3 หนุ่มสาว(เหลือ)น้อย ระวังหกล้ม

พี่ติ๊ก ( วิภาพร เตชะสรพัศ ) เล่าว่า พี่ติ๊กกับพี่แขก ( วรรณภรณ์ ธีรธำรง) ได้มีโอกาสเข้ารับการอบรมใน “โครงการพัฒนาศักยภาพบุคลากรผู้ดูแลด้านสาธารณสุขและสุขภาพชุมชน และบุคลากรด้านงานเวชศาสตร์ฟื้นฟู เรื่อง แนวทางการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุตามยุทธศาสตร์ดีวิถีชีวิตไทย 2550-2559” จัดโดยคณะเทคนิคการแพทย์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่เมื่อไม่นานมานี้ เห็นว่าน่าสนใจดีจึงอยากเก็บเรื่องราวมาเล่า เพื่อให้คนอื่นๆสามารถเข้ามา ลปรร. และนำไปปรับใช้เป็นการต่อยอดความรู้ อย่างที่พี่ติ๊กนำมาใช้ในคลินิกส่งเสริมสุขภาพ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพเชียงใหม่บ้าง เพราะพี่ติ๊กยึดตามคำกล่าวที่ว่าถ้าจะตีเหล็กให้ตีตอนที่กำลังร้อน หลังจากอบรมใหม่ๆกลับมา ชวนพี่แขกจับเข่าคุยวางแผนการให้บริการผู้สูงอายุทันที ผู้เขียนแอบปลื้มและรู้สึกดีใจที่เลือกส่งพี่ทั้งสองคนอบรม อีกไม่นานคงจะได้รูปแบบการให้บริการในคลินิกผู้สูงอายุ อิอิ พี่ติ๊กกับพี่แขกซึ่งพร้อมใจกันรับผิดชอบคลินิกผู้สูงอายุ ซึ่งเปิดให้บริการทุกวันพุธค่ะ

การเข้าสู่วัยสูงอายุเป็นเรื่องธรรมชาติที่ทุกคนไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ โดยทั่วไปเราถือว่าผู้สูงอายุคือ ผู้ที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไป วัยนี้ถือเป็นระยะสุดท้ายของพัฒนาการแห่งชีวิต และการเปลี่ยนแปลงส่วนใหญ่ที่เกิดในช่วงนี้มักเป็นไปในทางเสื่อมลง โดยแบ่งการเปลี่ยนแปลงเป็น 3 ด้านหลักคือ

1 ด้านร่างกาย

2 ด้านจิตใจและอารมณ์

3 ด้านสังคม

แต่ในตอนนี้พี่ติ๊กขอเน้นที่ทางด้านร่างกายก่อน

ความเปลี่ยนแปลงที่ว่า เช่น

ผิวหนังเหี่ยวย่น สีผิวเปลี่ยนมักเกิดจุดด่าง-ขาวหรือตกกระ
คันตามผิวหนังเนื่องจากผิวแห้ง เส้นเลือดฝอยแตกง่าย ทำให้มีรอยฟกช้ำตามตัวได้ง่าย
ผมและขนจะเปลี่ยนเป็นสีขาว มักหลุดร่วงง่าย
กล้ามเนื้อและกระดูกไม่แข็งแรง ทำให้เคลื่อนไหวได้ช้า เมื่อเกิดอุบัติเหตุเล็ก ๆ น้อย ๆ กระดูกมักหักได้ง่าย บางรายที่กระดูกหลังเสื่อมมากจะเห็นมีลักษณะหลังโก่ง
การทำงานของอวัยวะต่าง ๆในร่างกายลดลง ส่วนหนึ่งเกิดจากเลือดไหลเวียนไปยังอวัยวะดังกล่าวได้น้อยลง อวัยวะที่ว่านี้
ได้แก่ สมอง สั่งการช้า จำเรื่องใหม่ได้น้อยลง คิดช้าลง
ประสาทสัมผัสทั้งห้า การรับรู้ทาง ตา หู จมูก ลิ้น และสัมผัสต่าง ๆทางผิวหนังน้อยลง
ระบบย่อยอาหาร การขับถ่ายลดลง การรับรู้รสของลิ้นน้อยลง มีผลให้เบื่ออาหาร ท้องอืดและท้องผูก
ระบบไหลเวียนเลือด เลือดข้นมากขึ้น ทำให้การไหลเวียนลดลง หลอดเลือดแข็งตัวมากขึ้น ทำให้หัวใจต้องสูบเฉียดเลือดแรงขึ้น
ในขณะที่ความแข็งแรงของกล้ามเนื้อหัวใจลดลง มีผลให้เกิดอาการหัวใจล้มเหลว หรือโรคของเส้นเลือด เช่น ความดันโลหิตสูงได้ง่าย
ตับและไต ขับถ่ายของเสียออกจากร่างกายได้ช้า ฮอร์โมน ต่อมผลิตฮอร์โมนต่าง ๆ เสื่อมไป

มีผลให้ปริมาณฮอร์โมนที่สำคัญต่อร่างกายลดลง ก่อให้เกิดโรคหลายอย่างตามมา เช่น โรคเบาหวาน โรคขาดธัยรอยด์ฮอร์โมน โรคเสื่อมสมรรถภาพทางเพศ เป็นต้น

เปลี่ยนแปลงไปตามกาลเวลา

อ่านมาถึงตอนนี้เริ่มปลงไหมคะ ว่าสังขารนั้นไม่เที่ยง กับความจริงที่ว่า เกิดขึ้น ตั้งอยู่ และดับไป คงเป็นสิ่งที่ทุกคนหนีไม่พ้น จะช้าหรือเร็วอยู่ที่ตัวเราเป็นผู้กำหนด แล้วจะทำไง…??? ลองฟังพี่ติ๊กเล่าต่อ....

ความจริงพี่ติ๊กเล่าไว้หลายเรื่อง เช่น การหกล้มและอันตรายจากการหกล้มในผู้สูงอายุ การป้องกันปัสสาวะเล็ด การประเมินสมรรถภาพในผู้สูงอายุ และอีกมากมาย แต่ผู้เขียนเลือกที่จะเอาเรื่อง การหกล้มมาเล่าก่อน เพราะว่าผลกระทบที่ตามมานั้นอันตรายมาก เช่น

ทำให้เสียชีวิต
ทำให้เกิดการบาดเจ็บ กระดูกหัก
ทำให้เกิดการบาดเจ็บ อันตรายที่สมอง
หรือกลัวการหกล้ม ทำให้ขาดความมั่นใจ ลดการทำกิจกรรมทางกาย ปฎิเสธการเข้าสังคม บางรายอาจซึมเศร้า