จากที่เคยบันทึกถึงหนังสือนวโกวาท พบว่ามีข้อเขียนของพระคุณเจ้าไพศาล วิสาโลเกี่ยวกับหนังสือเล่มนี้ไว้ในหนังสือของท่าน เห็นว่าควรนำมาบันทึกไว้ด้วยเพื่อเป็นการบันทึกข้อมูลครบถ้วนขึ้น จึงขอคัดลอกข้อเขียนพระคุณเจ้ามาเลยนะคะ

ควบคู่ไปกับการแยกโลกนี้ออกจากโลกหน้า ก็คือการแยกโลกิยธรรมออกจากโลกุตรธรรม ในสมัยสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส การบวชถูกทำให้เป็นเรื่องของโลกิยธรรมมากขึ้น ดังเห็นได้จากการเปลี่ยนคำขออุปสมบทของฝ่ายธรรมยุต (ซึ่งเป็นที่แพร่หลายในหมู่วัดฝ่ายมหานิกายในปัจจุบัน) โดยได้ตัดข้อความที่ผู้บวชต้องการแสวงหาพระนิพพานออกเสีย

ในทำนองเดียวกัน คำสอนเรื่องคิหิปฏิบัติใน นวโกวาท เป็นตัวอย่างของการทำพุทธศาสนาให้เหลือเพียงเรื่องของศีลธรรมหรือโลกิยธรรม คือเน้นการทำความดีเพื่อความสุขอย่างปุถุชน โดยไม่ได้โยงความดีในระดับศีลธรรมนั้นให้สัมพันธ์กับโลกุตรธรรม หรือทำให้ศีลธรรมเป็นบันไดไปสู่การยกจิตให้เป็นอิสระจากความผันผวนปรวนแปรต่างๆที่เกิดขึ้นกับชีวิต ผลที่ตามมาก็คือโลกุตรธรรมถูกตัดทิ้งไปในที่สุด กลายเป็นสิ่งที่ไม่สัมพันธ์หรือมีคุณค่ากับชีวิตของผู้คนอีกต่อไป ในความเข้าใจของชาวพุทธทั่วไป ม.ร.ว. คึกฤทธิ์ ปราโมช เป็นตัวแทนความคิดดังกล่าวได้เป็นอย่างดี เมื่อครั้งแสดง วิวาทะ กับท่านพุทธทาสภิกขุโดยปฏิเสธคำสอนเรื่อง จิตว่าง ของท่านว่าไม่เหมาะกับอาชีพการงานของฆราวาส (อรุณ : 131)

การที่พุทธศาสนาถูกจำกัดให้เหลือเพียงโลกิยธรรมทำให้จุดมุ่งหมายของผู้คนที่ใฝ่ธรรมจำกัดอยู่เพียงการอยู่ในโลกอย่างถูกต้อง แทนที่จะมองให้ไกลไปถึงการอยู่เหนือโลกอย่างอิสระ ทำให้มนุษย์ไม่ได้ใช้ศักยภาพเต็มที่

ซึ่งผิดกับคนแต่ก่อนที่ทำความดี และบำเพ็ญกุศลมิใช่เพื่อชีวิตนี้และชีวิตหน้าเท่านั้น หากยังเป็นปัจจัยไปสู่นิพพานด้วย (ดังมักอธิษฐานหลังการทำบุญใส่บาตรว่า นิพพาน ปัจจโยโหตุ) ซึ่งทำให้การพยายามเข้าถึงโลกิยธรรมแยกไม่ออกจากการมุ่งสู่โลกุตรธรรม ทั้งยังช่วยให้ศีลธรรมของบุคคลมีฐานที่หนักแน่นมั่นคงและก่อให้เกิดความสุขอย่างแท้จริงทั้งในชีวิตนี้ และชีวิตหน้า

กล่าวอีกนัยหนึ่ง ประโยชน์ 3 ประการซึ่งควรจะสัมพันธ์เกื้อกูลกัน ได้แก่ประโยชน์ปัจจุบัน (ทิฏฐธัมมิกัตถะ) ประโยชน์เบื้องหน้า (สัมปรายิกัตถะ) และประโยชน์อย่างยิ่ง (ปรมัตถ์) กลับถูกทำให้แยกขาดจากกันเป็นส่วนเสี้ยว

ขอคัดลอกมาบันทึกเพียงเท่านี้นะคะ อันที่จริงพระคุณเจ้ามีเรื่องราวน่าสนใจมากมาย บอกเล่าไว้ในหนังสือเล่มนั้น

วันนี้เป็นวันแรกที่กรุงเทพถูกปิดล้อม

เป็นเพราะการรับข้อมูลไม่ครบทุกด้าน หรือเพราะกตัญญูโดยขาดอุเบกขา หรือคำนึงถึงประโยชน์ภายหน้าน้อยลง หรือเห็นประโยชน์ปัจจุบันมาก่อน หรือเปล่าคะ

ถึงได้มีเหตุการณ์อย่างนี้เกิดขึ้น

................................................................

พระไพศาล วิสาโล พุทธศาสนาไทยในอนาคต สำนักพิมพ์โกมลคีมทอง 8/23 ซ.บ้านช่างหล่อ ถ.พรานนก เขตบางกอกน้อย กรุงเทพ พิมพ์ครั้งที่ 2 พ.ศ. 2552 (หน้า 109-110)