ถือว่าโชคดีที่เรามีโอกาสได้เข้ามาเรียนรู้ ขอให้ใช้โอกาสที่ดีเหล่านี้เป็นไปเพื่อพัฒนาตนเองให้ช่ำชองในศาสตร์กระแสหลัก และบูรณาการศาสตร์เข้าสู่การปฏิบัติเพื่อสร้างองค์ความรู้ใหม่ พัฒนาองค์ความรู้เดิมเพื่อตอบโจทย์ใหม่ๆของสังคม สร้างเครือข่ายการเรียนรู้ร่วมกันเพื่อความเข้มแข็งของระบบปัญญาชาติต่อไป

ค้นหาเส้นทาง สร้างความรู้ สู่ความสำเร็จ

 

ได้รับการติดต่อให้ไปพูดคุยกับ นศ.ปริญญาโท สาขาหนึ่งของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เพื่อไปแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ในหัวข้อ "เรียนปริญญาโทอย่างไรให้ประสบความสำเร็จ"การปฐมนิเทศนักศึกษาครั้งนี้ ทางคณาจารย์รวมถึง นักศึกษาไปเก็บตัวทำกิจกรรมกันยัง วิมานดารารีสอร์ท อำเภอแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่ เรียกว่าใช้บรรยากาศธรรมชาติเพื่อทำกิจกรรมสัมพันธ์เตรียมตัวสำหรับการก้าวเข้าสู่การเรียนรู้ระดับปริญญาโท ให้เป็นผู้รู้รอบ พร้อมทั้งคุณธรรม จริยธรรม

 

ผมตอบตกลงแบบไม่ลังเล เพราะผมเป็นส่วนหนึ่งของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เป็นศิษย์เก่าที่นั่น รวมถึงรับผิดชอบสอน-แลกเปลี่ยนในบางกระบวนวิชาที่เกี่ยวข้องกับ การวิจัย และการวิเคราะห์ชุมชน การกลับไปยังมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ในครั้งนี้ก็เหมือนได้กลับบ้าน กลับไปเติมเต็มความรู้สึกดีๆ พร้อมกับ พบปะ อาจารย์และนักศึกษาใหม่สายเลือดเดียวกัน

 

 

ย้อนมาถึงประเด็นเรียน ป.โท อย่างไรให้ประสบความสำเร็จ ...เป็นประเด็นที่กว้างมาก และผมก็คิดว่าผมเองก็ไม่น่าจะใช่บุคคลเป้าหมายที่ประสบความสำเร็จตามความคาดหวังของหลายท่าน แต่คิดว่าการได้ใช้ความรู้อันเป็นศาสตร์ รวมถึงวิธีคิดที่ถูกลับคมในช่วงเรียนปริญญาโท การเคี่ยวกรำในช่วงนั้นหล่อหลอมให้เรากล้าแกร่งในการทำงานในสถานการณ์จริงมากขึ้น และได้นำผลผลิตของการเรียนรู้เหล่านั้นมาใช้ในงานโดยตรง...และผลงานเชิงประจักษ์ รวมถึงผลกระทบที่ส่งผลต่อเป้าหมายจากการทำงานเป็นผลงานที่บอกถึงความสำเร็จในการทำงานหลังจากที่เรียนจบในภาคการศึกษากระแสหลัก ผมอยากบอกว่า มีปัจจัยมากมายที่เป็นเงื่อนไขของความสำเร็จ การเรียนในระบบแต่เพียงอย่างเดียว เป็นเพียงส่วนประกอบหนึ่งเท่านั้นเอง แถมยังรู้สึกจะอ่อนแรงด้วยซ้ำไปหากเราไม่ได้ บูรณาการความคิดความสนใจ  กับประสบการณ์ การคิดเชิงระบบ รวมถึงสร้างความรู้จากการปฏิบัติจริง

 Md1

การเรียนระดับปริญญาโทผสานเอาสามส่วนเข้าไปด้วยกัน

เขียนมาแบบนี้ ดูเหมือนไม่เห็นกระบวนการที่พาไปสู่ความสำเร็จของการเรียนในระบบ ซึ่งเป็นองค์ประกอบหนึ่งของความสำเร็จใหญ่ ผมเข้าใจว่านักศึกษาเข้ามาเรียน สิ่งที่คาดหวังและผมพูดแบบจริงใจว่า ส่วนใหญ่คิดว่าทำอย่างไรจะให้จบปริญญาโท? ตรงนี้เป็นความคาดหวังหลัก เพราะช่วงที่ผมเรียนผมก็คิดเช่นนี้เหมือนกัน

 

กระบวนการเรียนการสอน รวมถึงเส้นทางสู่ความสำเร็จ

ผมขอแยกออกเป็นช่วงๆ ให้เห็นชัดเจนนะครับ

ในการเรียนระดับปริญญาโทนั้น หลักๆน่าจะมีอยู่ ๔ ประเด็น คือ ก่อนเรียน ระหว่างเรียน และหลังเรียน ที่ลืมไม่ได้คือหัวใจของการศึกษาระดับนี้คือ วิทยานิพนธ์ (Thesis) และการค้นคว้าอิสระ (Independent Study)  ตามแต่ละหลักสูตรกำหนด

 

ก่อนเรียน เตรียมตัวอย่างไร?

 

สะสางการงาน หากเรายังเคลียร์งานยังใม่ลงตัว เป็นดินพอกหางหมู ยิ่งไปเพิ่มภาระการเรียนให้หนักมากขึ้น เพราะการเรียนจะต้องทุ่มเททั้งเวลาและพลังสมอง

สุขภาพร่างกาย เหมือนเรากำลังขึ้นเวทีเพื่อชกมวย (เวทีนี้มีพี่เลี้ยง) จำเป็นต้องใช้พลังแรงกาย แรงใจ รวมถึงองค์ความรู้เดิมที่มีอยู่ออกมาใช้ สุขภาพที่ดีจึงเป็นเรื่องสำคัญ

การเงิน การเรียนคือการลงทุน(Invest) ดังนั้นการมีงบประมาณที่เพียงพอทำให้ไม่มีปัญหาในการใช้จ่าย จะหาอย่างไร ก็ตามแต่ละบุคคล

หัวข้อ Thesis ตรงนี้ ผมแนะนำว่าเตรียมไว้ในใจหรือร่าง(Proposal)ไว้ก่อน คิดเผื่อไว้ ให้สอดคล้องกับสาขาวิชาที่เรียน เราสนใจ รวมถึงสอดคล้องสถานการณ์มีประโยชน์ต่อสังคม

ทักษะที่จำเป็น บางวิชาจะกำหนดทักษะบางอย่างควรต้องฝึกฝนไว้ ส่วนทักษะที่ต้องมีทุกคนคือ "ทักษะภาษาต่างประเทศ" การเรียนการสอนระดับนี้ต้องใช้ทักษะด้านนี้เยอะ

 

 

ระหว่างเรียน เป็นช่วงเวลาที่ยาวนานที่สุด และกระบวนการนี้สำคัญ ต้องวางแผนให้ดี

 

อาจารย์ที่ปรึกษา อย่างที่บอกว่าเวทีนี้มีพี่เลี้ยง เราจะมีอาจารย์ที่ปรึกษาประจำตัว ท่านจะคอยดูแลให้คำปรึกษา และให้ข้อเสนอแนะ ดังนั้นการเข้าหาอาจารย์ที่ปรึกษาสม่ำเสมอจึงเป็นเรื่องที่ควรอย่างยิ่ง

เครือข่าย - กลุ่มเพื่อน สำคัญครับ เพราะระบบการเรียนการสอนเป็นการฝึกฝนด้านวิธิคิด การแลกเปลี่ยนความรู้ระหว่างกัน ทำให้เราได้ความรู้ใหม่ รวมถึงการช่วยเหลือเกื้อกูลในเรื่องต่างๆ

แหล่งข้อมูลความรู้ ยุคนี้สะดวกสบายมากขึ้น ทั้งครูกู(กูเกิ้ล)  ที่อยากรู้อะไรก็หามาให้ได้ แต่ต้องกรอง และหาเพิ่มเติม เอกสารตำรา รวมถึงห้องสมุดที่เป็นแหล่งความรู้ ให้เราใช้ประโยชน์จากแหล่งความรู้นี้เต็มที่ ที่ลืมไม่ได้คือแหล่งความรู้ที่เป็นตัวบุคคล ตรงนี้ถือว่าการสนทนาแลกเปลี่ยนกับผู้รู้เราได้เรียนรู้ทางลัดครับ

ประสบการณ์เสริมหลักสูตร จำเป็นอย่างยิ่ง นอกจากเราเรียนรู้ทฤษฎี ตำราแล้ว การปฏิบัติงานเป็นเสมือนสนามทดลอง  การเรียนรู้ที่มีพลังเกิดจากการปฏิบัติแล้วถอดบทเรียน เป็นกระบวนการผลักวงล้อของความรู้ไปข้างหน้าอย่างมีพลัง

การวางแผนการเรียน ทุกอย่างต้องมีการวางแผนที่เป็นระบบ การเรียนก็เช่นเดียวกัน เพราะมีระยะเวลากำหนดอยู่ตามปีการศึกษา เราควรวางแผนให้ชัดเจนว่า ช่วงไหนจะทำอะไร? อย่างไร?

 

หลังเรียน หากสำเร็จไม่สำเร็จวัดก็วัดกันตรงนี้

เรามีกระบวนการนำศาสตร์ที่เราได้รับมีการนำไปใช้ให้เกิดประโยชน์อย่างไร? มีการเชื่อมโยงศาสตร์อย่างไร? มีการสร้างนวัตกรรมของการเรียนรู้ใหม่ๆ หรือไม่? การถอดบทเรียนความสำเร็จ เป็นกระบวนการจัดการความรู้ที่มีทิศทาง และวิทยานิพนธ์หรือ การค้นคว้าอิสระ ของเรามีคุณค่า  มีคุณภาพนำไปต่อยอดเพื่อพัฒนาองค์กร สังคมได้อย่างไร? ผมคิดว่าประสิทธิภาพ ประสิทธิผลของระบบการเรียนการสอนปริญญาโทควรมี Output ตรงนี้

 

มาคุยถึงหัวใจของ การเรียนการสอนระดับปริญญาโท กันครับ...

Md

หลังจากที่เรียนทฤษฏี(ในหลักสูตรที่มี Course work) ผสานกับชุดประสบการณ์ นำไปสู่การทำThesis นั่นเองที่เป็น "ผลผลิตของความคิด" ที่เป็นการบูรณาการศาสตร์ของนักศึกษาสู่งานเขียนจากงานศึกษาคุณภาพเป็นองค์ความรู้ที่ใช้อ้างอิง ต่อยอด ขยายผล สร้างประโยชน์ให้กับตนเองในแง่ของการได้เรียนรู้ สร้างประโยชน์ให้กับองค์กรในกรณีที่ตอบโจทย์พัฒนาได้ และสร้างคุณูปการให้กับสังคมภาพรวมได้เมื่อองค์ความรู้ที่มีพลังพัฒนาจากปัจเจกและองค์กร  

 

ถือว่าโชคดีที่เรามีโอกาสได้เข้ามาเรียนรู้ ขอให้ใช้โอกาสที่ดีเหล่านี้เป็นไปเพื่อพัฒนาตนเองให้ช่ำชองในศาสตร์กระแสหลัก และบูรณาการศาสตร์เข้าสู่การปฏิบัติเพื่อสร้างองค์ความรู้ใหม่ พัฒนาองค์ความรู้เดิมเพื่อตอบโจทย์ใหม่ๆของสังคม สร้างเครือข่ายการเรียนรู้ร่วมกันเพื่อความเข้มแข็งของระบบปัญญาชาติต่อไป

 

ด้วยจิตคาราวะ

----------------------------------------------------------------------------------------------------

จตุพร วิศิษฏ์โชติอังกูร

๑๗ มิ.ย. ๕๑

๐๗.๑๐ น.

นนทบุรี

 

 

บันทึกนี้ผมตั้งใจจะใช้เป็นเอกสารประกอบการบรรยายเชิงวิชาการ "เรียนปริญญาโทอย่างไรให้ประสบความสำเร็จ" ของ นักศึกษาปริญญาโท สาขาการส่งเสริมสุขภาพ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ปีการศึกษา ๒๕๕๑
ณ วิมานดารารีสอร์ท อ.แม่แตง จ.เชียงใหม่ วันที่ ๒๑ มิถุนายน ๒๕๕๑