ส่วนรายได้เข้ารัฐมาจากการส่งส่วย ( ภาษี )ของไพร่และการค้าของชาวต่างชาติไงละ.

ช่วงนี้มีเรื่องเล่าทางด้านเศรษฐกิจในสมัยอาณาจักรอยุธยาที่อาจแยกกล่าวไปดังนี้

1 . ด้านการเกษตรกรรม  ด้วยพื้นที่อยู่ในบริเวณราบลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยา  ป่าสัก  และลพบุรี  จึงเหมาะแก่การเพาะปลูกข้าวที่เป็นรากฐานสำคัญในการสร้างอำนาจรัฐ  นอกจากข้าวยังมีการทำสวน  ทำไร่  เลี้ยงสัตว์และการประมง  ผลประโยชน์ที่ได้ในสังคมไพร่ก็ผลิตพอยังชีพส่วนที่เหลือก็ไปตกอยู่ในสังคมศักดินาส่งผลให้วิถีชีวิตของสองชนชั้นเกิดช่องว่างมากขึ้น

2 . ด้านการอุตสาหกรรม  เน้นในครัวเรือน  อย่างเสื้อผ้า  เครื่องจักรสาน  เครื่องเหล็ก  ที่สำคัญมีเครื่องปั้นดินเผาเครื่องเคลือบและมีการต่อเรือเพื่อบรรทุกสินค้า

3 . ด้านการค้า  อาจกล่าวได้ดังนี้

ก. การค้าขายในราชอาณาจักร  อาศัยเส้นทางน้ำเป็นสำคัญ  พ่อค้าทางเหนือนำสินค้าของป่ามาค้าขายกับพ่อค้าต่างชาติโดยเฉพาะจากจีนมีภาครัฐตั้งตลาดหลวงดูแลให้เกิดความยุติธรรม

ข . การค้าขายระหว่างต่างชาติ  ด้วยความเป็นศูนย์กลางทางอำนาจที่เข็มแข็งทำให้คราวานสินค้าทั่วโลกต่างหลั่งไหลมาสู่อาณาจักรอยุธยา  ไม่ว่าจะเป็นจีน  อินเดีย  ญี่ปุ่น  อาหรับ  เปอร์เซีย  สเปน  ฮอลันดา  ฝรั่งเศส  อังกฤษ  อยู่ในราวพุทธศตวรรษที่ 21 – 23 เมืองอยุธยาโด่งดังไปทั่วเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

          สำหรับเงินตราในอาณาจักรอยุธยามีอยู่ 4 ชนิดคือ  เงินพดด้วง  เบี้ย  ไพ  และคล่ำ  โดยรัฐบาลผูกขาดการทำเงินตรา    ส่วนรายได้เข้ารัฐมาจากการส่งส่วย ( ภาษี )ของไพร่และการค้าของชาวต่างชาติไงละ.