ผมเห็นว่าถ้าจะใช้หลักอหิงสาได้ จิตใจของเราต้องเปี่ยมไปด้วยเมตตา ต้องสามารถรักคนทุกคนได้ แม้กระทั่งคนที่อยู่คนละฝ่ายหรือที่คิดไม่เหมือนเรา !!

         ขณะนี้ในสังคมไทยมีการใช้คำว่า “อหิงสา” กันค่อนข้างจะบ่อยมาก ผมลองค้นคว้าเรื่องหลักอหิงสา พบว่าคอลัมน์ “หน้าต่างความจริง” ที่ท่านอาจารย์ทวีวัฒน์ ปุณฑริกวิวัฒน์ เขียนไว้ในหนังสือพิมพ์มติชนรายวัน ฉบับประจำวันที่ 14 กันยายน ที่ผ่านมานี้ ท่านมีการอธิบายที่ค่อนข้างชัดเจนดีมาก จึงคัดลอกมา (บางส่วน) เพื่อได้ให้อ่านกัน ดังต่อไปนี้

 

คานธีมีความเชื่อว่า ในส่วนที่ลึกที่สุดของมนุษย์นั้นมีคุณธรรมและความจริงซ่อนอยู่ในตัว ท่านอธิบายว่าเราอาจจะเคยได้ยินคนที่ปฏิเสธพระเจ้า (God) แต่เราจะไม่ได้ยินคนที่ปฏิเสธความจริง (Truth) แม้แต่บุคคลที่เลวที่สุดหรือโง่ที่สุดก็ยังมีความจริงบางอย่างอยู่ในตัวของเขา เราทุกคนต่างก็เป็นส่วนหนึ่งแห่งความจริงสากลของธรรมชาติทั้งหมด

 

ด้วยการปฏิบัติแบบ “อหิงสา” ความจริงหรือคุณธรรมในตัวของมนุษย์จะถูกปลุกให้ตื่นขึ้นในจิตสำนึก และไม่ว่ามิตรหรือศัตรูก็จะกลายเป็นบุคคลที่รักความจริงและความเป็นธรรมในที่สุด ถ้าเป็นมิตรก็จะเป็นมิตรที่ดียิ่งขึ้น ถ้าเป็นศัตรูก็จะค่อยๆ เปลี่ยนท่าทีจากศัตรูกลายเป็นมิตรในที่สุด คานธีมีความเชื่อมั่นในมนุษยชาติมาก ว่ามนุษย์ทุกคนไม่ว่าจะเป็นคนดีหรือคนเลว หากได้รับการปฏิบัติอย่างถูกต้องแล้ว ก็จะกลายเป็นคนดีขึ้นมาได้ทุกคนไม่มียกเว้น

 

ดังนั้น การใช้ความรุนแรง การประหัตประหาร หรือสงคราม จึงถือเป็นความผิดอย่างมหันต์ เพราะเท่ากับเป็นการสิ้นหวังในมนุษยชาติ เป็นการทำลายคุณธรรมและความจริงที่ซ่อนอยู่ในตัวของมนุษย์ทุกคน และเป็นการปลุกธรรมชาติฝ่ายต่ำของมนุษย์ให้แสดงพละกำลังออกมา อันกลายเป็นการจองล้างจองผลาญไม่มีที่สิ้นสุด วิธีที่จะเอาชนะความชั่วจึงไม่ได้อยู่ที่การทำลายคนชั่ว แต่อยู่ที่การเปลี่ยนจิตใจของคนชั่วโดยไม่ทำความชั่วตอบ คานธีได้ย้ำเตือนอยู่เสมอว่า ให้เกลียดชังความเลวแต่อย่าเกลียดชังคนเลว เพราะทุกคนมีโอกาสกลับตัวเป็นคนดีได้เสมอ

 

ผมเห็นว่าถ้าจะใช้หลักอหิงสาได้ จิตใจของเราต้องเปี่ยมไปด้วยเมตตา ต้องสามารถรักคนทุกคนได้ แม้กระทั่งคนที่อยู่คนละฝ่ายหรือที่คิดไม่เหมือนเรา !!