เมื่อพูดถึงสถาบันการเงินก็ต้องพูดถึงวินัยทางการเงิน สหกรณ์ คือ สถาบันการเงินที่เป็นเครื่องมือในการช่วยฝึกประชาชนของประเทศศให้มีวินัยทางการเงิน วินัยทางการเงินในสหกรณ์ออมทรัพย์ ผมขอแบ่งเป็น 4 ด้านดังนี้
1. วินัยด้านการออม : การออมในสหกรณ์สมาชิกสามารถออมได้ 2 ทาง คือ 1) การออมโดยการสะสมหุ้นรายเดือนๆ ละเท่าๆ กันเป็นประจำทุกเดือนโดยไม่หยุดพักจนกว่าจะสิ้นสุดการเป็นสมาชิก 2) การฝากเงินกับสหกรณ์ การฝากเงินสมาชิกสามารถนำเงินมาฝากเงินได้เมื่อใดก็ได้ตามความสะดวกของสมาชิกและการถอนเงินก็เป็นไปตามเงื่อนไขของการฝากแต่ละประเภท
2. วินัยด้านการชำระหนี้ : สมาชิกผู้กู้ต้องดำเนินการชำระหนี้ให้ครบตามกำหนดเป็นประจำทุกเดือน เพื่อการสร้างความน่าเชื่อถือและเพื่อไม่ให้เพื่อนสมาชิกที่ค้ำประกันเงินกู้ได้รับความเดือดร้อน ซึ่งเป็นการสร้างความสัมพันธ์อันตีระหว่างสมาชิกและเพื่อนร่วมงานตามหลักสหกรณ์ที่ว่าด้วยสหกรณ์สร้างสังคม และวัฒนธรรม
3. วินัยด้านรายรับ : การเพิ่มรายได้จากการออมและการฝากเงิน เพราะรายรับส่วนหนึ่งมากจากเงินปันผลจากการสะสมหุ้น และรับดอกเบี้ยจากการฝากเงิน ซึ่งทั้ง 2 ส่วนนี้เป็นการลงทุนเพื่อเพิ่มรายได้นอกเหนือจากเงินได้ประจำที่ได้รับจากนายจ้าง
4. วินัยด้านรายจ่าย : การที่สหกรณ์หักเงิน ณ ที่จ่าย เพื่อออมและชำระหนี้นั้น ในทางกลับกัน จะเป็นการบังคับให้สมาชิกฝึกการบริหารรายจ่ายในรอบเดือนจากเงินเดือนที่เหลือจากการหักของสหกรณ์ให้เพียงพอต่อการดำรงชีพ และเกิดประโยชน์สูงสุดในแต่ละเดือน
จากวินัยทางการเงินทั้ง 4 ด้านนี้ เชื่อว่าสมาชิกสหกรณ์จะสามารถพัฒนาคุณภาพชีวิตได้อย่างเป็นรูปธรรมในที่สุด ตามหลักและอุดมการณ์ ที่ได้ดำเนินกิจกรรมตามหลักมาโดยตลอด
ประชาชนโดยรวมคงใช้เครื่องมือผิดหลักไปแล้ว และยังจะยึดมั่นต่อการทำแบบเดิมไปตลอดชีวิต หลักของสหกรณ์คงล้มเหลวแน่ๆ เพราะเค้าใช้ในการแก้ปัญหาเฉพาะหน้าและขาดวินัยที่ขาดวินัยเพราะมันเกินกำลังในการรักษาวินัย สติสตางค์ คุณค่าคงชีวิตไม่เหลือเลย ฝุ่นตลบไปหมด...จากประสบการณ์ในชีวิตจริง