พรรณไม้ในพุทธประวัติ - 7 อัสสัตถพฤกษ์

ณัฐรดา
ติดตาม ผู้ติดตาม 
ติดต่อ
พรรณไม้ที่มีเหตุการณ์สัมพันธ์กับพุทธประวัติ

ต้นอัสสัตถพฤกษ์ หรือต้นปีปปัน (papal) มีความสำคัญต่อชาวพุทธมาจนปัจจุบันและเกี่ยวข้องกับพระพุทธองค์เป็นอย่างมาก paint

เพราะต่อมา ต้นปีปปันนี้ถูกเรียกว่าต้นโพธิ์ อันแปลว่าต้นไม้เป็นที่อาศัยตรัสรู้ของพระพุทธเจ้า

pic

ต้นโพธิ์เป็นหนึ่งในสหชาติทั้ง 7 คือเกิดพร้อมกันกับพระพุทธองค์ นั่นคือ

1 พระนางยโสธราพิมพา

2 พระอานนท์

3 กาฬุทายีอำมาตย์

4 นายฉันนะ

5 ม้ากัณฑกะ

6 ต้นพระศรีมหาโพธิ์

7ขุมทองทั้ง 4 ( สังขนิธี,เอลนิธี,อุบลนิธี,บุณฑริกนิธี)

เหตุการณ์สำคัญที่ต้นโพธิ์เกี่ยวพันกับพระพุทธองค์คือในวันที่ทรงตรัสรู้

เย็นวันนั้น เมื่อทรงรับหญ้ากุศะจากพราหมณ์โสตถิยะ ทรงนำมาปูลาดเป็นอาสนะที่โคนต้นโพธิ์แล้ว

ทรงประทับนั่งขัดสมาธิ ดำริห์ในพระทัยแน่ว ว่าหากไม่บรรลุโพธิญาณจะไม่ทรงลุกขึ้น

โคนต้นโพธิ์ที่ประทับนั่งนั้น จึงเรียกว่า โพธิ์บัลลังก์

และในยามที่อาทิตย์กำลังจะลับทิวไม้ พระยามารทนไมได้ ที่พระองค์กำลังจะหลุดพ้นจากอำนาจตน จึงยกไพร่พลมาผจญเพื่อไม่ให้พระองค์ทรงบรรลุตามพระประสงค์ ไพร่พลที่ยกมานั้นมากมายนัก จนเทพยดาที่คอยอารักษ์ล้วนเกรงกลัว พากันหลบลี้หนีหน้า

พระยามารได้กล่าวตู่ว่า พระองค์ยึดเอาบัลลังก์ของตนไป จะต้องลุกจากอาสนะนั้น พระพุทธองค์ไม่เห็นผู้ใดพอจะเป็นพยานได้ จึงทรงชี้พระดัชนีลงยังพื้นพระธรณี พระนางธรณี จึงผุดขึ้นมาเป็นพยาน

paint

ปฐมสมโพธิกล่าวว่า พระธรณีอุบัติขึ้นเป็นรูปนารี กล่าวเป็นพยานแก่มหาบุรุษ พร้อมทั้งบีบน้ำ ทักษิโณทก อันคือน้ำที่พระพุทธองค์ทรงกรวดทุกครั้งที่ทรงบำเพ็ญบุญบารมีมาทุกปางชาติ ซึ่งพระนางธรณีก็เก็บไว้ที่มวยผม

เป็นท่อธารมหามหรรณพ นองท่วมไปในประเทศทั้งปวง ประดุจห้วงมหาสาครสมุทร...หมู่มารทั้งหลายมิอาจดำรงกายอยู่ได้ ก็ลอยไปตามกระแสน้ำ ปลาสนาการไปสิ้น ส่วนคิรีเมขลคชินทร ที่นั่งทรงองค์พระยาวัสสวดี ก็มีบาทาอันพลาด มิอาจตั้งกายตรงอยู่ได้ ก็ลอยตามชลธารไปตราบเท่าถึงมหาสาคร....พระยามารก็พ่ายไปในที่สุด

มีการถอดความว่ามารในที่นี้ คือกิเลสในใจคนนั้นเอง เป็นสิ่งที่ตรงข้ามกับสติปัญญา ด้วยพระพุทธองค์ในขณะนั้น ในพระทัยยังมีกิเลสอยู่ หากแต่เป็นกิเลสที่กำลังจะหลุดจากขั้วพระทัย กิเลสนี้คือความห่วงใย การคิดถึงความหลัง ความสุขในราชสมบัติ แต่ก็ทรงกำจัดกิเลสนี้ ได้ด้วยพระบารมีที่ทรงสั่งสมมา

paint

เมื่อทรงมีชัยชนะแก่หมู่มาร ทรงบำเพ็ญสมาธิและบรรลุญาณที่ใต้ต้นโพธิ์นั้น ตรัสรู้เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทวยเทพต่างยินดี แซ่ซ้อง ขับร้องเป็นพุทธบูชากันถ้วนหน้า

ต้นพระศรีมหาโพธิ์ที่พุทธคยาเป็นรุ่นที่สามของต้นโพธิ์ในครั้งพุทธกาล โดยต้นที่พระพุทธองค์ประทับนั่งตรัสรู้นั้นถูกโค่นทำลายไป แต่เมื่อนำนมโคไปราดที่ราก ก็แตกแขนง ก่อเป็นลำต้นขึ้นมาใหม่ ครั้นต้นที่สองตายไป ก็มีหน่อแตกใหม่ เติบโต ตั้งมั่นอยู่ที่พุทธคยาจนปัจจุบันนี้

ยังมีต้นโพธิ์อีกต้น ที่พระอานนท์อำนวยการให้ปลูกไว้ เพื่อเป็น เจดีย์ กราบไหว้ แทนพระพุทธองค์ในยามที่พระองค์ไม่ได้ประทับอยู่ ณ วัดพระเชตวัน โพธิ์ต้นนั้นเรียก อานันทโพธิ (ต้นโพธิ์พระอานนท์)

..........................................

อ้างอิงเรื่อง และรูป

เหม เวชกร สมุดภาพพระพุทธประวัติ ธรรมสภา 35/270 จรัลสนิทวงศ์ 62 บางพลัด บางกอกน้อย กรุงเทพ

เสถียรพงษ์ วรรณปก ราชบัณฑิต สิ่งแรกในพระพุทธศาสนา เกษมอนันต์พริ้นติ้ง 02-809-7452-4

ศาสตรจารย์ พเยาว์ เหมือนวงษ์ญาติ ไม้พุทธประวัติ สำนักงานโครงการอนุรักษ์พันุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริสมเด้จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี พระราชวังดุสิต กรุงเทพ

พนิตา อังจันทรเพ็ญ พระพุทธประวัติ สมุดภาพจิตรกรรมไทยเฉลิมพระเกียรติ 81 พรรษา พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช ธรรมสภา 1 / 4-5 ถ.บรมราชชนนี เขตทวีวัฒนา กรุงเทพ

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน ศิลป์ - ธรรม



ความเห็น (13)

เขียนเมื่อ 

ต้นโพธิ์อานนท์

มีใบโพธิ์บูชาอยู่ที่บ้านค่ะ

แค่เห็นรูปภาพ

น้อมเข้ามาทำให้จิตสงบได้

แปลกดีนะคะ

เขียนเมื่อ 

สวัสดีครับคุณณัฐรดา

ผมอ่านบันทึกหลายตอนแล้ว คำว่า"พยามาร"ในหนังสือที่เกี่ยวกับพระพุทธศาสนาใช่อย่างนี้ใช่ไหมครับ ไม่ใช่"พญามาร" อย่างที่เคยเห็น เป็นความรู้ใหม่

ขอบคุณมากครับสำหรับหนังสือที่จะเป็นการสร้า้งกุศลทางปัญญาแก่นักเรียนส่งได้ที่นี่ครับ

คมสัน ณ รังษี

โรงเรียนบ่อไร่วิทยาคม

ต.บ่อพลอย อ.บ่อไร่

จ.ตราด 23140

ขอบคุณอีกครั้งครับ

เขียนเมื่อ 

น่าสุขใจกับคุณญาดาด้วยจังค่ะ

ขอบคุณคุณบินหลาดงนะคะ สำหรับชื่อที่อยู่ที่ขอไปค่ะ

เขียนเมื่อ 

ใบโพธิ์เป็นใบไม้ที่มีรูปทรงเป็นอมตะน่าศรัทธาตามความรู้สึกค่ะ..

 

เขียนเมื่อ 

คุณบินหลาดงคะ

เป็นเพราะได้รับการทักท้วง เลยไปค้นหาดู ว่าควรเขียนอย่างไรจึงถูกต้อง

จึงขออภัยค่ะ เพราะพบว่ามีการเขียนว่า "พระยามาร" หรือไม่ก็ "พญามาร" ค่ะ

เลยงง ตัวเองเอา "พยามาร" มาจากไหน

ขอบคุณมากนะคะที่ท้วงไว้ แก้ไขในบันทึกต้นโพธิ์แล้วค่ะ แต่เดี๋ยวจะตามไปดูในบันทึกก่อนหน้า มีตรงไหนเขียนผิดอีกบ้าง จะแก้ไขให้หมดค่ะ

ไม่น่าพลาดไปได้เลย ขอบคุณอีกครั้งนะคะ

เขียนเมื่อ 

สวัสดีตอนดึกค่ะครูอ้อย

เขียนเมื่อ 

สวัสดีครับอาจารย์  ขออนุโมทนาในวิทยาทาน พรรณไม้พุทธประวัติ  สาธุ

 

เขียนเมื่อ 

เห็นต้นโพธิ์แล้ว รู้สึกเยือกเย็น สงบ อยากปฏิบัติธรรมค่ะ

 

ต้นพระศรีมหาโพธิ์โชว์พุทธศาสน์            คอยประกาศศรัทธาศาสนิก

เดินตามรอยบาทศาสดามาจาริก             สมาชิกทั้งหลายผู้ใฝ่ธรรม

 

เขียนเมื่อ 

ดีใจกับครูสุภาภรณ์จังค่ะ ที่สนใจปฏิบัติธรรมค่ะ

เขียนเมื่อ 

ขอบคุณคุณวิโรจน์ ค่ะ มีบทกวีไพเราะมาฝากกันเสมอ

บันทึกดีๆเหล่านี้ ให้เด็กๆ ได้มาอ่านก็คงจะดีมากๆครับ

ส่วนผมเองเป็นพุทธศาสนิกชนก็จริง เรื่องเหล่านี้ เราเเทบไม่รู้เลย ตอนเรียนมัธยม ถึงคาบเรียนพุทธศาสนาเมื่อไหร่ เป็นเรื่องที่น่าเบื่อ เพราะคนสอนน่าเบื่อมาก ผมก็มักโดดเรียน (อันนี้ขอพูดเเบบจริงใจ)

จริงๆต้องมีการคุยกันในวงการครูนะครับ เราจะสอนพุทธศาสนาให้สนุก และเนียนได้อย่างไร??

สวัสดีค่ะ

วันนี้มาอ่านต่อ เพิ่งทราบว่าก่อนจะชื่อต้นโพธิ ต้นนี้ชื่อต้นอัสสัตถพฤกษ์ หรือต้นปีปปัน (papal)

ขอบคุณค่ะ

(^___^)