เมื่อช่วงหนาวจัดๆ หรือหนาวสุดท้ายของปีนี้(13 มกราคม 2552) ผมสอนวิชาวิทยาศาสตร์พื้นฐานให้กับนักเรียนชั้น ม.1/4 เรื่องที่สอนคือ โมเมนต์ของแรง ผมให้นักเรียนเตรียมไม้บรรทัด เหรียญบาทขนาดเท่าๆกัน ยางวง ไม้ลูกชิ้น พอถึงเวลาผมแจกกั้นลมให้ พร้อมๆกับตีตารางบันทึกผลให้ดูเป็นตัวอย่างบนกระดานดำ

ผมบอกนักเรียนว่า เรื่องที่ครูจะให้เล่นหรือให้ทดลองต่อไปนี้ เขาเรียกกันว่า โมเมนต์ “ลองดูนะ อย่างที่เรากำลังทำกันนี้เป็นโมเมนต์ได้อย่างไร โมเมนต์คืออะไร” ผมตั้งใจว่าจะมาสรุปถึงเนื้อหาสาระตามทฤษฎีในชั่วโมงหน้า ชั่วโมงนี้รู้แค่นี้พอ เผื่อนักเรียนสงสัย ไปหาอ่านเองมาก่อนบ้าง

ผมอธิบายเพื่อทำความเข้าใจเป็นเบื้องต้น พร้อมลองๆติดตั้งเครื่องไม้เครื่องมือ ให้นักเรียนดูเป็นตัวอย่าง และบอกเงื่อนไขในการทดลองว่า ให้วางเหรียญบาทบนไม้บรรทัดทั้งสองข้าง จะกี่เหรียญก็ได้ วางอย่างไรก็ได้ แต่ทุกครั้งไม้บรรทัดต้องอยู่ในภาวะสมดุลเสมอ ใครวางเหรียญจำนวนมากกว่า แสดงว่าคิดมากกว่า ใช้ความสามารถมากกว่า คะแนนก็น่าจะได้ดีกว่าใช่มั้ย? “เอาคะแนนขู่นักเรียนอีกแล้ว ตามประสาครู” ผมนึก

จากนั้นให้บันทึกจำนวนเหรียญ ทุกเหรียญ ทีละเหรียญ แต่แยกข้างบันทึก เพราะจะมีเหรียญวางบนไม้บรรทัดทั้งทางซ้ายและทางขวา บันทึกระยะห่างจากเหรียญถึงกึ่งกลางไม้บรรทัด(ไม้ลูกชิ้น)ของเหรียญทุกๆเหรียญด้วย เสร็จแล้วให้นำจำนวนเหรียญคูณกับระยะห่างแต่ละเหรียญ แล้วนำผลคูณดังกล่าวของแต่ละข้างมารวมกัน ซ้ายรวมเฉพาะซ้าย ขวารวมเฉพาะขวา...นักเรียนเริ่มเอะใจ เมื่อพบว่าผลลัพธ์ทั้งสองข้าง หมายถึงทางซ้ายและขวาจะเท่ากัน หรือใกล้เคียงกันมาก

นักเรียนตั้งใจดีมากครับ ช่วยกันคิด ช่วยกันวาง ช่วยกันบันทึก จิตใจจดจ่ออยู่กับการทดลอง “เอ! หรือจะจดจ่อที่คะแนน” ผมฉุกคิด(ฮา) ชอบสอนนักเรียน ม.1 ครับ ตั้งใจดี น่ารักดี ไม่ดื้อ ไม่เกเร มีอย่างเดียวครับ...ซน

การสอนเรื่องโมเมนต์ของผมในชั่วโมงถัดมา รู้สึกได้ว่าการสรุปสาระสำคัญเรื่องโมเมนต์ให้นักเรียนฟัง เป็นเรื่องง่ายเลยทีเดียว ไม่ต้องพูดอะไรมาก เพราะดูนักเรียนเข้าใจเร็ว เพราะเข้าใจมาก่อนแล้ว ตอนนี้ก็ขึ้นอยู่กับว่า ความรู้ในตัวนักเรียนจะคงทนเพียงใด 

ต้องพิสูจน์กันอีกครั้งช่วงสอบปลายภาคครับ

(ภาพจาก : กิจกรรมการเรียนรู้ เรื่อง โมเมนต์ของแรง ของนักเรียนชั้น ม.1/4 โรงเรียนบ้านกร่างวิทยาคม เมื่อวันที่ 13 มกราคม 2552 เวลา 08.30-10.10 น.)