รู้จักเขาแล้วไม่รู้จักตนเอง อาจตกหลุมพรางได้ง่าย

          ตำราพิชัยสงครามซุนวู กล่าวไว้ความตอนหนึ่งว่า “...รู้เขา  รู้เรา รบร้อยครั้ง ชนะร้อยครั้ง...” แต่จะมีใครสักกี่คนเล่าที่สามารถทำได้ถึงขั้นนี้  ในสังคมมนุษย์บอกเราให้รู้เราว่าคนจำนวนมากที่มั่นใจว่ารู้จักตนเองและฝ่ายตรงข้ามได้ดี  แท้จริงแล้วกลับไม่รู้ “เรา และ “เขา” บางทีก็รู้แต่ “เขา กลับไม่รู้ “เรา”

           ระหว่าง “ไม่รู้เขาไม่รู้เรา” กับ “รู้เขา แต่ไม่รู้เรา” เราจะเลือกแบบใดดี 

           พวก “ไม่รู้เขา ไม่รู้เรา”  ส่วนใหญ่คนประเภทนี้จะไม่ตัดสินใจทำอะไร เพราะยังไม่รู้  เกิดความขลาดที่จะกระทำ หรือถ้าลงมือทำก็จะมีขอบเขตจำกัด เนื่องจากไม่รู้เขา ไม่รู้เรา จำต้องเคลื่อนไหวแบบรอบคอบ ค่อยเป็นค่อยไป เพราะทำให้อยู่รอด ลดความเสียหายได้

ภาพนี้เอื้อเฟื้อจากพี่ดาวฯ

           พวก “รู้เขาแต่ไม่รู้เรา”  เมื่อรู้เขาแล้ว ตัวเองมักคิดว่าโอกาสและเงื่อนไขเหมาะสม จึงทำการเคลื่อนไหว การทำเช่นนี้ใช่ว่าจะสำเร็จ แต่โอกาสพ่ายแพ้มากกว่า เพราะ “รู้เขาแต่ไม่รู้เรา” ทำให้ตกหลุมความคิดที่เหมาเอาเองว่าทุกสิ่งทุกอย่างได้ผ่านการประเมินมาแล้ว  สามารถควบคุมได้ แต่สภาพที่ “ไม่รู้เรา” ทำให้ตกม้าตายก็อาจเป็นได้

ภาพนี้เอื้อเฟื้อจากพี่ดาวฯ

           การรู้จักตนเองจึงสำคัญยิ่งกว่าการรู้จักคู่แข่งก็ด้วยเหตุฉะนี้ ดังนั้นการรู้จักตนเองเท่ากับรู้จักฝ่ายตรงข้าม ข้อพึงสังวรณ์บุคคลสามพวก คือ

           พวกที่คิดว่าตัวเองถูกต้องเสมอ  ที่จึงคือเข้าใจตัวเองเล็กน้อย แต่เชื่อมั่นในตัวเองมากเกินไป การคิดว่าตัวเองถูกต้องหมดนั้น ถ้าคุณคิดเช่นนั้น แสดงว่าคุณคิดผิด  เพราะเมื่อเวลาผ่านไป สภาพแวดล้อม สถานการณ์ต่าง ๆ มีการเปลี่ยนแปลง อาจพลาดท่าเสียทีได้

           พวกหลบหนีตัวเอง  คนประเภทนี้ไม่ชอบการเผชิญหน้ากับความจริงของตัวเอง กลัวความจริงของตัวเองจะถูกเปิดเผย

          พวกหลอกตัวเอง คนกลุ่มนี้รู้จักนิสัยตัวเอง และสามารถของตนเองดี แต่กลับหลอกตัวเองมาโดยตลอดว่าไม่ใช่อย่างนี้ วาดฝันให้ตัวเองเลิศลอย

แล้วเราจะอยู่ในประเภทใดดีครับ