้น ก็ดัดแปลงเหล็กกะทะล้อรถเก่าและถ่วงปลายท่อด้านหนึ่งให้ตั้งฉากขึ้น เดินดูรอบสระบัวและเปิดสัมผัสไปสู่องค์ประกอบต่างๆทั่วทั้งบริเวณบ้าน เหมือนกับการร่างภาพและหามุมจัดวางองค์ประกอบงานศิลปะ จากนั้นก็อุ้มแท่นซึ่งติดตั้งท่อสีแดงกลีบกุหลาบที่ทำขึ้นลงไปในสระ จัดวางลงไปตรงตำแหน่งที่หมายตาไว้

ใช่แล้วครับ...ทำเป็นที่บอกระดับน้ำ และอีกมิติหนึ่ง สีสันของมันซึ่งมีความเป็นสีคู่ประกอบของสภาพโดยรอบ กับการออกแบบและตำแหน่งการติดตั้ง ก็ทำให้ได้ที่บอกระดับน้ำที่ช่วยเป็นองค์ประกอบศิลปะจัดวางเรื่องราวของสระบัวกับผืนน้ำ ให้มีความเป็นศูนย์กลางความเชื่อมโยงของสิ่งรอบข้าง ได้ความประสานกลมกลืนเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันกับท้องฟ้า แสงแดด สายลม รวมทั้งมวลธรรมชาติและหมู่แมกไม้ ก่อเกิดเรื่องราวเพิ่มขึ้นในอีกมิติหนึ่งจากองค์ประกอบทั้งหมดของบ้าน และเป็นฐานชีวิตสำหรับใช้ทำงานที่พึ่งทุนชีวิตตนเองให้ได้มากที่สุด.