ขอบพระคุณท่านกระบวนกร กองบริการการศึกษา และกัลยาณมิตรที่เข้าอบรม "บุคลากรผู้นำทางการศึกษา" รุ่นที่ 2 วันที่ 29-31 พ.ค. 52 ณ ศูนย์ฝึกอบรมงานอภิบาลบ้านผู้หว่าน จ.นครปฐม

ประเด็นที่ทำให้ผมค้นพบ "แรงบันดาลใจ" เปลี่ยนความท้อใจในการทำหน้าที่ประธานหลักสูตรและอาจารย์ ม.มหิดล ให้มีความมุ่งมั่นในการทำหน้าที่ "ครู" ที่รู้ทันความรู้สึกผ่านร่างกาย ความคิด (สมอง) และหัวใจ มากขึ้นหลังการอบรม ได้แก่:

  • กระบวนการคิดของเราเกิดขึ้นอยู่ตลอดเวลา...หากเรารู้จักค่อยๆ คิดอย่างไตร่ตรองผ่านการบันทึกและแลกเปลี่ยนเรียนรู้โดยฟังและจับความรู้สึกของผู้พูดอย่างใส่ใจ...เราจะรู้จักการเรียนรู้ที่ประณีตระหว่าง "ผู้ให้" และ "ผู้รับ" หรือ "ผู้นำ" และ "ผู้ตาม" อย่างเปิดใจ (สังเกตและสัมผัสความจริงใจในกระบวนการเรียนรู้)
  • การจัดพื้นที่การเรียนรู้ให้กว้างขึ้น...หากเรารู้จักค่อยๆ จัดเวลาเรียนรู้ให้ช้าลงผ่านการวิเคราะห์เนื้อหาและมีการประเมินผลเชิงคุณภาพของกิจกรรมการเรียนรู้ที่สร้างสรรค์ เช่น คุณภาพของการฟัง คุณภาพของการสังเกตการเคลื่อนไหวร่างกายและความคิดของตนเอง คุณภาพของการสะท้อนความคิดของตนเอง คุณภาพของการมีส่วนร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับผู้อื่นด้วยใจ
  • การค้นหา "ตัวตนที่แท้จริง" นำพาตนเองสู่กลุ่มการเรียนรู้กับกัลยาณมิตรที่มีมิติของความคิดที่แตกต่างกันแต่เชื่อมโยงหรือต่อยอดการเรียนรู้อย่างไม่มีขีดจำกัด
  • การเรียนรู้ความคิดในเหตุการณ์ใหม่ๆ จากเพื่อนใหม่ เช่น ครูที่รักและนำมาเป็นแบบอย่าง พัฒนาการของเพื่อนจากวัยเด็กสู่ปัจจุบัน การสะท้อนอารมณ์ขณะนั้น การสะท้อนความคิดหลังจากสร้างหอคอยระบบการศึกษา การเติมเต็มสีและรูปวาดของตนเองและเพื่อน การลองปิดตาให้เพื่อนนวดอย่างใส่ใจ การฟังบทกวีแล้วสะท้อนความคิด การดูภาพยนตร์ Make a Difference (www.MakeADifferenceMovie.com) เพื่อศึกษาตัวอย่างของครูที่ช่วยนักเรียนอย่างแท้จริง การแสดงตันตนผ่าน MindMap กับเพื่อน การทำโยคะที่มีลำดับการหายใจจัดระเบียบร่างกายด้วยใจสงบนิ่ง การฝึกทำสมาธิและทบทวนความรู้สึกก่อน-หลังทำกิจกรรมการเรียนรู้ (Check In & Out)
  • ครูในดวงใจ มีคุณสมบัติเสียสละทุ่มเทเป็นต้นแบบที่ดี มองโลกในแง่ดี มีความเป็นแม่/พ่อ มีเหตุผลสอนให้คิดให้เห็นความสำคัญ เอาใจใส่ให้กำลังใจและแรงบันดาลใจ รักและเมตตา มีระเบียบวินัย และเปิดใจด้วยการฟังอย่างลึกซึ้ง  
  • 7C of Contemplative Education: Contemplation, Compassion, Connection, Confronting Reality, Continuity, Commitment, and Community (จากงานวิจัยนำโดย ดร.ฐิรัฐกาล)
  • You are WHAT you teach, You are HOW you teach, You are WHY you teach (ข้อคิดดีๆ จาก อ.อดิศร)

นักวิชาการมักถูกฝึกมาให้ป้อนวิชาการแก่นักศึกษา "ลืมความรู้สึกรักและเมตตาระหว่างครูกับนักศึกษา" ...หากอาจารย์ที่เชี่ยวชาญวิชาการต่างๆ ในมหาวิทยาลัย "ค้นพบความรู้สึกสัมผัสใจของตนเองและผู้อื่น" อาจารย์ก็จะสามารถแสดงบทบาทของ "ครู" ที่มีเวลามากพอที่จะแสดงความรู้สึก "ใส่ใจและเปิดใจ" กับนักศึกษาหรือผู้ร่วมงานให้เกิดการเรียนรู้นอกเหนือจากวิชาการ...พร้อมที่จะเกิดการเรียนรู้ "ชีวิตและความเป็นมนุษย์" อย่างมีคุณค่าและมีความสุขอย่างยั้งยืน

การพัฒนาความเป็นมนุษย์ของอาจารย์อุดมศึกษานั้น...คือการพัฒนาให้นักศึกษาเป็นคนดีมากกว่าคนเก่ง เพราะคนเราเรียนรู้จนเก่งได้แต่การเรียนรู้ที่จะเป็นคนดีต้อง "ให้โอกาสการฝึกฝน" ในสภาวะที่รู้ทันความคิดของตนเองและผู้อื่นในสิ่งแวดล้อมที่กำลังเกิดปัญหาซับซ้อนอยู่ตลอดเวลา...ปัญญาของมนุษย์จึงเกิดขึ้นผ่านการรู้จิตของตนเองเพื่อเปลี่ยนแปลงกระบวนการคิดพื้นฐานของตนเองที่ประกอบด้วย ความรักและเมตตา ความเจริญ ความมีวิจารณญาณ ความมุ่งเป้าหมายรับใช้สังคม และความรู้สึกเปิดใจ

ผมประทับใจที่พี่ น้อง และเพื่อนอาจารย์ มีกระบวนการคิดที่หลากหลายเพราะมีที่มาจากหลายศาสตร์หลายสาขาวิชาชีพ ทำให้ผมสะท้อนความรู้สึกและความคิดผ่านกิจกรรมการเรียนรู้ที่มากกว่า "กิจกรรมบำบัด" แล้วเกิด "แรงบันดาลใจและกำลังใจ" ในการทำหน้าที่ "ครู" ให้กับนักศึกษาของผมต่อไป

รู้สึกเข้าใจตนเอง เมื่อฟัง "กัลยาณมิตร" สะท้อนความคิดหลังฟังเรื่องเล่าของตนเองอย่างอดทน ใส่ใจ และเปิดใจรับรู้...กระบวนการคิดของมนุษย์นั้นซับซ้อนซ่อนเงื่อนราวกับอาจารย์ไม่ใช่ครู...หากไม่ระเบิดความคิดในมิติกาย ใจ และสมองให้ผ่านวิธีการหรือรูปแบบที่ไตร่ตรองหรือมีสติใคร่ครวญ เช่น จิตตปัญญาศึกษา... การศึกษาเพื่อจิตสำนึกใหม่ การศึกษาที่มีหัวใจของมนุษย์ หรือ การเรียนรู้เพื่อการเปลี่ยนแปลงขั้นพื้นฐาน ...กระบวนการคิดของมนุษย์นั้นเรียบง่ายและเข้าถึงมนุษย์และธรรมชาติ หากสัมผัสใจผ่านการฟัง พูด อ่าน เขียน และสะท้อนใจสู้ใจระหว่าง "ผู้ให้" และ "ผู้รับ"