"based on a  true story.. ติดพันต่อเนื่องมาจากนี่คะ

อีก 10 นาทีจะเที่ยงแล้ว หมอ ป.คนงาม (นามสมมติ) แอบดีใจ ที่เหลือผู้ป่วยเพียงคนเดียวนั่งรออยู่
เธอเป็นหญิงวัย 60 เศษ แต่งกายประณีต แต่ใบหน้าอิดโรย
" สวัสดีคะ คุณป้า ร. (นามสมมติ) วันนี้มีอะไรให้หมอช่วยคะ "
" อิฉันมีปัญหานอนไม่หลับ "
ใบหน้าหน้ายิ้มแย้ม ของ หมอ ป. หุบลงทันที  คิดในใจ..ยาวแน่ รายนี้
" คุณป้านอนไม่หลับมานานหรือยังคะ "
"นอนไม่หลับมา 5-6 ปีแล้วคะ ทรมานจริงๆ เลย"
"คุณป้า มีโรคประจำตัว อะไรหรือเปล่าคะ "
หมอ ป.ถาม โดยหวังลึกๆ ว่าจะมี "โรคทางกาย" เช่น ไทรอยเป็นพิษ ( Hyperthyroid),เบาหวาน..
"ก็..โรคนอนไม่หลับนี่แหละคะ"
"ถ้าอย่างนั้น หมอขอดูยาที่ใช้เป็นประจำหน่อยได้ไหมคะ"
คุณป้า ร. ค้นหาในกระเป๋าสะพาย กุกกัก อยู่พักหนึ่งก็หยิบยาออกมาหนึ่งถุง
ภายในมียานอนหลับหลากชนิด ..Lorazepam, Clonazepam,Euhypnos..etc
"คุณป้า ทานทั้งหมดนี้เลยหรือคะ !"
"ก็ทานๆ หยุดๆ ลองไปเรื่อยๆ ไปคลินิกนั้น เขาให้ยาอันนี้ ไปคลินิกนี้ เขาให้ยาอันนั้น..ก็ไม่เห็นช่วย..
 แต่ป้ายังไม่เคยลองกินพร้อมๆ กันนะ กินพร้อมกันดีไหม "
"ไม่คะ ไม่ อย่ากินพร้อมกัน อันตราย" หมอ ป. เสียงหลง
และมีกระปุกยา ชื่อประหลาด ระบุว่าผลิตจากต่างประเทศ
"อันนั้น เพื่อนที่นิวซีแลนด์ ส่งมาให้"
"แล้วดีไหมคะ ?"
"ก็ยังไม่กล้าทาน กล้าๆ กลัว ว่าจะมาถามหมอนี่แหละว่ากินได้ไหม"
หมอ ป. รู้สึกเหมือนถูกชก
"เอ่อ..ยาตัวนี้หมอไม่รู้จักมาก่อน แต่หากได้รับรองจากองค์การเภสัช ว่าไม่มีพิษภัยอะไร ก็คงทานได้คะ"
"ถ้างั้น ไม่กินดีกว่า อิฉัน ขี้แพ้ยา"
ว่าแล้ว เธอก็หยิบอีกถุง ที่โตกว่าเดิม ออกมา
"พวกนี้ไม่กินแล้ว พวกนี้กินแล้วเวียนหัว ..."
คุณป้า ร. ชี้ไปตามถุงยาสารพัดอย่าง ตั้งแต่วิตามิน ยาพาราเซตามอล ยาลดไขมันในเลือด ไปกระทั่ง ยาแก้เวียนศีรษะ เอง !
...
" ปกติก่อนนอน คุณป้าทำอะไร"
"ก็นั่งๆ นอนๆ ดูทีวีกับบ้าน..เบื่อนะ แต่ไม่รู้จะทำไง สามีก็เสียแล้ว ลูกเต้าก็ไม่มี"
ตอนนี้  ป้า ร. มีน้ำตารื้นๆ ประวัติชีวิต ตั้งแต่พบกับสามีต่างชาติ ย้ายไปอยู่ต่างประเทศ ตัดขาดจากครอบครัว..
เวลาผ่านไป 10 นาที หมอ ป. ซึ่งเงียบนั่งฟังอยู่ จึงเอ่ยขึ้น
"ขอบคุณคะ ที่เปิดใจเล่าให้หมอฟัง..ชีวิตคุณป้าน่าสนใจ แต่เดี๋ยวเรามาช่วยกันหาทางแก้ปัญหา นอนไม่หลับ กันต่อนะคะ"
 ป้า ร. หยิบผ้าเช็ดหน้าลายโดเรมอน มาซับๆ ที่ขอบตา
"เนี่ย เพื่อนที่ญี่ปุ่นส่งมาให้"
"ป้าโชคดีนะ มีเพื่อนอยู่ทั่วโลก" หมอ ป. พยายามหาแรงบวก
"โชคไม่ดีหรอก ทำอะไรก็ไม่สำเร็จแบบเพื่อนๆ เขา"
 หมอ. ป. ถามต่อ
 "ตอนไปคลินิก คุณหมอแนะนำเรื่องการปฎิบัติตัว หรือเปล่าคะ เช่น ออกกำลังกาย, ไม่กินอาหารใกล้เวลานอน.."
ป้า ร. ยกมือขึ้นห้าม "อุ๊ๆๆ พวกนี้ป้าฟังมาหลายรอบแล้ว..พูดง่ายแต่มันทำยากนะหมอ"
"คิดดู จะให้ป้าไปวิ่งออกกำลังกายทุกเย็น จะทำได้ไง เข่าก็เจ็บอยู่เนี่ย"

"เอาอย่างนี้นะป้า.." หมอ ป. ถอนหายใจยาว เมื่อตนเองรู้สึกหมดมุข
"หมอมีประสบการณ์ส่วนตัวจะบอก.."
" หมอสังเกตตัวเองว่า หลังจากรับประทานกล้วย..จะรู้สึกง่วงมาก"
"คืนไหนที่หมอนอนไม่หลับ จะรับประทานกล้วยหอม 1 ผล"
หมอ ป.หยุด สังเกตปฎิกริยาของคุณป้า..
ปรากฎว่า คุณป้า ร. มองหมอ ป. ตาแป๋ว อย่างตั้งใจฟัง
" ยังไม่รู้กลไกที่แน่นอน แต่ในกล้วยมีสาร serotonin ซึ่งมีฤทธิทำให้จิตใจสงบ"
"การออกฤทธิจะเกิดได้ดี  เมื่ออยู่ในที่มืด และไม่มีเสียงรบกวน"
"ถ้าจะให้ดียิ่งขึ้น ต้องกินหลังจากร่างกายขยับจนเหงื่อออก ไม่ต้องวิ่งก็ได้ ยืนแกว่งแขนไปดูทีวีไปก็ได้คะ"
"ส่วนยาพวกนี้ หมอแนะนำว่า เก็บไว้ก่อน ถ้าทานกล้วยไม่ได้ผล อาจลองตัวนี้ ( ชี้ไปที่ lorazepam)สัก 1 เม็ด"
ใบหน้าของ ป้า ร. เริ่มมีรอยยิ้มนิดๆ
"น่าสนใจ เดี๋ยวป้าจะลองดู..แต่แค่ผลเดียวจะพอหรือคะ"
"หมอนัดอาทิตย์หน้านะคะ แล้วคุณป้าลองดู ได้ผล ไม่ได้ผลอย่างไร มาเล่าให้ฟังนะคะ"

หนึ่งสัปดาห์ผ่านไป..
อีก 5 นาทีจะเที่ยง หมอ ป. แอบลุ้นในใจ ป้า ร. จะมาไหมหนอ  บางทีเธออาจคิดว่า หมออะไรไม่สั่งยา แถมแนะนำอะไรประหลาดๆ
ปรากฎว่า..หญิงวัย 60 เศษ เดินมาพบด้วยสีหน้า แช่มชื่น
" ป้ารู้สึกนอนได้มากขึ้นคะ ..นอนตอน 4 ทุ่ม ตื่นขึ้นมาตอนตี 3"
" ป้าเลยลอง ปรับขนาด เป็นหนึ่งผลครึ่ง..คราวนี้ตื่นตี 5 "
" หมอว่า ป้าปรับขนาดเป็นทานกล้วย หนึ่งผลครึ่งดีไหม.."
หมอ ป.ยิ้ม แม้ในใจจะคิดว่า.. วันนี้คงได้ทานข้าวตอนเที่ยงครึ่ง..อีกแล้ว

  =  ?

 

 

****

บทส่งท้าย

1. เรื่องราวนี้ ทำให้ข้าพเจ้าคิดถึงถึง
หลักการของ Integrative medicine :
" Healing-oriented medicine
that takes account of the whole person,
as well as all aspects of lifestyle.
It emphasizes the therapeutic relatioship
and makes use of all appropriate therapies."
(Anderew T well)

ขอแปลเป็นไทยว่า การแพทย์ผสมผสาน
" การแพทย์ที่เชื่อว่า ร่างกายมีศักยภาพในการเยียวยาตัวเอง
ด้วยการ การดูแลแบบองค์รวม ( ร่างกาย จิตใจ จิตวิญญาณ)
รวมทั้ง วิถีการดำเนินชีวิต โ
ดยให้ความสำคัญต่อ ความสัมพันธ์ระหว่างผู้รักษาและผู้รับการรักษา
โดยยอมรับ ใช้การรักษาทุกแผน (ทั้งแผนตะวันตกและตะวันออก) ที่เหมาะสม"


2. อะไรหนอ คือ คำอธิบายสำหรับเรื่องนี้  ยานอนหลับ "Banana"zepam

Serotonin ในกล้วย ช่วยให้มีสุข ??
แม้เราทราบว่าภาวะซึมเศร้า เป็นสาเหตุที่พบบ่อยของอาการนอนไม่หลับ
และในผู้เป็นโรคซึมเศร้า  มักขาดสารสื่อประสาท Serotonin  
ในผลไม้ เช่น กล้วย มะเขือเทศ มีสาร serotonin อยู่พอสมควร   ที่มา

แต่.. serotonin ที่รับประทานเข้าไป ไม่สามารถผ่านเยื่อหุ้มเส้นเลือดสมอง (Blood brain barier)
แปลว่า กินอาหารเหล่านี้เข้าไป ไม่ทำให้ระดับ serotonin ที่ออกฤทธิต่อประสาทสูงขึ้น
เป็นเหตุให้ ยาลดซึมเศร้า ไม่ได้เป็นตัว serotonin โดยตรง เพียงแต่ไปชะลอการทำลาย สาร serotonin ที่ร่างกายสร้าง ทำให้มีปริมาณสะสมมากขึ้น
ดังนั้น ข้ออธิบายนี้จึงไม่น่าใช่

แล้วคุณละ คิดว่าอธิบายได้ด้วยอะไร ?