GotoKnow
  • เข้าระบบ
  • สมัครสมาชิก
  • แผงจัดการ
  • ออกจากระบบ
GotoKnow

วิธีคิดแบบหมวก 6 ใบ

หมวก 6 ใบ มีสี 6 สี คือ สีขาว สีแดง สีดำ สีเหลือง สีเขียว และสีน้ำเงิน ... แต่ละสีล้วนมีความหมาย

       เอ็ดเวิร์ด  เดอ  โบโน  ได้เสนอความเห็นเกี่ยวกับการคิดว่า  การคิดเป็นขุมทรัพย์ที่มีค่าที่สุดของมนุษย์  อุปสรรคสำคัญของการคิดคือความสับสน ทั้งนี้เพราะเราพยายามจะกระทำหลายอย่างในเวลาเดียวกัน เช่นในขณะที่คิด เราได้ใช้อารมณ์ ข้อมูล เหตุผลเชิงตรรกะ  ความคาดหวัง และความคิดสร้างสรรค์มารวมปะปนกันไป  การคิดจึงไม่มีประสิทธิภาพเท่าที่ควรและใช้เวลามาก  คล้ายกับนักเล่นกายกรรมที่เล่นโยนลูกบอลเพื่อสลับมือรับหลายลูกเกินไป จึงรับลูกบอลไม่ได้
       เอ็ดเวิร์ด เดอ โบโน จึงเสนอวิธีคิดแบบหมวก 6 ใบ ไว้ว่าในการดำเนินชีวิตของคนเรา
บางคนสวมหมวกหลายใบ  คือการแสดงบทบาทในหน้าที่หลายอย่าง  แม้ว่าคนเราจะมีหมวกหลายใบ แต่ก็สวมได้ทีละหนึ่งใบเท่านั้น  เมื่อสวมหมวกใบไหนก็ต้องคิดและปฏิบัติในหน้าที่นั้น ที่เฉพาะเจาะจง
        วิธีคิดแบบหมวก 6 ใบ มีจุดประสงค์เพื่อต้องการให้บุคคลได้ใช้ความคิดที่แตกต่างกันใน 6ลักษณะ คือ คนสวมหมวกสีขาว จะต้องคิดเกี่ยวกับข้อมูล  ข้อเท็จจริง คนที่สวมหมวกสีแดง จะต้องแสดงความรู้สึกของตนเองเกี่ยวกับประเด็นที่กำลังพิจารณา  คนที่สวมหมวกสีดำ จะต้องพูดถึงแต่จุดด้อย ข้อผิดพลาด  ข้อบกพร่อง  ข้อเสีย หรือสิ่งที่เป็นด้านลบ คนที่สวมหมากสีเหลือง จะต้องพูดถึงแต่จุดที่ดี ประโยชน์ คุณค่า จุดเด่นหรือความคิดในเชิงบวก  คนที่สวมหมวกสีเขียว  จะต้องแสดงความคิดอย่างสร้างสรรค์เป็นทางเลือกที่แปลกใหม่   คนที่สวมหมวกสีน้ำเงิน จะต้องเป็นคนคอยสรุป  มักจะเป็นหัวหน้ากลุ่ม  หรือประธานการประชุม 
        ในการอบรมบุคลากรของหน่วยงานหนึ่งเกี่ยวกับวิธีคิดแบบหมวก  6  ใบ  หลังจากที่วิทยากรนำเสนอรายละเอียดวิธีคิดนี้  แล้วก็มีการแบ่งกลุ่มให้ผู้เข้ารับการอบรมฝึกการคิดด้วยวิธีคิดแบบนี้ในประเด็นที่วิทยากรกำหนด   โดยวิทยากรได้นำหมวกให้ผู้เข้ารับการอบรมคนละ  6  ใบ ครบตามสีที่กำหนด  เพื่อให้สมาชิกทุกคนได้แสดงความคิดตามบทบาทของหมวกที่สวมแต่ละใบ
         ระหว่างที่แต่ละกลุ่มกำลังดำเนินการอภิปรายและสมาชิกต่างสวมหมวกตามบทบาทที่กลุ่มร่วมกันกำหนดอยู่นั้น  ปรากฏว่ามีประธานกลุ่มหนึ่ง  เอาหมวกของสมาชิกคนหนึ่งมาคืนทั้ง  5 ใบ ขาดไปแต่สีดำสีเดียว  วิทยากรสงสัย จึงถามไปว่า
                            “ทำไมไม่ให้สมาชิกสวมหมวกให้ครบทั้งหกสี”
            ประธานกลุ่มก็ตอบอย่างหัวเสียว่า
                           “มีอย่างที่ไหน  กลุ่มเขาเปลี่ยนประเด็นการอภิปรายไปหลายหัวข้อแล้ว
คุณปรัศนีย์สมาชิกคนหนึ่งในกลุ่ม  แกก็ยังพูดแต่ปัญหา อุปสรรค โทษคนโน้นคนนี้ไปเสียทุกเรื่อง
จนกลุ่มเขารำคาญ  เตือนเท่าไรแกก็ไม่เปลี่ยนแปลง ผมเลยจะให้แกสวมหมวกสีดำใบเดียวตลอดไป
 
                 โทษท่านผู้อื่นเพี้ยง                              เมล็ดงา
                ปองติฉินนินทา                                     ห่อนเว้น
                โทษตนเท่าภูเขา                                   หนักยิ่ง
                ป้องปิดคิดซ่อนเร้น                                เรื่องร้ายหายสูญ
                                                                                โลกนิติคำโคลง

********************

ธเนศ  ขำเกิด  (หนังสือ"จี้ใจได้สาระ" โรงพิมพ์คุรุสภา ลาดพร้าว)

 

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย 

หมายเลขบันทึก: 25145
เขียน:
แก้ไข:
ความเห็น: 15
อ่าน:
สัญญาอนุญาต: สงวนสิทธิ์ทุกประการ

ความเห็น (15)

55555555555

 

อืม  ได้สาระ และ จี้ใจ ดีจิงๆ ค่ะ

เขียนหนังสือแบบนี้ ถึงน่าอ่านดีค่ะ

ได้หลักการ และไม่น่าเบื่อ

ขอบคุณที่เอามาให้อ่านค่ะ  ได้ความคิดดีๆ เยอะเลยค่ะ

(^__^)

เนื้อหาดีมากเลยค่ะ เพราะที่โรงเรียนหนูเค้าก้อเรียนเรื่องนี้ยุเหมือนกาน

เลยขอดึงเนื้อหาไปบางส่วนนะค้า ขอบคุนค่ะ

ลองนำวิธีคิดแบบนี้ไปใช้ในการประชุม การพิจารณาโครงการ การสอนให้คิดวิเคราะห์ ดูซิครับ จะเห็นจริงว่าถ้าที่ประชุมหรือทุกคนใช้วิธีคิดให้ครบหมวกทั้ง 6 ใบ จะทำให้สนุก และเกิดคุณค่าจากการประชุมมากทีเดียว และทำให้ติดนิสัยการคิดที่เป็นระบบด้วย

เมื่อต้นปีนี้คุณอนุรักษ์ได้เชิญผมไปเป็นวิทยากรบรรยายเรื่องนี้ 1 วันให้ข้าราชการและพนักงาน ที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี(บางมด) ทุกคนร่วมกิจกรรมสนุกมาก ทราบว่าจะมีรุ่น 2 ต่ออีก

อ่านแล้วคิดได้มากมายเชียว

เหมือนวิชา art of living เลยครับ

ประโยชน์มากมาย

ขอบคุณครับ...ตอนท้ายของเรื่องเพียงหักมุมให้ดูขำขันเท่านั้น แต่แก่นแท้คือสาระของวิธีคิดแบบหมวก 6 ใบ ผมอยากให้บรรดาสภาผู้ทรงเกียรติ หรือผู้รักชาติแต่ละกลุ่มนำไปใช้ด้วย จะได้เลิกทะเลาะกัน เพราะทุกวันนี้เห็นคิด/พูดแต่หมวกสีดำ และสีแดงเท่านั้น หรือบางครั้งบอกว่าหมวกสีขาว แต่กลับเป็นข้อมูลที่มอมแมม

ขอบคุณมากนะคะ..สำหรับเนื้อหาเรื่องหมวก 6 ใบ เมื่อได้อ่านเกี่ยวกับหมวก 6 ใบแล้วรู้สึกว่าได้รับความรู้เกี่ยวกับทักษะกระบวนการจัดการเรียนการสอนมากขึ้น

-v- ขอบคุณมักค่ะ เอาไปทำงานได้เยอะเลยค่า!!! Bye Bye

หมวก 6 ใบก็เป็นเพียงเครื่องใจให้คนคิดอย่างเป็นระบบและรอบด้านเท่านั้น

  • สวัสดีค่ะ อาจารย์
  • เคยคิดจะนำมาใช้ในการประชุม แต่ไม่เวิร์คเลยค่ะ คงใช้ไม่เป็น
  • ขอบคุณอาจารย์ค่ะ

ดีคะอาจารย์

เขียนหนังสืออย่างนี้ค่อยน่าอ่านขึ้นมาเยอะเลย

ไม่เหมือนหนังสือเล่มใหญ่ๆไม่รู้ว่าเขาร่ายไรมาบ้างก้อไม่รู้

อ่านก้อไม่ค่อยเข้าใจ

ขอบคุณครับ

เนื้อหาดีคับ แต่ครูให้หาอย่างละ 10 บรรทัด

ขอบพระคุณคะอาจารย์

หนูเคยยืมบทความทางวิชาการของอาจารย์ไปใช้อ้างอิงในการปฎิบัติงานด้วยคะ

สวัสดีครับอาจารย์ กรุณาช่วยติดต่อกลับที่ผมด้วย 081 833 0715 อยากรบกวนให้อาจารย์ช่วยมาเป็นวิทยากรอีกคครั้งนะครับ

เป็นกลุ่มใหม่ ขอบพระคุณล่วงหน้าครับ

ติดต่อโดยตรงที่อีเมลผมก็ได้ คือ [email protected] หรือ

[email protected] ครับ ตอนนี้ยังเดินสายทุกสัปดาห์ครับ