ช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมา ฉันได้ดูแลคนไข้ที่เสียเลือดมากจนช้อค


รายแรก เป็นคนไข้ที่เลือดออกจากทางเดินอาหาร คุณหมอไม่สามารถหยุดเลือดในกระเพาะอาหารให้ได้เนื่องจากว่าแผลมีขนาดใหญ่ หากจะส่งต่อก็ไม่คุ้มเพราะคนไข้อาการเพี๊ยบหนัก


รายที่สองเป็นคนไข้ทาลัสสิเมีย ผ่าตัดไต ด้วยความที่เลือดออกง่ายทำให้คนไข้เสียเลือดเป็นจำนวนมาก มีอาการซีดจนหน้าเหลือง


รายที่สาม เป็นเด็กหนุ่มที่ไปนวดแผนไทยมา ด้วยความที่ไม่รู้ว่าตนเองเป็นคนเลือดออกง่าย ทำให้เสียเลือดมากจนหน้าซีดขาว หายใจหอบ มีจ้ำเลือดตามตัว แขน ขา น่าวิตกเป็นอย่างมาก


ปัญหาของคนเสียเลือด หากให้การทดแทนเลือดอย่างเพียงพอ และเลือดหยุดแล้ว คนไข้ก็จะอาการดีขึ้น หากคนไข้ขาดเกร็ดเลือดที่เป็นปัจจัยในการช่วยในการแข็งตัวของเลือดมีจำนวนน้อยก็ต้องทดแทนให้เพียงพอเช่นกัน


ฉันมีบทเรียนจากการสูญเสียคนไข้เพราะทดแทนเลือดให้ไม่ทัน จึงแนะนำน้องพยาบาลให้รีบให้เลือดกับคนไข้ คำตอบส่วนหนึ่งมักจะได้แก่ "เลือดกำลังวอร์ม" การทำให้เลือดที่เย็นจัดเพราะเพิ่งออกจากธนาคารเลือด ไม่เหมาะที่จะให้กับคนไข้ทันที ต้องทำให้เลือดอุ่นขึ้นเท่ากับอุณหภูมิร่างกายได้ยิ่งจะเหมาะสม


สำหรับการปฏิบัติของชาววิสัญญีพยาบาลที่เคยปฏิบัติมาหากต้องให้เลือดอย่างเร็ว มักจะอุ่นเลือดผ่านสายให้เลือดโดยใช้ถุงน้ำเกลือเปล่าใส่น้ำอุ่น เราไม่มีเครื่องอุ่นเลือด ก็ใช้วิธีนี้แทน จำได้ว่าคุณหมอท่านหนึ่งตามให้ฉันไปช่วยคนไข้ตกเลือดในห้องคลอด พอได้เลือดมาน้องๆก็รอให้เลือดอุ่น ฉันหาอุปกรณ์อะไรไม่ได้ ฉันก็ใช้ขันน้ำใส่น้ำอุ่นให้สายให้เลืิอดผ่านน้ำอุ่น ก็ได้ผลดี เลือดที่เข้าไปในคนไข้ก็อุ่นขึ้น คุณหมอเจ้าของไข้บอกว่า "ได้ผลดี ให้แนะนำกันต่อๆไป" แต่น้องบางคนเกรงว่าจะเม็ดเลือดจะแตก แต่น้ำที่ใช้ก็เป็นเพียงน้ำอุ่น เมื่อเย็นเราก็เปลี่ยน ไม่ต้องถึงกับเป็นน้ำร้อน ที่เคยปฏิบัติกันมาก็ได้ผลดี ทดแทนได้ทันการณ์ คนไข้ที่ช้อคความดันต่ำมากๆหรืออุณหภูมิร่างกายลดต่ำลง หรือห้องที่อากาศเย็น ฉันก็มักจะอุ่นสายน้ำเกลือด้วย เพราะจะช่วยให้ร่างกายคนไข้อุ่นขึ้น


ฉันแนะนำให้น้องในไอซียูปฏิบัิติเช่นฉัน แล้วรีบปั้มเลือดให้คนไข้ เพราะคนไข้ซีดมาก เกรงว่าจะไม่ท้ันหากให้เลือดหยดเอง ปั้มเลือดจนหน้าผู้ป่วยแดงกลับมา สัญญานชีพต่างๆปกติ ก็หยุดปั้มกัน เพราะการให้เลือดเร็วๆมากๆก็อาจจะเกิดผลเสียได้เช่นกัน 


คนไข้เราทั้งสามคนเราสามารถช่วยได้สองคน อีกคนคุณหมอไม่สามารถหยุดเลือดได้เพราะขาดเครื่องมือและคนไข้อาการหนักมาก ชายหนุ่มที่ไปนวดแผนไทยมาก็อาการดีขึ้น ไม่ต้องใส่ท่อช่วยหายใจเพราะเมื่อแรกรับคนไข้หอบเหนื่อยมากหายใจไม่ไหว เมื่อได้เลือดทดแทนเพียงพอ อาการทั่วไปของคนไข้ก็ปกติ ส่วนคนไข้่ทาลัสสิเมีย ก็สามารถถอดท่อช่วยหายใจที่ติืดมาจากห้องผ่าตัดได้


การประเมิืนอาการคนไข้และให้่การช่วยเหลืออย่างทันการณ์ของพยาบาลจึงเป็นเรื่องสำคัญ ที่จะสามารถช่วยชีวิตคนไข้ได้ หรือไม่ก็ช่วยบรรเทาอาการไม่ให้รุนแรงมากยิ่งขึ้น