หลังจากฝนหยุดแล้ว  นักเรียนชายหญิงเดินเข้ามา  กลุ่มแรกเป็นนักเรียนหญิง ส่อแววเหนียมอายอย่างเห็นได้ชัดเจน  ไม่กลาทีจะมานั่งด้านหน้า  แต่เก้าอี้ถูกจัดไว้พอดี  ทำให้หลีกเลี่ยงไม่ได้  นักเรียนหญิงแต่กระโปรงนักเรียนยาวกรอมเท้า  เสื้อสีขาวแขนยาว  และโพกฮิญาบสีขาว   ส่วนนักเรียนชายกางเกงขายาวและเสื้อสีขาวแขนสั้น

 

 

          หลังจากการแนะนำตัวของวิทยากรกันแล้ว   กิจกรรมนันทนาเพื่อสร้างความคุ้นเคยได้เริ่มขึ้น  โดยสองพยาบาลสาวสวย  นักจิตวิทยา "ป้ามะลิและป้ากัลยา"   ทำให้นักเรียนมีรอยยิ้มแบบเปิดเผยกันทุกคน  นับเป็นเป้าหมายความสำเร็จของการจัดค่ายคือ "ให้เด็กมีความสุข"

 

   

            วันแรกได้เรียนรู้การฝึกตั้งคำถามโดย "คุณครูเกียรติศักดิ์" และสร้างความสนใจในการเรียนรู้ให้กับนักเรียน  ทำให้กลุ่มของนักเรียนมีความสนใจที่จะเรียนรู้ ๖ เรื่องคือ ประวัติความเป็นมาของเกาะหมาก   ฮารีรายอ    อาชีพของชาวเกาะหมาก    การแต่งกายของมุสลิม     พิธีทางศาสนา    ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม 

 

             ตอนบ่ายพี่เลี้ยงและวิทยากร  ได้นำนักเรียนออกไปสัมภาษณ์และเรียนรู้จริงกับภูมิปัญญาในชุมชน   เพื่อให้นำข้อมูลมาตอบคำถามที่ตั้งไว้  และเรียบเรียงให้เป็นความเรียงที่สามารถอ่านได้ใจความ 

 

         วันรุ่งขึ้นได้ขอให้นักเรียนแต่งกายตามสบาย  เพื่อจะได้ลุกนั่งสะดวก    แต่ละกลุ่มช่วยกันทำงานกลุ่มแบบเดิม  แต่งเติมงานให้สมบูรณ์  นำเสนอผลงานทีละขั้นตอน   และจัดทำหนังสือเล่มเล็ก 

 

          ผลการจัดกิจกรรมพบว่านักเรียนมีความสามารถทำงานตามขั้นตอนที่แนะนำได้  แต่เวลาจำกัด  ส่วนใหญ่ได้การแต่งเติมอย่างสมบูรณ์แล้ว  มีเพียง ๒ กลุ่มที่ออกไปนำเสนอผลงานที่สมบูรณ์  นอกนั้นไม่กล้าแสดงออกและเกี่ยงกัน  จึงสรุปว่านักเรียนทุกกลุ่มจะต้องมีงานสำเร็จ "หนังสือเล่มเล็ก" จำนวน ๖ เล่ม

 

 

     

            ก่อนจากกัน   พี่เยาวชาอาสาสมัครจากปัตตานี ได้ร้องเพลงอำลาน้อง ๆ แบบซึ้งใจทีเดียว  ทำให้นักเรียนหญิงส่วนมากถึงกับน้ำตาร่วง  และซึมไปหลายคน

 

       

             คราวหน้านัดพบกันที่ปัตตานี "เยาวชนต้นกล้าต้นแบบความเข้มแข็ง"  กลุ่มบูโดให้เสื้อสำหรับจองตัวไว้แล้ว  ซึ่งเราคุยกันแล้วว่า  การปทำงานกับเยาวชนไม่ได้เบียดบังโรงเรียน  เราใช้เวลาใดก็ได้  อีกอย่างหนึ่งเราไม่มีอำนาจหรือศักยภาพพอที่จะไปทำความเข้าใจกับครูในโรงเรียน  เพื่อขอความร่วมมือในการการจัดค่ายฯ แบบนี้ 

    

               กิจกรรมการจัดค่ายฯ  หากครูให้ความร่วมมือกับเราน้อย  ทำให้เราเกิดปัญหาอุปสรรคในการไปเรียนรู้ชุมชน และการควบคุมนักเรียน  ผลการจัดค่ายฯ ครั้งนี้ทำให้เราตัดสินใจเลือกไปทำงานร่วมกับกลุ่มเยาวชน  ซึ่งเขารอความร่วมมืออยู่แล้ว..รอจริง ๆ