กรรมไม่ควรถูกลืม กรรมควรได้รับการนึกถึงไว้เสมอในทุกเรื่อง


อำนาจของกรรมมหัศจรรย์จริง เมื่อกรรมควบคุมมาอย่างมุ่งมั่นจะพาเหยื่อของกรรมไปนรกให้ได้ ก็ยากที่เหยื่อนั้นจะรอดพ้นมือของกรรม

นอกจากว่าเหยื่อของกรรมจะมีมือบุญที่ยิ่งใหญ่จริงเข้ามาช่วยทันเวลาและอย่าลืมความจริงประการสำคัญเป็นอันขาด มือบุญจะสามารถเข้ามายื้อแย่งเหยื่อของกรรมให้พ้นมือกรรมได้


กิเลสเป็นแม่เป็นพ่อที่ก่อให้เกิดกรรมทั้งปวง
ไม่มีกิเลสจะไม่มีการก่อกรรมใดทั้งนั้น
ที่เป็นบาปอกุศล ที่เป็นทุกข์โทษภัย
กรรมยิ่งใหญ่ที่สุดที่เกิดจากกิเลสคือ "การเกิด"

ดังนั้นจึงเห็นได้ชัดเจนแน่นอนว่า ไม่มีการเกิดของผู้ใด สัตว์ใด จะห่างไกลจากกิเลส กิเลสคุมการเกิดมาทั้งหมด ทุกชีวิต ไม่ว่าคน ไม่ว่าสัตว์ น่าจะพอเข้าใจได้ว่า แม้ต้องการพ้นจากกิเลสก็ต้องพ้นจากการเกิด

หรืออีกนัยหนึ่งก็คือ แม้ยังต้องเกิดอยู่ก็ต้องมีกิเลส ที่มีความหมายว่าเครื่องเศร้าหมอง นั่นก็คือเกิดเป็นคนหรือเป็นสัตว์หรือเป็นอะไรก็ตาม ต้องมีความเศร้าหมองทั้งนั้น ไม่มียกเว้น

เมื่อเกิด จะเป็นอะไรก็ตาม คนก็ตาม สัตว์ก็ตาม ก็ต้องมีความเศร้าหมอง คือมีกิเลส ไม่อาจพ้นไปได้ เช่นนี้แล้วเราคนใดเล่าที่จะไม่มีกิเลส ไม่มีความเศร้าหมอง ไม่มีแน่ที่เราคนใดจะได้สิทธิพิเศษสุดถึงเช่นนั้น ไม่มีแน่นอน

ควรอย่างยิ่งที่จะรับความจริงนี้ แต่ไม่ใช่อย่างยอมก้มหน้าก้มตารับความเศร้าหมองของกิเลส โดยไม่คิดแก้ไข โดยไม่พยายามหนีให้ไกลเต็มสติปัญญาความสามารถ ซึ่งจะเป็นความไม่ฉลาดเกินไป

ขอบคุณเพื่อนแอนที่ส่งสาระดีๆ มาให้ จาก : แสงส่องใจ อาสาฬหบูชา ๒๕๕๐
: สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก