บันทึกนักศึกษาปริญญาเอกเกี่ยวกับไม้ฝาง(Sappan wood)

 ทุกเช้าผู้เขียนมาที่มหาวิทยาลัยประมาณ 7.00น.(อย่าคิดว่าขยันนะครับ เพราะสอนคาบแรกประมาณ 8.00น. ฮ่าๆๆ)  วันก่อนสังเกตเห็นว่า ที่ร้านน้ำมีน้ำแปลกๆๆด้วย(ก็มันสีแดงอมชมพู) ถามเจ้าของร้านได้ความว่า มันคือน้ำฝาง  เอามาจากกาญจนบุรี(แป่ว บ้านเราเอง ทำไมไม่รู้จัก)

  

ด้วยความอยากรู้เลยขอถ่ายน้ำและเปลือกไม้ไว้ดังภาพ

  

 

 

 

 

เมื่อไปค้นใน Google ใช้เป็นภาษาไทยและภาษาอังกฤษ พบว่า ไม้ฝางมันเป็นไม้ที่ เคยเป็นสินค้าออกที่สำคัญในสมัยอยุธยาเชียว (แม่เจ้าโวย ทำไมเราไม่รู้จักหว่า) เคยเป็นเครื่องบรรณาการไปถวายพระเจ้ากรุงจีน และเคยเป็นสินค้าผูกขาดโดยรัฐเสียด้วย

 

ผู้เขียนด้วยความอยากรู้เลยไปค้นต่อ ได้สรรพคุณมาแบบนี้  

ต้นฝาง
General name (ชื่อทั่วไป) : ต้นฝาง
Local name (ชื่อพื้นเมือง) :
Science name (ชื่อวิทยาศาสตร์) : Caesalalpinia sappan Linn.
Type (ชื่อวงศ์) : LEGUMINOSAE
Common name (ชื่อสามัญ) : Sappan Tree, Sappan wood
Look (ลักษณะวิสัย) : ไม้ต้น
Special (ลักษณะพิเศษ) : ออกดอกเป็นสีเหลือง ตรงกลางสีแดง
Teacher (ขยายพันธุ์) : เมล็ด
Use (ประโยชน์) : แก่น - รสขมฝาด ต้นเอาน้ำดื่ม บำรุงโลหิต แก้ปอดพิการ แก้ร้อนใน กระหายน้ำ แก้ท้องร่วง แก้ธาตุพิการ แก้กำเดา แก้โลหิตออกทางทวารหนัก แก้เสมหะ มีสาร brazilin ให้สีชมพูอมส้ม ใช้ย้อมผ้าไหม เป็นสีผสมอาหาร เนื้อไม้-ทำเครื่องเรือน

       ได้ภาษาอังกฤษเป็นของแถม มาด้วย ปรากฏว่าเป็นยาสมุนไพร รักษาได้หลายอย่าง มิน่าเขาถึงเอามาทำ น้ำดื่ม แต่ทำไมไม่ค่อยพบในที่ร้านอื่นๆๆไม่ทราบ (เข้าใจว่าคงหายาก จากการสัมภาษณ์เจ้าของร้าน บอกว่าไปรับมาจากชาวปกากะญอ(ชาวกระเหรี่ยง)ที่จังหวัดกาญจนบุรี


Decoction of wood and bark used for tuberculosis, diarrhea, dysentery, postpartum tonic, skin infections. and anemia.
Seeds used for stomach aches and nervous disorders.
Decoction of wood used postpartum as tonic. 

 

ผู้เขียนเลยได้ความคิดว่า เราหนอก็คนไทย ทำไมองค์ความรู้ในเรื่องของยาสมุนไพรเรามีน้อยนัก เราสั่งยาจากต่างประเทศมาปีละหลายล้าน  ตัวอย่างแค่ยาถ่ายท้องเรามีใบระกา มีฝักคูน มีขี้เหล็กฯลฯ  ยาสมุนไพรบางชนิดให้ผลดีกว่ายาที่เป็นสารเคมี  ผู้เขียนเคยปวดท้อง(กินเห็ดตีนแรด มากไปหน่อย ) ไม่ใช่ผู้เขียนคนเดียว ยังมีท่านอาจารย์ไร้กรอบ พี่ทวีสินด้วย(แหมทั้งสองท่านฟอร์มไม่บอก นึกว่าเป็นคนเดียว)   พี่จุ๋มเอาขมิ้นชันให้กินไม่นานก็หาย  เลยอยากบอกว่า เรามาช่วยกันหาความรู้เกี่ยวกับยาสมุนไพรมาเผยแพร่กันดีไหมครับ….จะได้เป็นประโยชน์แก่บุคคลอื่นๆต่อไป…ขอบคุณครับ…

 

ขอบคุณข้อมูลจาก

http://en.wikipedia.org/wiki/Sappanwood

http://www.stuartxchange.org/Sapan.html

http://www.dnp.go.th/botany/web_dict/detail.aspx?words=%E0%B8%9D%E0%B8%B2%E0%B8%87&typeword=group

 

 

ขอบคุณแม่ค้าร้านน้ำใจดี ที่ช่วยทำให้รู้จักสมุนไพรไทยเพิ่มขึ้น