Scene : พื้นที่ความเป็นอิสรภาพของหัวใจและอาณาจักรความยิ่งใหญ่ของชีวิตในชนบทแห่งหนึ่งที่เหมือนกับอีกหลายแห่งของประเทศ
Actors : การงานและธรรมะจัดสรรให้เราต่างได้มาเจอกัน ชาวบ้าน อสม. ผู้นำชุมชน เครือข่ายประสานงานและเครือข่ายวิจัยของโครงการวิจัยโครงการหนึ่งที่ผู้เขียนได้เป็นผู้ร่วมทำวิจัยด้วย[๑]
Location : หมู่บ้านสหกรณ์ ตำบลป่าตุ้ม [๒] และตำบลเขื่อนผาก อำเภอพร้าว จังหวัดเชียงใหม่
Prop and Custumes : ตามที่เห็น ที่มี ที่เป็นอยู่ ของชาวบ้าน 
Technique : กล้องดิจิตัลราคาถูก หากเสียก็พร้อมโยนทิ้งเพื่อซื้ออย่างดีและถูกกว่าเดิมเข้าไปอีก แสงธรรมชาติ   
Studio Works, CGA and Post-Production : ทำงาน Post-Production บน Photo-Shop ใช้หลายฟังชั่นเพื่อทำ Croping จัดวางองค์ประกอบ ลดคอนทราสต์ ลด High-Ligth เล็กน้อย เป็นบางส่วน คงรายละเอียดและสภาพเดิม ย่อภาพที่ความกว้าง ๕๐๐ 
Date/Times : ๒ วัน ฤดูฝนและกาลแห่งการทำนาทำสวน พฤหัสบดีที่ ๙ - ศุกร์ที่ ๑๐ กันยายน ๒๕๕๓
Artist, Dialogues and Narration : วิรัตน์ คำศรีจันทร์
SFX : ความเป็นธรรมชาติ สว่างไสว มีชีวิตชีวา เต็มไปด้วยพลังชีวิต เบิกบานแจ่มใส รื่นรมย์ กว้างใหญ่ กลมกลืนเป็นพื้นหลัง
Acknowledgement : ขอบคุณข่ายประสานงานสุขภาพภาคประชาชน[๓] สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเชียงใหม่ อบต. อสม. อดีตกำนัน พ่อหลวง กลุ่มแม่บ้าน หมออนามัย หมู่บ้านสหกรณ์ ตำบลป่าตุ้มและตำบลเขื่อนผาก อำเภอพร้าว จังหวัดเชียงใหม่

  ๑   โลกและชีวิต ที่ดีงามและงดงามด้วยรัก 

รูปเขียนสีน้ำมันเล็กๆที่มุมหนึ่งของบ้านหลังเล็ก ทำด้วยปีกไม้และเครื่องไม้ไผ่ ซ่อนตัวอยู่ในแมกไม้ ต้นลำใย เรื่องราวเป็นทิวทัศน์และวิถีชีวิตชนบท โครงเรื่องอย่างนี้ เป็นโครงเรื่องของโฟล์คอาร์ตที่มีอยู่อย่างมั่งคั่งของสังคมล้านนา ทั้งบนเกวียน เครื่องมือเกษตร จ้อง[๔] ศาสนสถาน ศิลปะการตบแต่งบ้านเรือน สื่อสะท้อนโลกรอบข้างซึ่งแวดล้อมด้วยขุนเขา ผืนป่า ธารน้ำ ละแวกบ้านยังคงอวลด้วยบรรยากาศท้องถิ่นชนบท.......ความรักร่ายรำไปบนสรรพชีวิต

  ๒    ยากแค้น อยู่ต่ำ แต่วิหารใจนั้นยิ่งใหญ่งดงามสุดชีวิต   

บ้านหลังหนึ่งของชายวัยกว่า ๗๐ ปี สติไม่ดีมาแต่รู้ความ แต่ก็อยู่เป็นส่วนหนึ่งของหมู่บ้าน ขออาศัยอยู่บนที่สวนของชาวบ้านผู้เผื่อแผ่เมตตาแบ่งปันให้อาศัย เมื่อหลายสิบปีก่อน ชาวบ้านได้ร่วมแรงร่วมใจกันสร้างบ้านหลังนี้ให้แกได้อยู่อาศัยและใช้แรงงานแลกข้าวกินไปตามบุญกรรม ปีนี้ อสม. ๑๑๑ คนของทั้งชุมชน ก็รวมเงินกันคนละ ๕ บาท พร้อมกับระดมทุนจากชาวบ้าน ได้เงินและวัสดุมาทำส้วมให้แกอีก ๑ หลัง ตัวแกเองก็สร้างถาวรวัตถุในอุดมคติของแก...ศาลพระภูมิและบ้านผีสางเทวดาอารักษ์ ทำด้วยปี๊บ ๑ ใบอย่างสุดฝีมือ

  ๓   เมตตาธรรมและความรักที่ค้ำจุนสุขภาวะของโลก 

แม่อุ๊ยคนหนึ่งวัย ๗๔ ปี[๕] ลูกสาวคนหนึ่งพิการมาแต่กำเนิด นอนและเคลื่อนไหวไม่ได้ ลูกคนอื่นออกเรือนและแยกบ้านไปแล้ว เหลือแม่อุ๊ยขออยู่กับลูกผู้พิการ แม่อุ๊ยต้องลากอยู่ในบริเวณบ้านตั้งแต่ตัวเล็กๆกระทั่งเจริญวัยอายุ ๓๘ ปีและน้ำหนักมากกว่าแม่อุ๊ยเกือบ ๓ เท่า แม่อุ๊ยก็ฟูมฟักและลากจนตนเองหลังก่องมากว่า ๒๐ ปี เมื่อแก่ตัวและชีวิตไม่แน่นอน แม่อุ๊ยเคยร่วมมือกับทางการนำลูกไปอยู่ในความดูแลของศูนย์สงเคราะห์ผู้พิการที่ปากเกร็ด กรุงเทพฯ แต่แม่อุ๊ยก็พบว่าชีวิตแม่อุ๊ยไม่สามารถดำเนินต่อไปได้อีกหากขาดลูก แม่อุ๊ยถึงกับต้องยอมขายเครื่องสูบน้ำที่เพิ่งได้จากรางวัลชิงโชคไป ๒,๐๐๐ บาทเพื่อเป็นค่ารถไปรับลูกกลับมาอยู่ด้วยกันและจะไม่ทิ้งกันไกลอีกจนกว่าจะตายจากกันไปข้างหนึ่ง เพื่อนบ้านและ อสม. ลูกหลาน เห็นความลำบากและความรักความผูกพันอันยิ่งใหญ่ของแม่อุ๊ย จึงรวมตัวกันออมเงินและวัสดุไปสร้างบ้าน ทำลานคอนกรีตให้ลูกผู้ทุพลภาพของแม่อุ๊ยได้นอน แม่อุ๊ยออกปากว่าเหมือนตายแล้วได้เกิดใหม่ ดูแลคนหนึ่ง ก็ส่งผลความสุขความดีงามไปถึงคนรอบข้าง รวมทั้งชุมชน

  ๔   พลังชีวิตและสำนึกร่วมทางสังคม 

แม่อุ๊ยอีกคนหนึ่งอายุเกือบ ๘๐ ปีแล้ว ผัวแกเสียชีวิตไปก่อนหลายปี แกอยู่กับลูกชายและหลานชายตัวเล็ก ๑ คน รับสานตะกร้าไม้ไผ่ ใบละ ๔-๕ บาท ได้วันละ ๑๐-๑๕ ใบ ทุกวัน บนตู้ไม้เก่าๆข้างในบ้านที่แม่อุ๊ยนั่งพักผ่อน เลี้ยงหลาน และทำงานสานตะกร้า มีรูปหล่อของหลวงปู่แแหวนและพระพุทธเจ้าหลวง วางอยู่คู่กัน

  ๕   นางฟ้าและสายธารแห่งรักของชุมชน 

ชุมชนตั้งสถานีอนามัยสหกรณ์รองรับชุมชนชาวบ้านสหกรณ์ที่ใช้บริการสุขภาพคร่อมพื้นที่บางส่วนของ ๒ ตำบล ราชการสร้างสถานีอนามัยให้ส่วนหนึ่ง ชาวบ้านเองก็ร่วมกันทำบุญและระดมทุนสร้างชั้นล่างพร้อมจัดหาข้าวของมาช่วยหมออนามัยของชุมชน อีกทั้งอาสาเป็นเครือข่ายสร้างสุขภาพ จัดการสุขภาพและสาธารณสุขท้องถิ่นร่วมกับหมออนามัย หลังสถานีอนามัยนั้น กำนันคนแรกและผู้เฒ่าผู้แก่ของชุมชนก็ปลูกป่าสักทิ้งไว้ให้เติบโตตามธรรมชาติมา ๒๐ กว่าปี จนเหมือนป่าร่มรื่น หมอเยาวลักษณ์ แม้กำลังอยู่ในภาวะบำบัดฟื้นฟูขาหักจากการถูกรถพุ่งเข้าชนซ้ำในขณะที่เธอกำลังกู้ภัยผู้ป่วยประสบอุบัติเหตุ กับ อสม.ทีมงานและเพื่อนชุมชนของเธอ พากันเดินออกจากสถานีอนามัยและตระเวนเดินไปเยี่ยมชาวบ้านในชุมชน ทั้งชุมชนเรียนรู้ที่จะร่วมกันเป็นหมอ พยาบาล และสาธารณสุขชุมชน ดูแลกันและกันช่วยเธอและพึ่งตนเองในสิ่งที่ทำได้ทั้งชุมชน

  ๖   อาหารหล่อเลี้ยงจิตวิญญาณและพลังแห่งขวัญชีวิตเพื่อความอยู่เย็นเป็นสุข 

พ่ออุ๊ย-แม่อุ๊ย อีกคู่หนึ่ง อายุกว่า ๘๐ ปีทั้งคู่ อยู่กันสองเฒ่า รอบข้างเป็นบ้านของลูกหลาน ทำนา ทำสวน รับจ้าง พออยู่พอกินและพอได้ดูแลกันไปตามอัตภาพ มาเมื่อหลายปีมานี้ แม่อุ๊ยนอกจากเป็นเบาหวานและความดันแล้ว ก็หกล้ม ลูกเพียรปรับปรุงบ้าน ทำราวให้เดินจับไปทั่วบริเวณเพื่อได้อยู่และช่วยตนเองได้ อสม.และชาวบ้านก็ร่วมลงแรงมาปรับปรุงบริเวณบ้าน แวะเวียนมาเยี่ยมยามกันให้เป็นกำลังใจและขวัญชีวิต ทุกวันพ่ออุ๊ยนั่งจักทางมะพร้าวทีละซี่-ละซี่ ได้วันละ ๑-๓ พันซี่ แล้วก็รวมกัน ๒-๓ วันขายให้กับชาวบ้านด้วยกันที่ช่วยเข้ามาซื้อได้ ๔๐-๕๐ บาท

บนหิ้งและฝาผนังเหนือหัวนอนและที่นอนหมอนมุ้งสีซีดจาง ขาดวิ่น มีพระพุทธรูป รูปในหลวงและราชินี รูปครูบาศรีวิชัย หลวงปู่แหวน บรรพบุรุษและตัวพ่ออุ๊ยแม่อุ๊ยเอง

แจกันที่ปักแซมด้วยใบไม้สดอย่างบรรจง รวมทั้งการให้ที่ทางอันพิเศษและการจัดวางอย่างมั่นคงงดงามหมดจรดที่สุดของบ้าน สื่อสะท้อนว่าแกร่วมสานสำนึกและบำรุงรักษาสิ่งยึดเหนี่ยวจิตวิญญาณทางสังคม ทั้งเพื่อตนเองและเพื่อผู้อื่นเป็นอย่างดี สูงที่สุดและมากที่สุดในทุกสิ่งที่มีในชีวิตของแก.

..............................................................................................................................................................................

[๑] โครงการวิจัยนโยบายเพื่อพัฒนาศักยภาพ อสม.สู่ระบบบริการสุขภาพชุมชน ดำเนินการโดยคณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล และสำนักงานวิจัยเพื่อพัฒนาระบบสุขภาพ นักวิจัยหลักและหัวหน้าโครงการวิจัย : รองศาสตราจารย์ ดร.ลือชัย ศรีเงินยวง สาขาวิชาสังคมศาสตร์การแพทย์และสาธารณสุข
[๒] ตุ้ม ต้นไม้ชนิดหนึ่งลักษณะใบและลำต้นคล้ายต้นสักและต้นรัง ในภาคกลางเรียกต้นตะกู ในภาคเหนือนั้น จะพบชื่อพื้นที่หรือชื่อหมู่บ้านหลายแห่งว่าป่าตุ้มโฮ้ง ป่าตุ้มดอน ก็จะบ่งบอกลักษณะดั้งเดิมของพื้นที่ด้วย กล่าวคือ โฮ้ง หมายถึงพื้นที่ลุ่มสลับกับแอ่งน้ำที่มีต้นตุ้มหนาแน่นเป็นป่าตุ้ม และ ดอน หมายถึงที่เป็นเนินสูงที่มีต้นตุ้มขึ้นหนาแน่นเป็นป่าตุ้มดอน
[๓] คุณจิดาภา พวงเพ็ชรและคณะ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเชียงใหม่
[๔] จ้อง  คือ ร่ม ในภาษาไทยกลาง
[๕] อุ๊ย หมายถึงผู้สูงอายุ ตา-ยาย ในภาษาไทยกลาง