วัชพืชไม่มีในโลกนี้จริง....


กราบสวัสดีทุกท่านครับ

    สบายดีนะครับ วันนี้ชวนมาพิจารณาเรื่องใกล้ตัวกันดีกว่าครับ ใกล้ตัวกับสังคมเราเกี่ยวกับการเกษตร ผมได้ยินคำว่าวัชพืชมาตั้งแต่เด็ก ความหมายของวัชพืชทุกๆ คนทราบกันดีแล้วนะครับ ว่าเราหมายถึงพืชอะไรบ้างครัีบในแปลงปลูกอะไรบ้าง

    ผมลองไปค้นดูเล่นๆ เจอประโยคนี้โดนใจจริงๆ.....

วัชพืช คือ พืชที่ความดีของมันยังไม่ถูกคนพบ  (ราล์ฟ อัลโด เอเมอร์ลิน)

(จาก... http://tangtip.multiply.com/journal/item/5)

ทำให้ผมนึกถึง ศัตรูพืช...คือ สัตว์ที่คนไม่เห็นค่าความดีของมันในระบบนิเวศ (อีตาเม้ง วงเล็บทำเท่ครัีบ)

    ผมมาย้อนดูคำนี้ และหลังจากได้พูดคุยกับหลายๆ ท่าน เลยเข้าใจว่าผมนี่ช่างโง่เหลือเกินที่มาใช้คำเหล่านี้ ผมเลยคิดว่า คำเหล่านี้เราใช้เพราะเรามีอคติกับพืชเหล่านั้น เราเข้าไม่ถึงจิตใจของพืชเหล่านั้น เราเข้าไม่ถึงหัวใจ ไม่คิดถึงหัวอกเขาัหัวอกเราเลย เช่น แปลงปลูกข้าวโพด  อะไรที่ขึ้นในแปลงข้าวโพด ก็เรียกว่าวัชพืช เพราะเราเกรงว่ามันจะไปแย่งอาหารจากต้นข้าวโพด ทั้งๆที่เราถอนแล้วทิ้งไว้ก็กลายเ็ป็นปุ๋ยเกิดประโยชน์กับข้าวโพดต่อไป

    วัชพืชบางอย่างในแปลงหนึ่ง ไม่เป็นวัชพืชในอีกแปลงหนึ่ง พอคนให้ความสำคัญเพราะเ็ห็นประโยชน์ วัชพืชจึงกลายเป็นสมุนไพร เพราะแท้ที่จริงๆแล้วพืชทุกชนิดก็มีประโยชน์ของตนเองเสมอ ส่วนผมเองที่โง่เองรู้เท่าไม่ถึงการณ์ที่จะเีข้าถึงปัญญาและคุณค่าของพืชเหล่านั้น จากนี้ไปไม่มีคำ่ว่า วัชพืชในใจ ผมอีกต่อไป ปรับเปลี่ยนเป็น สมุนไพรในใจ แทนครัีบ ถามหากคุณไม่เห็นค่าแล้วคุณจะยังคิดว่าเป็นวัชพืชอยู่อีกหรือ ทำไมไม่ลองวิจัยศึกษาคุณประโยชน์ล่ะ?

    การถอนวัชพืชทิ้งบางทีเป็นหลักการทางตะวันตก เน้นการทำลายตัดออก มีอะไรก็ผ่าตัด เป็นเนื้องอกก็ผ่าตัด มองส่วนไหนที่ไร้ประโยชน์ก็เอาออก เห็นไส้ติ่งไร้ค่าก็ตัดออก ทำให้ผมนึกถึงกรณีหนึ่งเกี่ยวกับการรักษาแนวทางตะวันตกและตะวันออก ชายคนหนึ่งปวดท้องไส้ติ่งจะแตก อีกสามวันหมอนัดผ่า แต่เ้ค้าไม่อยากผ่าตัดก็เลยไปหาหมอสมุนไพร และได้ยาดีไปพร้อมบอกว่าหากหายจะมาตอบแทนคุณ สรุปว่าในที่สุดเค้าผิดนัดหมอและไส้ติ่งก็หายไปเองไม่เจ็บอีกต่อไป  นี่ละหนอยาสมุนไพรมันมีไว้กินหรือทาเพื่อเข้าไปเจรจากับชิ้นส่วนภายในให้สมานฉันท์กัน นี่มันเป็นแนวคิดตะวันออกที่เค้าว่ากัน มันต่างจากแนวคิดตะวันตกที่เค้าว่าต้องใ้ห้ยา แล้วตามด้วยผ่าตัด

    หากเราสามารถให้พืชเหล่านั้นอยู่ในทุ่งนา ร่วมกับนาข้าวได้ เพื่อให้แมลงในนากินหญ้าเหล่านั้นแทนข้าว ให้สัตว์แมลงในทุ่งนาควบคุมกันเอง เราก็คงไม่ต้องมานั่งกินสารพิษกันอย่างทุกวันนี้  แม่บอกว่ มีหญ้าใต้ต้นพริกขี้หนู  ทดลองดึงหญ้าขึ้นมาเจอไส้เดือนเต็มเลย  นี่ล่ะหนาความอุดมสมบูรณ์ของผู้ช่วยทางการเกษตร ไม่เห็นต้องใช้รถไถไปพรวนดิน มองเห็นค่าหญ้าก็มีุคุณ

    พูดถึงเรื่องวัชพืชแล้วทำให้นึกถึงเรื่องขยะเช่นกันครัีบ...แต่ขยะคงต้องถามผู้เชี่ยวชาญอย่างคนชอบวิ่งครับ อิๆ

วัชพืชไม่มีในโลกนี้จริง.... หากจะมีก็มีแต่เราผู้ไม่รู้จริงในคุณค่าของพืช

    ร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ครับ

กราบขอบพระคุณมากครับ

เม้ง

หมายเลขบันทึก: 192765เขียนเมื่อ 8 กรกฎาคม 2008 03:06 น. ()แก้ไขเมื่อ 12 กุมภาพันธ์ 2012 00:56 น. ()สัญญาอนุญาต:


ความเห็น (31)
  • คำว่า "วัชพืช" มองได้หลายแง่
  1. คนบัญญัติเรื่องนี้ตีความหมายว่าอย่างไร
  2. เป็นสิ่ง ด้อย หรือ ดี
  3. ในโลกนี้ไม่มีสิ่งใดที่ธรรมชาติสร้างมาไม่เกิดประโยชน์
  4. ปัญหาอยู่ที่..มีกิ๋นพอที่จะรู้จักธรรมชาติแค่ไหน?

 

สวัสดีค่ะคุณเม้ง

อ่านชื่อบันทึกเป็นวัชพืชที่มากค่า ถ้ามองเห็นฆ่าค่า ของอย่างนี้อยู่ที่คนนำไปใช้ค่ะว่าจะก่อให้เกิดคุณหรือโทษ แต่ก็อีกนั่นแหละ ขึ้นอยู่กับพื้นฐานจิตใจด้วยในการคิด ว่าจะคิดสั้นหรือยาว

....

ทุกสิ่งในโลกล้วนแล้วแต่มีค่าถ้าเราเห็นค่า แม้แต่ขี้เถ้ายังมีประโยชน์ อิอิ.

ขอบคุณค่ะ สำหรับข้อคิดดีๆ ในคุณค่าของวัชพืช

  • อิอิ
  • นี่ละหนอยาสมุนไพรมันมีไว้กินหรือทาเพื่อเข้าไปเจรจากับชิ้นส่วนภายในให้สมานฉันท์กัน
  • บางครั้งร่างกายของเราก็ต่อต้านการเจรจาอย่างสมานฉันท์ สุดท้ายก็เกิดการต่อต้านอย่างรุนแรง  สุดท้ายก็เกิดอาการอยากจะขุดราก ถอนโคน " เจ้าวัชพืช " ที่อยู่ในใจและยังหลงลืมประโยชน์ที่เจ้าพืชที่คิดว่าไร้ค่านั้นสร้างไว้ให้โลก
  • บางทีที่ดินแปลงนี้อาจจะจดจำจากอะไรบางอย่างซึ่งยากที่จะเปิดใจว่า " วัชพืช " คือสิ่งที่ไร้ประโยชน์ในผืนดินแปลงนี้ เลยตั้งใจที่จะถอนมันทิ้งอย่างไม่มีเยื่อใย
  • สงสารจัง
  • อิอิ

 

  • พี่ว่า "ดิน" มันรู้ว่า พืชใดให้ประโยชน์ใดกับมันนะค่ะ
  • ทุกอย่างต้องพึ่งพา ดินพึ่งพาพืช เพื่อให้มันเป็นดินที่ดี พืชพึ่งพาดินเพื่อให้มันเติบโตยังชีวิตอยู่ได้ และสุดท้ายมันกลายเป็นดิน
  • มันเหมือนทุกอย่างในโลกมีจุดกำเนิดแท้จริงมาจากจุดเดียวกัน
  • ........
  • เอ๋! มันเกี่ยวกันมั๊ยนี้...อิอิ

สวัสดีค่ะ

*****วัชพืช คือ พืชที่ความดีของมันยังไม่ถูกคนพบ ...ทำให้ผมนึกถึง ศัตรูพืช...คือ สัตว์ที่คนไม่เห็นค่าความดีของมันในระบบนิเวศ (อีตาเม้ง วงเล็บทำเท่ครัีบ)****

เห็นด้วยเลยค่ะ...ดังนั้นคนดีที่ปิดตัวเอง....วัชคน ( แผลงมาจากวัชพืช...ตำรไหนนี่!!! )...ฮึฮึ

The first plants to return are going to be small ones, like weeds! These smaller plants are often necessary for other larger plant forms to inhabit the habitat. Sometimes, it's just the decay of dead parts as they complete their life cycle. This is the 'first generation' in succession.

http://wiki.answers.com/Q/What_does_ecological_succession_mean

  • สรรพสิ่งในธรรมชาติล้วนมีประโยชน์
  • มีชีวิตอยู่โดยพึ่งพากันและกันเป็นวงจรธรรมชาติ
  • หากขาดสิ่งหนึ่ง ก็กระทบกับหลายสิ่ง
  • ธรรมชาติปรับสมดุลย์ได้เสมอ
  • แต่ที่แย่ๆทุกวันนี้เพราะมนุษย์เข้าไปก้าวก่ายทำตัวเป็นผู้จัดการ
  • ตอนนี้พี่ก็หันมาสนใจสิ่งมีชีวิตเล็กๆ บรรดาสัตว์ที่ไม่ได้เลี้ยงที่อยู่รอบตัวเริ่มที่ใต้ถุนบ้านเราก่อน และปรับตัวเข้าหากันอยู่ร่วมกันอย่างปรองดองค่ะ
  • สวัสดีค่ะ
  • ชอบอ่าน blog ของคุณเม้งมาก
  • มีปรัชญาดีดีมากมาย หลากหลาย
  • ขอให้มีความสุขนะคะ

วัชพืช

เรามาคิดสองด้านกัน  อย่างที่เม้งว่าไว้

เหมือนว่าไม่มีอะไรดี  แต่ก็มีดี

ถ้านึกถึงคนที่ทำตัวทำร้ายผู้อื่น ด้านหนึ่งเราก็มีความเจ็บปวดมากมาย  แต่ในอีกด้านหนึ่ง ก็ทำให้เรารู้ว่าคนเลวที่ทำตัวกับเรานั้นจุดอ่อนมาจากไหน เพราะอะไร  และทำให้เราจะต้องหาทางกำจัดจุดอ่อนนั้นอีกเพื่อที่ไม่ให้เกิดขึ้นอีกในอนาคต

เรามองในมุมกว้าง จะเห็นมีอะไรที่เราศึกษาจากมันได้ ไม่ใช่ไม่มีอะไรดีจากมัน  ธรรมชาติสร้างโลก สร้างความสมดุลในโลก  ในจุดนี้มีความสำคัญอย่างยิ่ง ไม่มีสิ่งที่ธรรมชาติสร้างมาโดยปราศจากเหตุผล 

คนเท่านั้นที่ไม่มีเหตุผล  โดยคิดก็ไม่มีเหตุผลเสียแล้ว  ถึงเวลาธรรมชาติจะกวาดล้างไอ้พวกไม่มีเหตุผล พวกนั้นเสีย 

วัชมนุษย์นั่นแหละไม่มีอะไรดี

กราบสวัสดีครับญาติมิตรทุกท่าน

    เข้ากันมาเพียบเลยครับ สบายดีกันนะครัีบ จะมาตอบรายคนนะครัีบผม เรื่องนี้คุยกันได้สนุกดีครัีบ เพราะเรื่องใกล้ตัว รอบบ้าน รอบตัว รอบใจ ในใจ ครับผม

สนุกในการทำงานนะครับ

 

สวัสดี่ครับคุณเม้ง

     วันนี้อากาศมัวซัว ฝนก็ตกพรำๆ ยางอ่อนที่เพิ่งปลูกก็แตกยอด ต่อยอด หญ้าที่โคนยางก็งาม จะไม่ถาก ถางหญ้าใต้โคนยาง สวนก็รก หญ้าก็จะคลุมยาง โดยเฉพาะพืชตระกูลถั่วที่ กสย แนะนำให้ปลูกร่วมในสวนยาง

     ตามตำราที่ร่ำเรียนมา หญ้าขึ้นรกก็ต้องเอาหญ้าออก ให้ยางพอได้โต พอยางโตได้เต็มที่แล้ว ตอนนั้นในสวนก็รกไปด้วยหญ้า

     หากเราคิดว่าการเกษตรเป็นอาชีพหนึ่ง ที่ทำให้เราพออยู่พอกินได้ ก็จะต้องหาวิธีการทำ ให้เหมาะสม

     สิ่งที่สำคัญคือ ความเหมาะสมนั้น เขาอยู่ตรงไหน

     ในมุมมองของแต่ละคนย่อมแตกต่างกันไป

     ต้องจำกัดวงเอาไว้ ไม่งั้นจะไม่รู้ว่า ขอบจักรวาลนั้น จะอยู่ตรงไหน

  • เห็นด้วยมากๆครับน้องเม้ง
  • พืชแต่ละชนิดเขามีประโยชน์ต่อโลกในรูปแบบของเขาแน่ แต่เรามุ่งปริมาณผลผลิต เลยคิดว่าเขาแย่ง  ก็เลยหาทางกำจัด
  • เกษตรกรต้องคิดใหม่แล้วล่ะครับ
  • สวัสดีครับ

กราบสวัสดีครับท่านครูบา สุทธินันท์ ปรัชญพฤทธิ์

คำว่า "วัชพืช" มองได้หลายแง่

  1. คนบัญญัติเรื่องนี้ตีความหมายว่าอย่างไร
  2. เป็นสิ่ง ด้อย หรือ ดี
  3. ในโลกนี้ไม่มีสิ่งใดที่ธรรมชาติสร้างมาไม่เกิดประโยชน์
  4. ปัญหาอยู่ที่..มีกิ๋นพอที่จะรู้จักธรรมชาติแค่ไหน?

สาธุ ครับ.... ใช้ปัญญามอง มองด้วยใจครับ สิ่งที่เห็นว่าเป็นปัญหานั่นก็น่าจะเป็นแหล่งคำตอบครับ

หากเรามองตัวเองไม่ออกเสียแล้วคงยากจริงๆ ครับท่านครูที่จะมองเห็นและรู้จักธรรมชาติ....

เหตุผลของผู้สร้าง...ทำใ้้ห้ผู้เห็นฉงน งง งวย ได้เช่นกันครับ

ขอบพระคุณมากครับ

สวัสดีครับคุณRanee

สวัสดีค่ะคุณเม้ง

อ่านชื่อบันทึกเป็นวัชพืชที่มากค่า ถ้ามองเห็นฆ่าค่า ของอย่างนี้อยู่ที่คนนำไปใช้ค่ะว่าจะก่อให้เกิดคุณหรือโทษ แต่ก็อีกนั่นแหละ ขึ้นอยู่กับพื้นฐานจิตใจด้วยในการคิด ว่าจะคิดสั้นหรือยาว

....

ทุกสิ่งในโลกล้วนแล้วแต่มีค่าถ้าเราเห็นค่า แม้แต่ขี้เถ้ายังมีประโยชน์ อิอิ.

ขอบคุณค่ะ สำหรับข้อคิดดีๆ ในคุณค่าของวัชพืช

สบายดีนะครับผม...จริงๆ แม้แล้วการอยู่ร่วมของพืชที่เรามองไม่่เห็นค่าเราคิดว่าเค้าำกำลังแยกอาหารออกไปจากดินจากพืชหลักที่ปลูกอยู่เพื่อบำรุง บางทีแล้วพืชเหล่านั่นอาจจะช่วยดูดสารพิษบางอย่างออกจากดินเป็นการทำความสะอาดดินไปด้วยในตัวครับ

    แม้แต่การไถกลบ หรือไถพลิกหน้าดิน ไถทีใดก็เอาผิวดินไว้ด้านล่าง พลิกเอาสารเคมีในดินขึ้นมาอยู่ผิวดิน (อย่างที่คุณลุงทองเหมาะว่าไว้ครับ) ประโยชน์จะมีค่าเมื่อเราเห็นค่า  โทษจะมีค่าเมื่อเราเป็นค่าเช่นกันครัีบ

ขอบคุณมากครับ

สวัสดีครับน้องสายลม อักษรสุนทรีย์

  • อิอิ
  • นี่ละหนอยาสมุนไพรมันมีไว้กินหรือทาเพื่อเข้าไปเจรจากับชิ้นส่วนภายในให้สมานฉันท์กัน
  • บางครั้งร่างกายของเราก็ต่อต้านการเจรจาอย่างสมานฉันท์ สุดท้ายก็เกิดการต่อต้านอย่างรุนแรง  สุดท้ายก็เกิดอาการอยากจะขุดราก ถอนโคน " เจ้าวัชพืช " ที่อยู่ในใจและยังหลงลืมประโยชน์ที่เจ้าพืชที่คิดว่าไร้ค่านั้นสร้างไว้ให้ โลก
  • บางทีที่ดินแปลงนี้อาจจะจดจำจากอะไรบางอย่างซึ่งยากที่จะเปิดใจว่า " วัชพืช " คือสิ่งที่ไร้ประโยชน์ในผืนดินแปลงนี้ เลยตั้งใจที่จะถอนมันทิ้งอย่างไม่มีเยื่อใย
  • สงสารจัง
  • อิอิ
สบายดีนะครับน้อง การที่่ร่างกายเราต่อต้านการเจรจาอย่างสมานฉันท์เพราะอะไรดีครัีบ.... พี่มองว่าการที่ร่างกายไม่ยอมเจรจาด้วยแสดงว่าเราเติมสารพิษเข้าไป อย่างการดื่มเหล้าก็เช่นกัน ร่างการประท้วงหลังจากดื่มทำใ้ห้เดินเซโซ.... เราต้องถอนพิษ อิๆๆ คราวนี้จะถอนอย่างไรดีล่ะครับ
    น้องพูดถึงการขุดรากถอนโคนทำใ้ห้พี่นึกถึง หญ้าคาครัีบ เป็นการกำจัดที่หลายๆคนหาทางกันใหญ่ครัีบ บ้างก็ฉีดยาดูดซึมถึงยาก เอาแค่หญ้าคาตายถือว่าจบไงครับ ส่วนสิ่งที่ตามมาคือผลกระทบที่เราได้ัรับต่อคับ....
ขอบคุณมากครัีบ.........หญ้าคาเป็นพืชที่น่าสนใจครับ หลายๆ คนมองเห็นคุณค่าครับ....

สวัสดีครับพี่หมอเจ๊ คนสวย แซ่เฮ

  • พี่ว่า "ดิน" มันรู้ว่า พืชใดให้ประโยชน์ใดกับมันนะค่ะ
  • ทุกอย่างต้องพึ่งพา ดินพึ่งพาพืช เพื่อให้มันเป็นดินที่ดี พืชพึ่งพาดินเพื่อให้มันเติบโตยังชีวิตอยู่ได้ และสุดท้ายมันกลายเป็นดิน
  • มันเหมือนทุกอย่างในโลกมีจุดกำเนิดแท้จริงมาจากจุดเดียวกัน
  • ........
  • เอ๋! มันเกี่ยวกันมั๊ยนี้...อิอิ
สบายดีนะครับ...ใช่ครับ ดินก็รู้ว่าเมล็ดพันธุ์แบบไหนควรจะอนุญาตให้งอกได้โดยประสานงานกับน้ำ กับฝนฟ้าอากาศ และส่งสัญญาณไปยังเมล็ด เมล็ดก็ตรวจสอบตัวเองว่าโอเคไหม หากทุกอย่างพร้อม ภาวะการงอกงามก็เกิดขึ้นได้ดีครับ ทุกๆ อย่างควรพอเพียงจึงจะทำใ้้้ห้เกิดภาวะที่เหมาะสมครับ

พี่มองได้ลึกซึ้งมากครับผม  รักษาสุขภาพและหนุกในการทำงานครับ
  • สวัสดีครับ
  • ผมจำได้ขึ้นใจว่าวัชพืชก็คือ "พืชที่ขึ้นผิดที่" นั่นเอง
  • ดังนั้นหาใช่ว่าวัชพืชนั้นจะเป็นพืชดีหรือพืชไม่ดี
  • คนเราต่างหากที่ชอบไปตัดสินธรรมชาติของสรรพสิ่ง
  • เพราะว่า ดีหรือไม่ดี นั้น ศ.ระพี  สาคริก ท่านบอกว่าไม่มีในโลก  มันเพียงแต่อยู่ในใจของคนตัดสินนั่นเอง.
  • อิอิ...ไม่รู้ว่าจะแลกเปลี่ยนตรงประเด็นหรือเปล่าครับ

น้องเม้ง...นี่แหละขั้นของจอม(ยุด)ยุทธ์ ที่บอกว่าสูงสุดคืนสู่สามัญ...ไปจนสุดทางแล้วเห็นธรรม(ชาติ)...(ที่จริงหาทางไปต่อไม่เจอ...55555)

พี่เคยคุยกับ ดร.สมไทย  วงษ์เจริญ มาหลายครั้ง(ขณะนี้กำลังทำโครงการร่วมกันเรื่องการคัดแยกขยะในบ้าน)

ครั้งแรกเขาถามพี่ว่า...ถ้ามีคนเขาเอาขยะสารพิษมาทิ้งที่ประเทศไทย คุณสอนจะทำยังไง...พี่ก็บอกว่าต้องชวนคนไปยกป้ายต่อต้านซิครับ...

เขาบอกว่า ถ้าเขาเป็นผู้บริหารประเทศ...เขาจะเชิญชวนให้ทุกประเทศทั่วโลก...เอาขยะมาทิ้งที่ประเทศไทย...

ภายใน 1 ปี เขาจะทำให้ประเทศไทยรวยที่สุดในโลก...555

พี่อ้าปากหวอเลย...

เขาหันมาถามพี่ต่อ...

คุณสอนรู้มั้ยว่าขยะพวกนั้นเป็นสารพิษ...

พี่ตอบ...รู้

เขาถาม...รู้มั้ยว่ามันมีพิษอย่างไร

พี่ตอบ...รู้

แล้วรู้มั้ยว่าป้องกันได้อย่างไร

พี่ตอบ...รู้

แล้วคุณสอนจะกลัวอะไร..

พี่ทำหน้าเซ่อ...

ที่คุณสอนไม่รู้คือไม่รู้ว่าจะจัดการมันอย่างไรให้เกิดประโยชน์สูงสุด... แต่ก็กลัวไว้ก่อน...

แล้วหันมาชี้ที่หัวใจพี่...

ที่น่ากล้วที่สุดไม่ใช่ขยะ...แต่เป็นใจคุณต่างหาก...

 

ขยะ...ไม่มีจริงในโลก(มีแต่ในใจคุณ...อิอิ)

 

ต่อมาเขาถามพี่ว่า...คุณสอนถ้าจะลงมือทำเหมืองตะกั่ว...จะใช้เงินเท่าไร...

พี่ตอบ....พันล้านมั้ง

เขาบอก....ผมเห็นเหมืองตะกั่วของผมวิ่งไปมาเต็มถนนไปหมด(ไม่ต้องลงทุนอะไร...รอเขาเอาแบตเตอรี่เก่ามาขาย...555)

 

ล่าสุดเขาบอกว่า...คุณสอนลองเอานิ้วชี้จิ้มลงที่ร่องน้ำทิ้งซิ(ผมไม่กล้า...5555)พอดึงขึ้นมามีอะไรติดมาด้วย...พี่มองตาม

เขาบอก...นี่มันพลังงานทดแทนที่เราอยากใช้...แต่ทิ้งลงร่องน้ำกันเต็มไปหมด...ผมจะรับซื้อไขมันพวกนี้ที่คุณไปดักเอามาด้วยราคาที่คุณพอใจละกัน...

พี่...?????

สวัสดีครัีบท่าน ผอ.ประจักษ์

    สบายดีนะครับ ช่วงนี้ยุ่งๆ หน่อยครัีบ สิ่งที่ผมชอบมากที่สุดคือการสอนเด็กๆ ครับ โดยเฉพาะเด็กที่เรียนไม่ทัน ตามไม่ทัน เด็กที่ปานกลาง และค่อนข้างอ่อนครับ เด็กเหล่านี้มีพรพิเศษในตัวครัีบ หากเราเข้าถึงตัวถึงใจเค้าครับ  ครูบางคนมองไม่เห็นค่าของเค้าครัีบ ผมพบว่าเด็กเหล่านี้ทำงานเป็นทีมได้ดีีครัีบ จะต่างจากเด็กที่เก่งอย่างเดียวครัีบ มักจะไม่เอาคนอื่นครัีบ

    มีโอกาสคงได้แลกเปลี่ยนกันอีกครัีบ หากวันหนึ่งผมพร้อม ผมจะประกาศตัวเองเพื่อสอนเด็กเรียนอ่อนครัีบ

ขอบคุณมากๆ นะครับ

สวัสดีครับพี่พรรณา ผิวเผือก

สวัสดีค่ะ

*****วัช พืช คือ พืชที่ความดีของมันยังไม่ถูกคนพบ ...ทำให้ผมนึกถึง ศัตรูพืช...คือ สัตว์ที่คนไม่เห็นค่าความดีของมันในระบบนิเวศ (อีตาเม้ง วงเล็บทำเท่ครัีบ)****

เห็นด้วยเลยค่ะ...ดังนั้นคนดีที่ปิดตัวเอง....วัชคน ( แผลงมาจากวัชพืช...ตำรไหนนี่!!! )...ฮึฮึ

    สบายดีไหมครับพี่...ขอบคุณมากๆ เลยครับ มาต่อยอดเรื่องวัชคน อิๆๆๆ  คนมีข้อดีครบคือ มีมันสมอง มีน้ำใจ  มีร่างกาย พูดง่ายๆ คือ ปัญญา คุณธรรม  และรูปธรรม และแต่ละคนลิขิตทั้งสามส่วนด้วยตัวเองการปิดใจปิดตัวจึงน่าเป็นห่วงมากนักครับ โดยเฉพาะที่การพูดไม่ตรงกับที่คิด ผมเองก็เคยเป็นครัีบบางกรณีต้องพูดอีกอย่างเพื่อรักษาน้ำใจครัีบ จริงๆ ผมชอบซัดกันแบบตรงๆ นะครัีบ แบบว่านั่งคุยเปิดใจกันตรงๆ แต่บางครั้งทำไม่ได้เพราะต้องรักษาน้ำใจนี่ล่ะครัีบ เล่นซัดกลางวงบางทีวงแตกได้ครัีบ อิๆๆๆๆ พอเพื่อส่วนรวมเลยไม่อยากจะทำเแบบนั้นครัีบพี่

    ขอบคุณมากๆ นะครัีบ  ดังนั้นบางทีเราก็ไม่เข้าใจคนเหมือนกันครัีบ เราเลยไ่ม่กล้าจะด่วนสรุปอะไรได้มากครับ สำหรับเรื่องคน สรุปกันที่เชิงตะกอนครัีบ  ผมชอบใจใบไม้ในกำมือเดียวของพระพุทธองค์ครัีบ  รักษาสุขภาพครัีบ

กราบสวัสดีครัีบพี่หลิน

The first plants to return are going to be small ones, like weeds! These smaller plants are often necessary for other larger plant forms to inhabit the habitat. Sometimes, it's just the decay of dead parts as they complete their life cycle. This is the 'first generation' in succession.

http://wiki.answers.com/Q/What_does_ecological_succession_mean

 

    พี่หลินครับ น้องหมาสบายดีนะครับ พี่ยกตัวอย่างเรื่องพืชต้นแรกมา ทำให้ผมนึกถึงวิชาปรัชญาของอริสโตเติ้ลจังครัีบ จากหนึ่งวิชาที่รวมๆ ทุกๆอย่าง ก็มีการแตกสาขา มีสาขาต่างๆ มากมายให้คนศึกษาค้นคว้าและให้พื้นที่ยืนกับคนในโลกนี้ ให้ทำวิจัยให้เรียนรู้ แ้ม้ว่าตอนนี้เราหันหน้ามาจะทำการบูรณาการเพราะคนส่วนใหญ่ต่างเรียนต่างอยู่ต่างหากิน มันแยกไปไกลมาก จึงอยากให้คนไม่มาหลงเมาอยู่แต่สาขาตนเองที่แคบๆ อาจจะทำใ้้ห้ใจแคบๆ ตามไปได้ด้วยครัีบ พอจะหันหน้ามาบูรณาการจึงเป็นปัญหามากๆ เพราะคุยกันไม่รู้เรื่องครัีบ ยิ่งต่างคณะสาขาบางทียากที่จะทำวิจัยร่วม เพราะแต่ละฝ่ายคุยกันอธิบายภาพคนละฉากกันครัีบกว่าจะปรับเฟรมให้จูนกันได้นะครับ  ประเทศเราน่าจะเอามาึศึกษาให้ดีครับเรื่องนี้ จริงๆ พูดภาษาง่ายๆก็ดีครับ อย่างพี่คุยกับผม ผมอาจจะปล่อยศัพท์วิชาการออกไป ก็ต้องย่อยออกไปก่อนได้อย่างไร ให้คนต่างสาขาเข้าใจ การอบรมคนต่างสาขาวิชาและเป็น ส.ว. ให้ใช้ีอีเมล หรือเปิดเว็บ อะไรทำนองนี้ครับ เราต้องเข้าถึงหัวใจของทุกๆท่านครับ

    อิๆๆๆ ผมพาไปไกลจากคำว่า วัชพืชครัีบ.... จบแบบทิ้งท้ายแบบนี้เลยนะครับ อิๆๆๆๆ ขอบคุณมากๆ นะครับ

 

สวัสดีครับพี่naree suwan

  • สรรพสิ่งในธรรมชาติล้วนมีประโยชน์
  • มีชีวิตอยู่โดยพึ่งพากันและกันเป็นวงจรธรรมชาติ
  • หากขาดสิ่งหนึ่ง ก็กระทบกับหลายสิ่ง
  • ธรรมชาติปรับสมดุลย์ได้เสมอ
  • แต่ที่แย่ๆทุกวันนี้เพราะมนุษย์เข้าไปก้าวก่ายทำตัวเป็นผู้จัดการ
  • ตอนนี้พี่ก็หันมาสนใจสิ่งมีชีวิตเล็กๆ บรรดาสัตว์ที่ไม่ได้เลี้ยงที่อยู่รอบตัวเริ่มที่ใต้ถุนบ้านเราก่อน และปรับตัวเข้าหากันอยู่ร่วมกันอย่างปรองดองค่ะ
    สบายดีไหมครับ สาธุครัีบ สิ่งดีๆ ทั้งหลายเป็นพระคุณจากพระธรรมชาติทั้งนั้นเลยนะครับ อยู่กับธรรมชาติเข้าใจเ้ค้า เอาใจเค้าใจเรามาลองแทนใจกันแบบมีความเมตตา เราก็คงเจออะไรบางอย่างนะครัีบ บางทีหากเราได้มีโอกาสเอาใจเราไปแทนที่สิ่งที่ไม่ีมีชีวิต เช่นกำแพงที่เราไปขีดเขียนร่ายรำบรรเลงด้วยสีหรือขีดเขียนเราก็ได้ความรู้สึกสิ่งเหล่านั้น  แม้การฉี่ราดกำแพงก็ตาม หรือบ้วนน้ำลายทิ้งตามป้ายรถเมล์ก็ตามครับ สิ่งเหล่านี้หากเราเข้าใจสิ่งเหล่านั้น เราก็คงไม่ทำอะไรหลายๆอย่างครับ
    อิๆๆ ยกตัวอย่างแปลกๆไปหน่อยนะครัีบ ทำใ้ห้นึกถึงตอนขุนแผนปลูกต้นโพธิ์ไว้หน้าบ้านก่อนออกศึกครัีบ ครูเล่าพวกเราว่าขุนช้างตื่นแล้วฉี่รดต้นโพธิ์ทุกวัน ทำให้เข้าใจความรู้สึกของต้นโพธิ์นั้นจริงๆ ครัีบ เพราะวิ่งหนีก็ไม่ได้ ต้องจำใจยอมและฝึกธรรมให้กับตนเอง อิๆๆๆ
    ขอบคุณพี่มากๆ นะครับ

สวัสดีครัีบคุณlovefull

  • สวัสดีค่ะ
  • ชอบอ่าน blog ของคุณเม้งมาก
  • มีปรัชญาดีดีมากมาย หลากหลาย
  • ขอให้มีความสุขนะคะ

    สบายดีนะครับ ขอบคุณมากๆ นะครัีบ ที่สนใจและติดตามอ่านนะครับผม ดีใจที่มาช่วยกันรณรงค์เรื่องธรรมชาติ และโลกด้วยกันครับ คำพูดบางทีเราก็สร้างเอาจากการที่ได้เห็นและรับรู้จากธรรมชาติเนอะครัีบ ผมเองก็เพิ่งจะเข้าใจบ้างเพียงบางส่วนเท่านั้นครัีบ คงต้องร่วมกันแลกเปลี่ยนกันต่อไปนะครัีบ สิ่งที่ดีคือการต่อยอดจากฐานคิดที่ีอยู่ครับ

มีความสุขในการศึกษาเรียนรู้นะครัีบ ขอบคุณมากๆนะครัีบ

สวัสดีครัีบพี่เหลียงสิทธิรักษ์

วัชพืช

เรามาคิดสองด้านกัน  อย่างที่เม้งว่าไว้

เหมือนว่าไม่มีอะไรดี  แต่ก็มีดี

ถ้านึกถึงคนที่ทำตัวทำร้ายผู้อื่น ด้านหนึ่งเราก็มีความเจ็บปวดมากมาย  แต่ในอีกด้านหนึ่ง ก็ทำให้เรารู้ว่าคนเลวที่ทำตัวกับเรานั้นจุดอ่อนมาจากไหน เพราะอะไร  และทำให้เราจะต้องหาทางกำจัดจุดอ่อนนั้นอีกเพื่อที่ไม่ให้เกิดขึ้นอีกใน อนาคต

เรามองในมุมกว้าง จะเห็นมีอะไรที่เราศึกษาจากมันได้ ไม่ใช่ไม่มีอะไรดีจากมัน  ธรรมชาติสร้างโลก สร้างความสมดุลในโลก  ในจุดนี้มีความสำคัญอย่างยิ่ง ไม่มีสิ่งที่ธรรมชาติสร้างมาโดยปราศจากเหตุผล 

คนเท่านั้นที่ไม่มีเหตุผล  โดยคิดก็ไม่มีเหตุผลเสียแล้ว  ถึงเวลาธรรมชาติจะกวาดล้างไอ้พวกไม่มีเหตุผล พวกนั้นเสีย 

วัชมนุษย์นั่นแหละไม่มีอะไรดี

สาธุครับพี่เหลียง  สบายดีนะครัีบ มาคำเพิ่มเลยนะครัีบ วัชมนุษย์

พระท่านบอกว่า คนทุกคนใช่ว่าจะเป็นมนุษย์ได้ทุกคน จะต้องยกระดับจิตใจสติปัญญาก่อน จึงจะได้ชื่อว่าผู้มีธรรมมีสติปัญญา เจริญแล้ว

ผมเองยังห่างไกลครัีบผม ยังต้องฝึกอีกเยอะครับ...

ขอบคุณมากๆ นะคับ

สวัสดีครับคุณลุงพูน

สวัสดี่ครับคุณเม้ง

     วันนี้อากาศมัวซัว ฝนก็ตกพรำๆ ยางอ่อนที่เพิ่งปลูกก็แตกยอด ต่อยอด หญ้าที่โคนยางก็งาม จะไม่ถาก ถางหญ้าใต้โคนยาง สวนก็รก หญ้าก็จะคลุมยาง โดยเฉพาะพืชตระกูลถั่วที่ กสย แนะนำให้ปลูกร่วมในสวนยาง

     ตามตำราที่ร่ำเรียนมา หญ้าขึ้นรกก็ต้องเอาหญ้าออก ให้ยางพอได้โต พอยางโตได้เต็มที่แล้ว ตอนนั้นในสวนก็รกไปด้วยหญ้า

     หากเราคิดว่าการเกษตรเป็นอาชีพหนึ่ง ที่ทำให้เราพออยู่พอกินได้ ก็จะต้องหาวิธีการทำ ให้เหมาะสม

     สิ่งที่สำคัญคือ ความเหมาะสมนั้น เขาอยู่ตรงไหน

     ในมุมมองของแต่ละคนย่อมแตกต่างกันไป

     ต้องจำกัดวงเอาไว้ ไม่งั้นจะไม่รู้ว่า ขอบจักรวาลนั้น จะอยู่ตรงไหน

    สบายดีไหมครัีบ แถวๆ บ้านผมไม่ตกหลายวันแล้วครัีบ พ่อบอกว่าติดแข็งโป๊กเลยครัีบ

    ผมชอบแนวคิดที่ว่าปลูกผักไป ให้แมลงกินบ้าง เรากินบ้าง หนอนกินบ้าง มองแล้วเป็นการแบ่งปันเกื้อกูลที่น่าัรักดีครัีบ ไ่ม่เน้นทุนจนเกินไปครับ ไม่เน้นกำไรเกินไปครัีบ จะว่าไป พืชที่เราคิดว่าเค้าจะแย่งอาหารต้นยาง หรือพืชคลุมเองก็เช่นกันครัีบ จริงๆ เค้าเพิ่มอาหารให้กับดินอย่างดีเช่นกันครับ ปล่อยอาหารเช่นใบที่ร่วงทับถม ตลอดจนการตรึงและเพิ่มอาหารให้กับดินได้ด้วยครัีบ แต่่หากเค้ากำลังปีนต้นยางก็ต้องเตือนเค้าครัีบ เราให้สิทธิ์ที่ควรจะเป็นครัีบ จริงๆ ผมจะเน้นบอกว่าไ่ม่ควรเน้นเดี่ยวๆ ครัีบ อย่างในใจคนเราก็จะมีคุณและโทษอยู่เช่นกันครัีบ คุณประโยชน์ทำให้รู้ค่าก็ต่อเมื่อมีโทษเกิดขึ้น หรือบวกกับลบครัีบ

    ตอนนี้ผมเสียดายมากๆ คืออย่าว่าแต่พืชที่เราบอกว่าวัชพืชเลยครัีบ แม้้แต่สมุนไพรที่เรารู้จักก็แทบไม่เหลือในหมู่บ้านแล้วครับ เริ่มหายากครัีบตั้งแต่นโยบายถางป่าเข้ามาหลายๆ ปีครัีบ แปลงป่าชุมชนให้เป็นลานหิน ลานเตียน ลานกิจกรรมอื่นๆ ครับ

    ผลไ้ม้ของน้องไพ หายไปเกือบหมดครับ....อิๆๆๆ

     สิ่งที่สำคัญคือ ความเหมาะสมนั้น เขาอยู่ตรงไหน

     ในมุมมองของแต่ละคนย่อมแตกต่างกันไป

     ต้องจำกัดวงเอาไว้ ไม่งั้นจะไม่รู้ว่า ขอบจักรวาลนั้น จะอยู่ตรงไหน

    เรื่องนี้เป็นเรื่องที่สำคัญครัีบ  หากเราเข้าถึงกลไกการพึ่งพาเกื้อกูลทางธรรมชาติของสรรพสิ่งได้ เราจะได้คู่มือดำเนินชีวิตที่สมบูรณ์มากขึ้นแน่ๆ ครับ

ขอบคุณลุงพูนมากๆ นะครับ ดีใจครับ ได้แลกเปลี่ยนกันบ้างครัีบ คงได้กลับไปไหว้หรือนัดพบกันบ้างครับผม แล้วจะติดต่อไปนะครับ

สวัสดีครับพี่ครูวุฒิ

  • เห็นด้วยมากๆครับน้องเม้ง
  • พืชแต่ละชนิดเขามีประโยชน์ต่อโลกในรูปแบบของเขาแน่ แต่เรามุ่งปริมาณผลผลิต เลยคิดว่าเขาแย่ง  ก็เลยหาทางกำจัด
  • เกษตรกรต้องคิดใหม่แล้วล่ะครับ
  • สวัสดีครับ
    สบายดีนะครับพี่  ผมนึกถึงรอบบ้านผมเมื่อก่อน ไม่ว่าจะเป็นพื้นที่ในเขตที่บ้านครอบครองหรือเพื่อนบ้านครอบครองครับ พวกเราเชี่ยวชาญในการเข้าป่าระดับหนึ่งครับ เป็นป่าขนาดเล็กครัีบ แต่บางพื้นที่เข้าแล้วหลงครับ ต้นไม้มันแน่นมากครับ ต้นอะไรต่ออะไรกว่าจะเดินผ่านไปได้นะครับ อาจจะได้แผลได้เลือดเป็นของฝาก หรือบางทีโดนปดฟาดแขนหรือใบหน้าครับ จะบอกว่าโดนธรรมชาติตบหน้าก็ว่าได้นะครัีบพี่ แม่เลยให้คาถาไว้ว่า
    หากโดนปดฟาด ให้บอกว่า ปดฟาดไม่สา(ไม่เป็นไร) ไม่ไผ่คลานฟาดเจ็บกว่า
    หาดโดนไม้ไผ่คลานฟาด ให้บอกว่า ไ่ม้ไผ่คลาดฟาดไ่ม่สา ปดฟาดเจ็บกว่า
    เป็นการสร้างกำลังใจให้ตัวเองนะครับ.... แต่ทั้งสองชนิดครับ หาดได้โดนฟาดละก็ อิๆๆๆ ไม่หลาบก็จำครัีบ อิๆๆๆ บางคนโกรธถึงขั้นเอามีดพร้าไปถางออกหมดเลยครับ ห้าๆๆๆ แต่พืชทั้งสองชนิดนี้นะครับ มีประโยชน์มากๆ นะครัีบ
    ทุกวันนี้ ยังมีปดและไม้ไผ่คลาน ให้หลงเหลือไว้รู้จักกันอีกบ้างไหมครัีบ...?

ขอบคุณมากๆ นะครัีบ

สวัสดีครับพี่สิงห์ป่าสัก

  • สวัสดีครับ
  • ผมจำได้ขึ้นใจว่าวัชพืชก็คือ "พืชที่ขึ้นผิดที่" นั่นเอง
  • ดังนั้นหาใช่ว่าวัชพืชนั้นจะเป็นพืชดีหรือพืชไม่ดี
  • คนเราต่างหากที่ชอบไปตัดสินธรรมชาติของสรรพสิ่ง
  • เพราะว่า ดีหรือไม่ดี นั้น ศ.ระพี  สาคริก ท่านบอกว่าไม่มีในโลก  มันเพียงแต่อยู่ในใจของคนตัดสินนั่นเอง.
  • อิอิ...ไม่รู้ว่าจะแลกเปลี่ยนตรงประเด็นหรือเปล่าครับ
    สบายดีไหมครับพี่ ขอบคุณมากๆ นะครัีบ พอพี่บอกว่า จำได้ว่า วัชพืชก็คือ "พืชที่ขึ้นผิดที่" ทำให้ผมนึกถึงมามองอีกทีว่า เอ จริงๆ แล้ว พืชต้นนั้นมันขึ้นผิดที่หรือว่าเราไปปลูกต้นที่เราอยากให้ขึ้นผิดที่หรือเปล่า หากมองตามการคัดเลือกพันธุ์ตามธรรมชาติ เราอาจจะผิดส่วนหนึ่ง เพราะไปถางออกแล้วลงพันธุ์ที่ต้องการตามใจลิขิตครัีบ พืืชเหล่านั้นคงนึกบ่นในใจครับ ทางที่ดีคงต้องเจรจากันครัีบ แต่เจรจาด้วยการให้พื้นที่กันครัีบ ไม่ใช่เจรจาด้วยยาฆ่าหญ้าหรือฆ่าใบทำลายใบทำลายโรงครัวครัีบ
    เห็นด้วยครับ ว่าดีไม่ดีนั้น อาจจะไม่มีจริงๆครัีบ มันอยู่ที่ใจคนตัดสินจริงๆ ครัีบ เพราะดีของที่หนึ่ง อาจจะไม่ดีกับอีกที่หนึ่งครัีบ หากอยู่บนพื้นฐานที่มีคุณธรรม ความดีน่าจะเหมือนๆ กันครัีบ
    ขอบคุณมากๆ เลยครัีบ ได้ประเด็นเพิ่มเติมครัีบผม น้องๆ สบายๆ ดีนะครัีบ

สวัสดีครับพี่นายขำ

น้องเม้ง...นี่แหละขั้นของจอม(ยุด)ยุทธ์ ที่บอกว่าสูงสุดคืนสู่สามัญ...ไปจนสุดทางแล้วเห็นธรรม(ชาติ)...(ที่จริงหาทางไปต่อไม่เจอ...55555)

พี่เคยคุยกับ ดร.สมไทย  วงษ์เจริญ มาหลายครั้ง(ขณะนี้กำลังทำโครงการร่วมกันเรื่องการคัดแยกขยะในบ้าน)

ครั้งแรกเขาถามพี่ว่า...ถ้ามีคนเขาเอาขยะสารพิษมาทิ้งที่ประเทศไทย คุณสอนจะทำยังไง...พี่ก็บอกว่าต้องชวนคนไปยกป้ายต่อต้านซิครับ...

เขาบอกว่า ถ้าเขาเป็นผู้บริหารประเทศ...เขาจะเชิญชวนให้ทุกประเทศทั่วโลก...เอาขยะมาทิ้งที่ประเทศไทย...

ภายใน 1 ปี เขาจะทำให้ประเทศไทยรวยที่สุดในโลก...555

พี่อ้าปากหวอเลย...

เขาหันมาถามพี่ต่อ...

คุณสอนรู้มั้ยว่าขยะพวกนั้นเป็นสารพิษ...

พี่ตอบ...รู้

เขาถาม...รู้มั้ยว่ามันมีพิษอย่างไร

พี่ตอบ...รู้

แล้วรู้มั้ยว่าป้องกันได้อย่างไร

พี่ตอบ...รู้

แล้วคุณสอนจะกลัวอะไร..

พี่ทำหน้าเซ่อ...

ที่คุณสอนไม่รู้คือไม่รู้ว่าจะจัดการมันอย่างไรให้เกิดประโยชน์สูงสุด... แต่ก็กลัวไว้ก่อน...

แล้วหันมาชี้ที่หัวใจพี่...

ที่น่ากล้วที่สุดไม่ใช่ขยะ...แต่เป็นใจคุณต่างหาก...

 

ขยะ...ไม่มีจริงในโลก(มีแต่ในใจคุณ...อิอิ)

 

ต่อมาเขาถามพี่ว่า...คุณสอนถ้าจะลงมือทำเหมืองตะกั่ว...จะใช้เงินเท่าไร...

พี่ตอบ....พันล้านมั้ง

เขาบอก....ผมเห็นเหมืองตะกั่วของผมวิ่งไปมาเต็มถนนไปหมด(ไม่ต้องลงทุนอะไร...รอเขาเอาแบตเตอรี่เก่ามาขาย...555)

 

ล่าสุดเขาบอกว่า...คุณสอนลองเอานิ้วชี้จิ้มลงที่ร่องน้ำทิ้งซิ(ผมไม่กล้า...5555)พอดึงขึ้นมามีอะไรติดมาด้วย...พี่มองตาม

เขาบอก...นี่มันพลังงานทดแทนที่เราอยากใช้...แต่ทิ้งลงร่องน้ำกันเต็มไปหมด...ผมจะรับซื้อไขมันพวกนี้ที่คุณไปดักเอามาด้วยราคาที่คุณพอใจละกัน...

พี่...?????

..........................................................

    สบายดีไหมครัีบพี่........ ผมอ่านจนทึ่งและคิดตามความทึ่งในสิ่งที่พี่อธิบายมาครัีบ.... ผมเลยดองไว้แบบนี้ครัีบ ให้ได้คิดๆ กันต่อครับ.....  หากวันหนึ่งเรามองไม่เห็นค่าของประเทศเรา เราคงเรียกว่า วัชแลนด์  วัชภูมิ  กันหรือเปล่าก็ไม่รู้นะครัีบ............

ขอบคุณพี่มากๆ นะครับ ต้นไม้ลานศาลพระภูมิสบายดีกันนะครัีบ

ดอกของวัชพืช..ดอกหญ้า..มีความงาม มากค่ะ

สวัสดีครัีบคุณจริยา

ดอกของวัชพืช..ดอกหญ้า..มีความงาม มากค่ะ

    ยินดีต้อนรับครับ ใช่ครับ หญ้าหรืออะไรเค้าผลิตอะไรออกมาให้เราชื่นชมได้ตลอดเวลาครับ ธรรมชาติน่าชื่นชมเสมอครัีบ

ขอบคุณมากครัีบ

พบปัญหาการใช้งานกรุณาแจ้ง LINE ID @gotoknow
ขอแนะนำ ClassStart
ระบบจัดการการเรียนการสอนผ่านอินเทอร์เน็ต
ทั้งเว็บทั้งแอปใช้งานฟรี