บทความก่อนได้กล่าวถึงองค์การจัดการตนเอง
หรือ ธรรมชาติของสรรพสิ่งในโลกล้วนแต่เติบโตได้เอง
แต่ได้ถูกโหมดบางโหมดของการเรียนรู้คือโหมดปกป้อง
ได้แก่ สภาวะอารมณ์ที่เครียด ไม่อยากเรียนรู้ ซึ่งก็ทำลาย
องค์กรจัดการตนเองที่เป็นโหมดปกติ พัฒนาได้

ก็คงไม่ต้องกล่าวถึงสถานศึกษาแบบอุตสาหกรรมเท่าไรกันนัก
เพราะชอบสร้างทุกสิ่งให้เป็นโหมดปกป้อง รวมทั้งการคิดวิเคราะห์ด้วย
การคิดนั้นสิ่งสำคัญที่สุดคือ การกล้าคิด

ความปลอดภัยในการกล้าคิดเป็นเรื่องสำคัญที่สุด
ของกระบวนการคิด ความเครียดเป็นศรัตรูของความคิด
หากยังไม่มีพื้นที่ปลอดภัยในการแสดงความคิด ความเห็น
ก็ยากที่จะเกิดการกล้าคิด

ความผิดพลาดที่เกิดขึ้นในปัจจุบัน เป็นผลมาจากอดีต
เหตุปัจจัยต่าง ๆ ที่ไม่เอื้อ จำเป็นต้องเยียวยานั้นมีมากมาย
รวมทั้งเรื่องของสังคมและวัฒนธรรมที่ถ่ายทอดผ่านครอบครัว
และรวมทั้งระบบโรงเรียนด้วย เพราะวัฒนธรรมการเรียนรู้
ของเรานั้นยัดเยียด รวมทั้งไม่สร้างพื้นที่ความปลอดภัย
ให้ได้เรียนรู้ให้เกิดการกล้าคิด

เมื่อไม่มีการกล้าคิด ก็ไม่มีการกล้าทำ โหมดปกป้องทำงานอย่างได้ผล
ความคิดทีดีต่าง ๆ ก็ไม่เกิด เราก็จะได้เด็กคนที่ทำงานเพื่อโรงงานอุตสาหกรรม
ที่พูดแต่คำว่า ครับและก้มหน้าทำทำงานเป็นอย่างเดียว