สวัสดีครับ....
ที่รพ.ชุมชนของผม เรามีคนไข้ส่วนหนึ่งที่มีปัญหาเรื่องติดสุราเรื้อรัง....
ในส่วนตัวผม เมื่อจบใหม่ๆ เราจะมองเขาด้วยชุดความคิดหนึ่ง เป็นชุดความคิดที่ยังตื้นเขิน และไม่ค่อยเข้าใจ และเข้าถึงตัวตนคนที่ติดสุรามากนัก....
คือเริ่มต้นที่เราเป็นเพียงคนรักษา คนซ่อมแซม คือรักษาภาวะเมา ภาวะเครียด ภาวะอาการถอนสุรา...แล้วก็กลับไป
เมื่อต้องเจอคนไข้มาแล้วมาอีก ก็เริ่มคิดที่จะรักษา... เราเริ่มสนใจการให้สุขศึกษา เราเริ่มแนะนำ สอนเขา
เราจึงพัฒนาเป็นผู้สอน ผู้แนะนำ.... พร้อมๆกับการซ่อมแซม แต่ก็ได้ผลไม่มากนัก แม้จะดีขึ้นกว่าเดิม
...คิดเอาเองในใจว่า อย่างน้อยการที่เขามานอนรักษา ติดเหล้าก็ทำให้เขาได้พัก งดการดื่มไปสักช่วง(แต่เพื่อร่วมงานอาจจะเห็นต่าง ตัดไปก็มากินเหมือนเดิม...)
ต่อมาจึงพยามค้นหาว่า.... จะเปลี่ยนจิตใจ เปลี่ยนความคิดที่จะให้เขาหยุดดื่มสุราได้...จึงเริ่มต้นที่จะเป็นผู้หล่อเลี้ยงเขา....
เรื่องเล่าที่ 1.
มีคนไข้ติดสุรา ท่านหนึ่ง ตอนที่เราย้ายมาอยู่แรกๆ เขานอนอยู่ที่เตียงมานาน แทบไม่รู้สึกตัว มีข้อแทรกซ้อนหลายอย่าง ซึ่งคิดว่าแทบไม่รอด แต่ก็ส่งต่อไป แล้วเขาก็กลับมา หยุดดื่มได้ ตอนนี้มีชีวิตปกติ (ก่อนป่วยมากครั้งนี้ เขาเป็นขาประจำ รพ.ที่แฮ๊งมาบ่อยๆๆ)
กับผู้ป่วยอีกคนวันนี้....
ผมจำได้ว่า เราพบกันวันก่อน เขาบอกว่าอยากตัดเหล้า จึงให้เขานอนตัด.. เมื่อบำบัดได้ 7 วัน อาการก็ดีขึ้น เขาขอกลับเพราะไม่มีใครอยู่บ้าน ตอนนั้นรู้เพียงเขาอยู่คนเดียว เขาบอกว่ามานอนรพ มีหลายอย่างที่ถูกขโมยไป เขามีเงินติดตัว 7 บาท จึงช่วยเหลือก่อนกลับเบื้องต้น....
วันก่อนเขามาตามนัด แต่ก็ได้กลิ่นสุรา ก็พูดคุยให้หยุด ถามถึงสาเหตุเล็กน้อย เป็นเพียงผู้สอน ผู้แนะนำ...
วันนี้เขามาอีกครั้ง ดูมีกลิ่น แต่พอพูดคุยรู้เรื่อง เหมือนจะจี๊ดเล็กๆ แต่ก็ทัน จึงเกิดสิต และความคิดตามมาว่าวันนี้จะต้องพูดคุย ให้เวลากับเขามากหน่อย
เราเริ่มคุยกัน แต่เพราะว่าอยู่ห้องฉุกเฉิน มีคนไข้ต้องมาเย็บแผล มาตรวจ ระหว่างคุยก็ต้องลุกไป ทำให้ต้องขาดตอนเป็นช่วงๆ...
แต่ในใจก็ยังไม่ละความพยาม วันนี้ยังไม่ปล่อยลุงกลับบ้านง่ายๆแน่นอน(ลุงก็ไม่อยากนอน)
จึงคั่นด้วยการให้ลุงไปอยู่ในมุมที่สงบ และสอนฝึกการหายใจ เขาออก กำหนดจิตใจ ผ่อนคลาย.... บอกลุงว่า ..ลุงทำแบบนี้รอหมอ20 นาทีนะ.. เดี๋ยวหมอมา
เมื่อเคลียคนไข้ที่ต้องตรวจก่อน...เสร็จ ผมจึงจูงมือลุงไปคุยกันต่อที่ห้องตรวจอีกห้องที่สงบ...
ตอนนี้ว่าง ไม่มีคนไข้อื่นๆมาคั่น (แต่ในใจก็นึกว่า ตูจะไปดูหน้าลูกดีกว่าหรือเปล่านะ ค่ำแล้ว...)
ตอนนี้..ผมทำหน้าที่ผู้ฟัง..ฟังและฟัง ฟัง
(แต่บางครั้งลุงก็ออกนอกเรื่อง ก็ดึงกลับเหมือนกัน พยามจี้ บางครั้งก็ปล่อย พยามท่องเอาไว้ในใจ..ที่อ.โกมาตรสอน....การฟังคือการเยี่ยวยา....นึกถึงอ.สกล..เมื่อเขาพูด เขาก็จะได้ยินเสียง เรื่องราวของตนเองด้วย...)...
การสนทนาเป็นไปประมาณหนึ่งชั่วโมง มีเรื่องราวมากมายที่เราได้รับรู้ ว่าคนๆหนึ่งกว่าจะมาเป็นลุงขี้เมา ที่เราเห็นทุกวันนี้
- ชีวิตที่เป็นเรื่องราว ฉากของความทุกข์ที่ผ่านเข้ามาในชีวิต ซ้ำๆ จนตั้งตัวไม่ทัน
- เบื้องหลังของความเมา คือความทุกข์ที่สะสม ซ่อนอยู่ในใจ... คือความคิดที่วกวน ทับถม เป็นวงจรไปมาที่ไม่รู้ว่าจะหาหนทางออกจากความคิด ความเข้าใจนั้นได้อย่างไร
- ความหวังลุงคือ กลับมารวยเหมือนเดิม ภรรยากลับมาอยู่ มีสมบัติให้ลูก 2 ค ที่กำลังเรียนอยู่
ก่อนจบการฟัง(คิดว่าน่าจะเป็นสุนทรีย..)
ผมถามว่า....
คุณลุงครับ เราคุยกันมาก็ตั้งนาน
ผมอยากให้ลุงคิดและตอบผมว่า ปัญหาที่สำคัญที่สุด
ของคุณลุงตอนนี้ ณ ขณะนี้คืออะไรครับ
....
ลุงก็...ไปของลุงไปเรื่อย ไม่ตรงในใจผมเลย...(อยากให้ลุงตอบว่า ผมจะต้องหยุดเหล้า ตัดเหล้าให้ได้ครับ..)
ก่อนกลับก็คัดกรองภาวะซึมเศร้าให้ลุง อืม เข้าเกณฑ์.. จึงเพิ่มการรักษาไป....
พาลุงทำหัวเราะบำบัด และเราก็โย๊ะ...ออกมาแบบดังๆ
เลิกเหล้า....โย๊ะๆ...
อืม ลืมอีกอย่าง....คือการแผ่เมตตาร่วมกัน ให้กับเจ้ากรรมนายเวรที่เขาอาจจะตามเอาคืนเราอยู่ตอนนี้...เผื่อว่าเวรกรรมของลุง หรือของผม จะได้เบางลงไปบ้าง.....
ท้ายสุดและสุดท้าย ตบด้วยยาตัดเหล้า ด้วยสูตรที่พึ่งจะได้มาจากท่านอาจารย์ รพ สวนปรุงวันก่อนที่ท่านมาเยี่ยมเราที่ปาย.......
ขอให้ลุงตัดเหล้าได้นะครับ.....
สวัสดีค่ะ อาจารย์ ตามมาเป็นคนไข้ เอ๊ย ไม่ใช่สิ คนอ่านประจำ ขาประจำค่ะ ขอบคุณที่ได้เรียนรู้เรื่องการฟัง ที่เห็นความตั้งใจในการจะช่วยให้เขาพ้นทุกข์ค่ะ ให้กำลังใจทั้งคุณหมอและคุณลุงค่ะ
คุณลุงคนนี้โชคดีมากค่ะ ที่ได้หมอดีดีแบบนี้
สุนทรียะ ของคุณหมอ คนดี ช่วยให้เค้าได้คำตอบว่า ต้องตัดเหล้า
ถ้าเค้าจำคำที่เค้าพูดได้ และไปทำได้ คงเป็นบุญกุศลยิ่งใหญ่แน่เลยค่ะ
สวัสดี วันตรุษจีน ซินเจีย ยู่อี่ ค่ะ