เรื่องเล่าจากคุณสุรินทร์ พิชัย ตอนที่ 1 นี้จะขอกล่าวถึงแนวคิดและขั้นตอนการผลิตมันสำปะหลังตั้งแต่การเตรียมดิน พันธุ์ การปลูก
เมื่อวันที่ 24 กุมภาพันธ์ 2552 ผมได้มีโอกาสไปร่วมกับทีมงานของสำนักงานเกษตรจังหวัดกำแพงเพชร ได้ไปถอดบทเรียนของคุณสุรินทร์ พิชัย ณ.โรงเรียนอนุบาลวังไทร ตำบลวังไทร อำเภอคลองขลุง และผมก็มีความตั้งใจที่จะไปเยี่ยมคุณสุรินทร์ เพื่อตามไปให้กำลังใจในการประกอบอาชีพการปลูกมันสำปะหลัง ซึ่งครั้งหนึ่งเมื่อปี 2550 ทางสำนักงานเกษตรจังหวัดได้จัดประชุมสัมมนาเชิงปฏิบัติการส่งเสริมการเกษตรในระดับอำเภอ (DW) และได้ฝึกทักษะการถอดบทเรียนแก่นักส่งเสริมการเกษตรระดับอำเภอ พร้อมลงศึกษาดูงานในแปลงปลูกมันสำปะหลังของคุณสุรินทร์
จากการได้ไปพบกับคุณสุรินทร์ ในครั้งนี้ คุณสุรินทร์ ได้เล่าให้ฟังว่า จากการเริ่มต้นในการประกอบอาชีพในการปลูกมันสำปะหลังอาชีพหลักของครอบครัว เนื่องจากมีแนวคิดว่า แนวโน้มการตลาดมันฯยังมีโอกาสที่จะก้าวหน้าไปอีกไกล เพราะเป็นพืชเศรษฐกิจที่สำคัญพืชหนึ่งของประเทศและจังหวัด และที่สำคัญเป็นพืชที่ทนแล้งกว่าพืชเกษตรอื่นๆ ประกอบกับคุณสุรินทร์ จบการศึกษาสาขาพืชไร่ที่มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ มาก่อนแล้วตัดสินใจมาทำการเกษตรร่วมกับครอบครัว
คุณสุรินทร์ ยังได้กล่าวต่อไปว่าตนเองได้ทำการปลูกมันสำปะหลังในพื้นที่ของตนเองประมาณ 800 ไร่ ซึ่งมีอยู่หลายแปลง แต่จะขอเล่าถึงการปฏิบัติดูแลรักษาในแปลงที่เคยได้ผลผลิตถึง 10 ตันต่อไร่ ซึ่งที่ดินแปลงนี้ มีลักษณะของพื้นที่เป็นดินร่วมปนทราย ค่อนข้างเป็นทรายขี้เป็ด พื้นที่เป็นที่ดอน ไม่มีการปลูกพืชหมุนเวียน สำหรับการปลูกมันฯของตนเองมีขั้นตอนดังนี้
ขั้นที่ 1. การเตรียมดินปลูก ไม่มีการไถระเบิดดินดาน เนื่องจากเนื้อดินมีลักษณะเป็นดินร่วมปนทราย การเกิดดานจะช้า การเตรียมดินโดยใช้รถไถใหญ่ติดผาน 3 ไถหน้าดินให้ลึก เพื่อทำการพลิกดิน ทำให้อากาศถ่ายเทเข้าไปได้ ซึ่งจะส่งผลให้รากมันฯเจริญเติบโตได้ดี และสามารถเก็บความชื้นไว้ในดินได้ดี จากนั้นที่ทำการไถด้วยผาน 7 จะทำให้โครงสร้างดินละเอียดขึ้น ทำให้เกิดการระบายน้ำ-อากาศได้ดี จากนั้นก็จะทำการไถแปรด้วยรถไถใหญ่อีกครั้ง พร้อมทำการยกร่องหากสภาพพื้นที่ส่วนใดมีการลาดเอียงก็ทำการยกร่องต่ำ และพื้นที่ราบก็ทำการยกร่องสูง จากประสบการณ์พบว่า หากมีการไถเตรียมดินดีก็จะไม่มีวัชพืชขึ้น เพราะว่าต้นมันสำปะหลังจะเจริญเติบโตได้ดีใบจะปกคุมร่อง
ขั้นที่ 2. การเตรียมพันธุ์ปลูก ที่มาของพันธุ์มันสำปะหลังที่ปลูก นำมาจากแปลงทดลองของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ที่มาทำการทดลองอยู่ในพื้นที่นี้ ในแปลงนี้เลือกใช้พันธุ์ห้วยบง60 เลือกใช้ท่อนพันธุ์สด สมบูรณ์ ไม่มีโรคและแมลงทำลาย ทำการตัดท่อนพันธุ์ยาว 20-25 ซม.ทำการตัดตรงโดยการใช้เลื่อยวงเดือน ที่มีความเร็วรอบ 1,450 รอบต่อวินาที ใช้มูเล่ ขนาด 5 นิ้วเป็นตัวฉุดและขนาด 2 นิ้วเป็นตัวตาม ซึ่งจะทำให้ท่อนพันธุ์ไม่บอบช้ำ ทำให้รากแตกได้ดี จากนั้นทำการจุ่มท่อนพันธุ์ในน้ำยากระตุ้นการเกิดราก พวกเมททาลิน แล้วนำมากองรวมกันใช้กระสอบคลุมให้ท่อนพันธุ์มีความชื้น โดยบ่มทิ้งไว้ 2 วัน เพื่อกระตุ้นการเกิดราก ก่อนที่จะนำท่อนพันธุ์ไปปักลงแปลงปลูกที่เตรียมไว้แล้ว จะช่วยลดความเสี่ยงของท่อนพันธุ์หากเจอกับสภาพอากาศที่ไม่เหมาะสม
ขั้นที่ 3. ระยะปลูกใช้คือระยะห่างระหว่างแถว 100 ซม และระยะห่างระหว่างต้น 80 ซม. ในกรณีที่ใช้ระยะห่างนี้ก็เพื่อต้องการให้พื้นที่ขอบใบได้รับแสงแดดอย่างเต็มที่ เกิดกระบวนการสังเคราะห์แสงมีการสร้างแป้งสะสมไว้ที่รากและหัว สำหรับการปักท่อนพันธุ์ ปักลงดินลึก1 ใน 4 ของท่อนพันธุ์ คือ 5 ซม. จะทำให้รากมีการเจริญเติบโตได้ดี เพราะว่ามีอากาศถ่ายเทดีกว่าปลูกลึกฯ จะทำให้รากเจริญเติบโตช้า เพราะมีออกซิเจนน้อยนั่นเอง ( โปรดติดตาม ตอนที่ 2.)
แหล่งข้อมูล ;คุณสุรินทร์ พิชัย หมู่ 4 ต.วังไทร อ.คลองขลุง จ.กำพงเพชร
ขอบคุณมากครับ