ผมรักในบรรยากาศการกินข้าวที่วัดเป็นอย่างมาก หากแต่เป็นการหลงรัก “บรรยากาศ” หาใช่การหลงรักใน “รสชาติ” ของอาหาร

ทุกๆ ครั้งที่กลับไปเยี่ยมบ้าน  ผมมักได้ยินเสียงรำพึงรำพันจากก้นบึ้งของหัวใจตัวเองอย่างแจ่มชัดเสมอ   และเสียงรำพึงที่ว่านั้น  ก็มีทั้งเสียงแห่งอดีตอันรื่นรมย์ และเสียงแห่งอนาคตกาลของตัวเอง <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;"> </p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;">มันก็แปลกดีเหมือนกัน  ทั้งที่ผมยังไม่มีบ้านหลังใหม่  แต่ทุกครั้งที่เดินทางกลับบ้าน  ผมกลับเรียกวิถีนั้นอย่างไม่เขินอายว่ากลับไป “เยี่ยมบ้าน”   ก็คงใช่กระมัง  เพราะเป็นการกลับไปเพียงชั่วครั้งชั่วคราว หาใช่ “กลับบ้าน” ไปปักหลักอยู่ประจำเหมือนชีวิตในวัยเด็ก</p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;"></p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;"></p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;"></p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;"></p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;"> </p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;">ย้อนกลับไปยังห้วงรำพึงรำพันอันแจ่มชัดของหัวใจตัวเองกันอีกสักครั้ง
ระยะหลังเมื่อกลับบ้าน  ผมมักจะถือโอกาสสัญจรไปยังที่ต่างๆ  ที่ตนเองเคยได้ใช้ชีวิตอย่างฝังลึกกับแผ่นดินในบ้านเกิด  พร้อมๆ กับการหวนรำลึกถึงความทรงจำอันง่ายงามที่ผ่านพ้นมา แต่ยังมีชีวิตชีวาเป็นปัจจุบันสำหรับชีวิต  เป็นต้นว่า  ทุ่งนา  ผืนน้ำ  ผืนป่าท้ายหมู่บ้าน และวัด  …</p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;"> </p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;">สิ่งเหล่านั้น  เป็นต้นทุนที่ดีที่ช่วยชุบเลี้ยงให้ผมเติบโตอย่างมีสติ และเข้มแข็งพอที่จะเรียนรู้ความเป็นไปของโลกและชีวิต –</p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;"> </p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;">ผมเติบโตมากับวัด  ชีวิตในวัยเด็กจนแรกหนุ่มก็ล้วนวนเวียนเข้าออกวัดในหมู่บ้านเสมอ  จนเพื่อนๆ ที่โรงเรียนเทใจเรียกผมว่า “เด็กวัด”</p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;"> </p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;">ในทุกๆ เช้าก่อนไปโรงเรียน  ผมต้องหิ้วปิ่นโตและสะพานกระติ๊บข้าวเหนียวไปถวายที่วัดก่อนเสมอ  ซึ่งแถวๆ บ้านเรียกว่า “จังหัน”  จากนั้นก็รับหน้าที่ตีระฆังสัญญาณบอกให้พระเณรได้รับรู้ว่า  สำรับอาหารต่างๆ  จัดเตรียมเป็นที่เรียบร้อยแล้ว  ขอนิมนต์มายังศาลาวัด … นอกจากนั้น  ผมก็ยังมีส่วนร่วมกับการถวายภัตตาหาร-น้ำดื่มต่อพระสงฆ์และสามเณร   ร่วมกับญาติโยมท่านอื่นๆ  เมื่อท่านฉันเสร็จก็ยก “พาข้าว”  (สำรับอาหาร)  กลับลงมาเพื่อรับประทานร่วมกันกับบรรดาชาวบ้านโดยไม่แบ่งแยกเพศวัย …</p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;"> </p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;">ครั้นทานเสร็จ  ก็ห่อข้าวและอาหารส่วนหนึ่งไปเป็นมื้อเที่ยงที่โรงเรียน  จากนั้นก็ช่วยชาวบ้านล้างถ้วยล้างชาม จัดเรียงและจัดเก็บเข้าชั้น หรือไม่ก็คว่ำไว้บน “แคร่ไม้ไผ่”  ก่อนเร่งฝีเท้าเข้าโรงเรียน  เพื่อให้ทันการเข้าแถวเคารพธงชาติ</p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;"></p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;"></p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;"></p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;"></p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;"> </p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;">จวบจนเติบใหญ่- เคยมีคนถามผมบ้างเหมือนกันว่า “ร้านอาหารเจ้าประจำที่ผมชื่นชอบอยู่ที่ไหน”
ซึ่งผมเองก็ตอบได้ยากมาก  เพราะโดยวิถีส่วนตัวแล้ว  เป็นคนประเภทกินง่าย  อยู่ง่าย  ไม่ติดรสชาติ  หรือเรียกว่าเป็นคน “อดๆ อยากๆ”  มาตั้งแต่เด็กก็เป็นได้  เลยพลอยให้ไม่เคยรู้ซึ้งกับคำถามนั้นสักเท่าไหร่  </p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;"> </p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;">แต่เมื่อถูกถามซ้ำอีกหน  หรือบางทีก็ถูกถามซ้ำแบบคาดคั้นไปในตัว  ผมจึงได้ตอบแบบตรงๆ  และเปิดเปลือยไปอย่างใสซื่อว่า “วัด”</p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;"> </p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;">ครับ, ผมหมายความตามนั้นจริงๆ  หาใช่เป็นการตอบแบบโวหาร หรือตอบให้แล้วๆ ผ่านๆ  เพื่อตัดความรำคาญให้เสร็จๆ ไป  และบางครั้งยังแถมคำตอบให้อีกคำตอบหนึ่ง นั่นคือ “ครัวที่บ้าน” ของผมเอง - ครัวที่มี “แม่” เป็นกุ๊กเทวดาบัญชาการอยู่อย่างไม่บกพร่อง</p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;"> </p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;">ผมว่าเป็นเรื่องธรรมดาแหละที่แต่ละคนเติบโตและเติบใหญ่มาจากบริบทอันแตกต่างกัน  จะให้กินจะให้ชอบ หลงรักและหลงใหลในรสชาติอาหารที่เหมือนกัน ก็เป็นไปได้ยาก  ซึ่งสำหรับผมก็เป็นเช่นนั้นจริงๆ – เป็นมาตั้งแต่ไหนแต่ไร  และยังแน่ใจว่า ปัจจุบันก็ยังเป็นเช่นนั้น</p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;"> </p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;">ผมเติบโตมากับ“ข้าวก้นบาตร”  ถึงแม้ไม่ใช่คนที่ต้องอาศัยวัดเป็นห้องหับหลับนอน แต่ก็ปฏิเสธไม่ได้ว่าวัด เป็นที่ฝากท้องฝากไส้ ให้ชีวิตได้เติบใหญ่มาจวบจนบัดนี้</p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;"> </p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;">คนเฒ่าคนแก่เคยเล่าย้ำเสมอว่า  การกินข้าวก้นบาตร ถือเป็น “อาหารทิพย์”  ช่วยให้เราอ้วนพี-สมบูรณ์  ไม่เจ็บไม่ไข้  จนใครๆ ก็ทักผมเรื่อยมาว่าอ้วนเพราะข้าวก้นบาตร  ส่วนจริงหรือเท็จนั้นผมไม่รู้หรอก  ผมรู้แต่เพียงว่า  ข้าวก้นบาตรช่วยให้ผมเติบใหญ่มาสู่วันนี้อย่างทระนง</p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;"> </p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;">ผมรักในบรรยากาศการกินข้าวที่วัดเป็นอย่างมาก 
หากแต่เป็นการหลงรัก “บรรยากาศ”  หาใช่การหลงรักใน “รสชาติ”  ของอาหาร  …</p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;"> </p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;"></p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;"></p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;"></p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;"></p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;">ในสมัยเด็กๆ  อาหารจากญาติโยมที่นำมาถวายนั้นจะถูกจัดแบ่งหรือตักใส่ถ้วยและจานตามจำนวนพระสงฆ์และสามเณร 
       - มากน้อยไม่สำคัญ  แต่ย้ำให้ทั่วถึงเป็นพอ 
         แต่ที่วัด  โชคดีที่กลุ่มสามเณรนั้นมีจำนวนมาก  จึงจำต้องนั่งฉันอาหารกันเป็นกลุ่มๆ 
         การจัดแบ่งจากจำนวนอาหารอันจำกัด  จึงพลอยให้ไม่เกิดผลกระทบมากนัก</p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;"> </p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;">การกินข้าวที่วัดเต็มไปด้วยบรรยากาศอันอบอุ่น  เหมือนครอบครัวใหญ่ที่มีลูกเต้าจำนวนเยอะๆ มานั่งทานข้าวร่วมกัน 
อาหารที่พบเจอใน “พาข้าว” ก็เป็นอาหารประเภทพื้นๆ  เป็นผักเป็นปลาที่หาได้ในชุมชน  เว้นเสียแต่วันไหนเป็น “วันพระ”  โน่นแหละ  ถึงจะมีอาหารดีๆ มาถวายกันสักครั้ง  เป็นต้นว่า แกงไก่  ปลาหมึกทอด  ไข่เจียว  ปลาทูนึ่ง ขนมหวาน  …</p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;"> </p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;">ผมเคยบอกเล่ากับนิสิตเวลาในการไปค่ายในแต่ละครั้งนั้น  อย่าลืมจัดเวรให้ไป “จังหัน”  ที่วัดด้วยเสมอ  เพราะนั่นคือเวทีการเรียนรู้อันดีของนิสิต  รวมถึงการบอกกล่าวให้นิสิตเห็นภาพว่า  อาหารที่วัดนั้น  เป็น “บุ๊ฟเฟ่”  แบบลูกทุ่งๆ … มีให้ซด  ให้คุ้ย  ให้จ้ำ อย่างออกรส  </p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;"> </p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;"></p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;"></p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;"></p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;"></p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;">ที่ผมพูดแบบขำๆ เช่นนั้น  ก็เพียงเพราะต้องการสื่อสารให้นิสิตได้มีโอกาสเข้าไปสู่การสัมผัสถึงบรรยากาศของการกินข้าวก้นบาตรกันที่วัดเป็นหลักสำคัญ  หาใช่การย้ำเรื่องรสชาติของอาหารแม้แต่น้อย   เพราะวงข้าวบนศาลาวัด เป็นเสมือน เวที หรือห้องเรียนอันกว้างใหญ่อีกห้องหนึ่งที่นิสิตไม่ควรมองข้าม</p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;"> </p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;">และเช่นเดียวกัน  ไม่เพียงอาหารอันหลากหลายเท่านั้น  แต่เรื่องราวจำนวนมากที่แต่ละคนนำมาสนทนาบอกเล่าและบอกกล่าวต่อกันและกันในวงข้าว หรือแม้แต่ในช่วงที่ไม่ได้ทานข้าว  ก็ถือเป็นวัฒนธรรมอันดีงามที่ยืนยันได้ว่า  บนศาลาวัดนั้น  ยังคงเป็นเวทีแห่งการแบ่งปันความสุขและความทุกข์ของชาวบ้านที่มีต่อกันอย่างน่ายกย่อง   </p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;"> </p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;">สำหรับผมแล้ว
ในช่วงวันหยุดติดต่อกันนั้น  ผมมีโอกาสได้ไปจังหันที่วัดพร้อมๆ กับคนของความรัก  ได้จับโน่นจับนี่ในวิถีเดิมๆ ของตัวเอง และได้นั่งทานข้าววงใหญ่อย่างอดีตอย่างเป็นสุข  ถึงแม้อาหารหลายชนิดจะเปลี่ยนรูปไปตามยุคสมัย  แต่ก็ยังยืนยันได้ว่า “บรรยากาศ”  ที่ผมหลงรักนั้นยังคงมีอยู่อย่างไม่ขาดหาย</p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;"></p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;"></p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;">  </p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;"></p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;"> </p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;">นั่นคือ  อดีตกาลที่ผมหวนรำพึงถึงผ่านเวทีจริงของปัจจุบัน 
ส่วนเสียงรำพึงรำพันแห่งอนาคตที่ดังก้องอยู่ข้างในนั้น  ก็ไม่มีอะไรนอกไปจากความหมายอันเป็นนัยสำคัญว่า  “กลับบ้าน”  อย่างถาวร
หาใช่กลับมาเพื่อ “เยี่ยมบ้าน”  อย่างเช่นที่กำลังเป็นอยู่ …</p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;"></p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;"></p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;"></p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;">…..</p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;"></p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;">๕-๖  เมษายน  ๒๕๕๒
วัดไชยาราม
บ้านโคกนางาม</p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;">ต.ภูดิน อ.เมือง จ.กาฬสินธุ์</p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;"></p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;"></p>