กฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีเมือง

`แผนการสอน (Lesson Plan)

 

ชื่อวิชา   กฎหมายระหว่างประเทศ       รหัสวิชา  230402         จำนวนหน่วยกิต           3

 

จำนวนชั่วโมงที่ใช้สอน     บรรยาย  2 ชั่วโมง/สัปดาห์    ปฏิบัติการ  2 ชั่วโมง/สัปดาห์

อาจารย์ผู้สอน  อ.จตุภูมิ  ภูมิบุญชู

 

คำอธิบายรายวิชา

          ศึกษาลักษณะบ่อเกิดของกฎหมายระหว่างประเทศ บุคคลในกฎหมายระหว่างประเทศ รัฐ เขตแดนของรัฐ อำนาจของรัฐ รวมทั้งการส่งผู้ร้ายข้ามแดน เขตอำนาจของรัฐทางทะเล และกำหนดเขตทางทะเล ความสัมพันธ์ระหว่างกฎหมายระหว่างประเทศกับกฎหมายภายใน ความรับผิดระหว่างประเทศของรัฐ การระงับข้อพิพาทของรัฐ

 

1. วัตถุประสงค์รายวิชา(Objective) เมื่อนิสิตเรียนรายวิชานี้แล้ว นิสิตมีความรู้ ความสามารถ และเกิดทักษะ ดังนี้

1.1. เพื่อให้นักศึกษามีความรู้และเข้าใจเกี่ยวกับสังคมระหว่างประเทศ ลักษณะโครงสร้าง ความหมาย ตลอดจนความแตกต่างของกฎหมายระหว่างประเทศและกฎหมายภายในประเทศ

1.2. เพื่อให้นักศึกษามีความรู้เกี่ยวกับที่มาของกฎหมายระหว่างประเทศ, ผู้ทรงสิทธิในกฎหมายระหว่างประเทศตลอดจนความสัมพันธ์ระหว่างกฎหมายระหว่างประเทศและกฎหมายภายใน

1.3. เพื่อให้นักศึกษามีความรู้เกี่ยวกับ กฎหมายทะเล การแบ่งอาณาเขตทางทะเล และสิทธิ หน้าที่ของรัฐในอาณาเขตทางทะเลส่วนต่างๆ

1.4. เพื่อให้นักศึกษามีความรู้เกี่ยวกับ เอกสิทธิและความคุ้มกันทางการทูต เขตอำนาจแห่งรัฐ 

1.5. เพื่อให้นักศึกษามีความรู้เกี่ยวกับกระบวนการบังคับใช้กฎหมายระหว่างประเทศ (Legal Implementation) โดยผ่านการศึกษาในหัวข้อ ความรับผิดของรัฐ  หลักกฎหมายว่าด้วยการใช้กำลังในกฎหมายระหว่างประเทศ และการระงับข้อพิพาทระหว่างประเทศ

1.6. เพื่อให้นักศึกษาทราบถึงกระบวนทัศน์หรือนิติวิธีในทางกฎหมายระหว่างประเทศ และสามารถนำความรู้ไปใช้ได้

 

2. เนื้อหา โดยละเอียด

2.1 สัปดาห์ที่ 1 :   บทนำว่าด้วยการศึกษากฎหมายระหว่างประเทศ

                              - การศึกษาเชิงนิติศาสตร์โดยแท้

                        - การศึกษานิติศาสตร์เชิงข้อเท็จจริง

                        - การศึกษาเชิงคุณค่า

                        สังคมระหว่างประเทศ

2.1.1   ลักษณะโครงสร้างของสังคมระหว่างประเทศ

2.1.2   กฎหมายระหว่างประเทศสะท้อนโครงสร้างของสังคมระหว่างประเทศ

2.1.3        คำจำกัดความของกฎหมายระหว่างประเทศ

2.1.4        ประเภทของกฎหมายระหว่างประเทศ

2.1.5        บทบาทของกฎหมายระหว่างประเทศในสังคมโลก

2.1.6        การบังคับใช้กฎหมายระหว่างประเทศ

2.1.7        ประสิทธิภาพของกฎหมายระหว่างประเทศ

2.1.8        จุดอ่อนของกฎหมายระหว่างประเทศ

2.1.9    พัฒนาการของกฎหมายระหว่างประเทศ

 บทความ/ ตำรา ที่ อาจารย์assign

   - จตุภูมิ  ภูมิบุญชู. ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับกฎหมายระหว่างประเทศ.

   - จตุภูมิ  ภูมิบุญชู. คำแนะนำในการเขียนตอบข้อสอบกฎหมายระหว่างประเทศ. 

   - จันตรี  สินศุภฤกษ์. กฎหมายระหว่างประเทศกับการเมืองระหว่างประเทศ.  สำนักพิมพ์วิญญูชน 2547  

   - ชุมพร  ปัจจุสานนท์.  กฎหมายระหว่างประเทศกับสังคมระหว่างประเทศ. ในเอกสารการสอนชุดวิชา กฎหมายระหว่างประเทศและองค์การระหว่างประเทศ หน่วยที่ 1-8. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช 2538.

เอกสารประกอบการเรียน อ.จตุภูมิ 1                              

  เอกสารประกอบการเรียน อ.จตุภูมิ 2

2.2 สัปดาห์ที่ 2-5 : บ่อเกิดของกฎหมายระหว่างประเทศ และนิติวิธีในกฎหมายระหว่างประเทศ

2.2.1 สนธิสัญญา

2.2.2 จารีตประเพณี

2.2.3 หลักเกณฑ์ทั่วไปกฎหมาย

2.2.4 คำตัดสินของศาลและ
2.2.5 ความเห็นของนักนิติศาสตร์

2.2.6  ข้อมติขององค์การระหว่างประเทศ

2.2.7  Soft law / Positive law   

บทความ/ ตำรา ที่ อาจารย์assign

เอกสารประกอบการเรียน อ.จตุภูมิ 3

เอกสารประกอบการเรียน อ.จตุภูมิ 4

2.3 สัปดาห์ที่ 6 : ความสัมพันธ์ระหว่างกฎหมายระหว่างประเทศและกฎหมายภายใน

                       2.3.1 ทฤษฎีทวินิยมบทความ/ ตำรา ที่ อาจารย์assign

2.3.2 ทฤษฎีเอกนิยม

2.3.3 ทฤษฎีผสม

2.3.4 บทบาทของฝ่าย นิติบัญญัติ/ บริหาร/ ตุลาการ

        ในการนำกฎหมายระหว่างประเทศมาใช้บังคับ

เอกสารประกอบการเรียน อ.จตุภูมิ 5

เอกสารประกอบการเรียน อ. จตุภูมิ 6

2.4 สัปดาห์ที่ 7-8 : ผู้ทรงสิทธิในกฎหมายระหว่างประเทศ     รัฐ/ องค์การระหว่างประเทศ

2.4.1  องค์ประกอบของรัฐ

        2.4.1.1 ดินแดน (การได้มา และการเสียไปซึ่งดินแดน การแบ่งพรมแดนทางบก)

        2.4.1.2 ประชากร ( การจัดการประชากรในรัฐ หลักดินแดน หลักสายโลหิต /    

                   ข้อจำกัดการใช้อำนาจ และหลักกฎหมายสิทธิมนุษยชน )

        2.4.1.3 อำนาจอธิปไตย

        2.4.1.4 รัฐบาล

2.4.2  ความเป็นบุคคลของรัฐ

2.4.3 สิทธิ/หน้าที่ของรัฐ

2.4.4  การรับรองรัฐ

2.4.5  การรับรองรัฐบาล

2.4.6  การสิ้นสุดของรัฐ (การสืบสิทธิของรัฐ)

2.4.7  State Immunities

เอกสารประกอบการเรียนชุดที่ 8

กรณีศึกษาการสืบสิทธิของรัฐ

2.4.8 องค์การระหว่างประเทศ

ก. ลักษณะทั่วไปขององค์การระหว่างประเทศ

ข. บทบาทขององค์การระหว่างประเทศ

2.4.9 สิ่งอื่นๆที่อยู่ในความสนใจของกฎหมายระหว่างประเทศ

เอกสารประกอบการเรียน อ.จตุภูมิ 7  

2.5 สัปดาห์ที่ 9 เขตอำนาจของรัฐ

2.5.1  อำนาจของรัฐเหนือบุคคล

2.5.2  อำนาจของรัฐเหนือดินแดน

ก. ดินแดนของรัฐที่ไม่มีเจ้าของและรัฐจะเข้าครอบครอง

ข. ดินแดนของรัฐที่มีเจ้าของแต่มีรูปแบบต่างๆ การให้เช่า,
การใช้อำนาจปกครองร่วมกัน

ค. ประชากร, สัญชาติ,  คนต่างชาติ

2.5.3  อำนาจรัฐเหนือเรือ, อากาศยาน, เทหวัตถุบนฟากฟ้า

2.5.4 อำนาจรัฐสากล

เอกสารประกอบการเรียน เขตอำนาจรัฐ

2.6 สัปดาห์ที่ 10 : กฎหมายการทูตและข้อยกเว้นการใช้เขตอำนาจรัฐ

                                  2.6.1 ความคุ้มกันของผู้แทนของรัฐ (ความหมาย /ขอบเขต)

                   2.6.2 ความคุ้มกันของผู้แทนขององค์การระหว่างประเทศ(ความหมาย /ขอบเขต)

                  เอกสารประกอบการเรียนความคุ้มกันจากเขตอำนาจรัฐ

                  เอกสารประกอบการเรียนเอกสิทธฺและความคุ้มกันของคณะผู้แทนทางการทูต กงสุล

2.7 สัปดาห์ที่ 11 : ความรับผิดชอบของรัฐ

2.7.1 ความรับผิดชอบระหว่างรัฐต่อรัฐ

ก. หลักเกณฑ์ความรับผิดชอบระหว่างประเทศรวมถึงทฤษฎีต่างๆเกี่ยวกับเรื่องนี้

ร่างอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยความรับผิดของรัฐ

เอกสารประกอบการเรียน ความรับผิดของรัฐ

2.7.2  ความรับผิดชอบของรัฐที่มีต่อเอกชนซึ่งอาจจะส่งผลให้รัฐต้องชดใช้ความคุ้มกันทางการทูตเหนือคนชาติของตน

ก. หลัก Minimum standard of treatment

ข. หลัก Expropriation

ค. หลัก Nationalization

ง. State Internationalization

 

2.8 สัปดาห์ที่ 12 : การขจัดข้อพิพาทโดยสันติวิธี

ก. ประเภทของข้อพิพาท

ข.  การขจัดข้อพิพาทโดยวิธีการทางการทูต

Negotiation / Meditation /Good Offices

Inquiry / Fact finding/ Conciliation  

ค. การระงับข้อพิพาทในทางกฎหมาย

-  ศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ

       Advisory/ Judgment

- อนุญาโตตุลาการระหว่างประเทศ

       Ad Hoc / Institution

เอกสารประกอบการเรียนการระงับข้อพิพาทตามกฎหมายระหว่างประเทศ

 

2.9 สัปดาห์ที่ 13 : การใช้กำลัง Use of Force
(เน้นบทบาทของสหประชาชาติในการควบคุมการใช้กำลัง)

                    เอกสารประกอบการเรียนเรื่องการใช้กำลังในกฎหมายระหว่างประเทศ

                     ประเด็นชวนคิด Anticipatory Self Defense & Self Defense ตามกฎบัตรสหประชาชาติ

 

2.10 สัปดาห์ที่ 14-15 : ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับกฎหมายทะเล

เอกสารประกอบการเรียน Study issues in the law of the sea

 ปัญหาเขตแดนทางทะเลของไทย

 

                             ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับกฎหมายสิทธิมนุษยชน /                              

                                     กฎหมายมนุษยธรรมระหว่างประเทศ

                                                                         ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับกฎหมายเศรษฐกิจระหว่างประเทศ  

 

3. การดำเนินการจัดการเรียนการสอน

- บรรยาย / ตั้งคำถาม

- สัมมนา / อภิปราย

- การทำศาลระหว่างประเทศจำลอง

 

4. สื่อการสอน

4.1 แผ่นใส

4.2 ตำราและเอกสารประกอบการสอน

4.3 แบบฝึกหัด

 

5. การวัดและประเมินผล

5.1 คะแนนความมีส่วนร่วมและทดสอบระหว่างเรียน            5        คะแนน

5.2 การนำเสนอผลงานและ Moot Court                         10      คะแนน
5.3 รายงานเดี่ยว                                                    25      คะแนน

5.4 สอบกลางภาค                                                  20      คะแนน

5.5 คะแนนสอบปลายภาค                                          40      คะแนน

 

 

6. เอกสารอ้างอิง

(6.1) จุมพต  สายสุนทร. กฎหมายระหว่างประเทศ เล่ม1-3. พิมพ์ครั้งที่ 3 กรุงเทพฯ:    วิญญูชน 2544  

(6.2) นพนิธิ  สุริยะ, Lecture Notes กฎหมายระหว่างประเทศ เล่ม 1-2. พิมพ์ครั้งที่ 3 กรุงเทพฯ: วิญญูชน 2539

(6.3) สุโขทัยธรรมาธิราช,มหาวิทยาลัย. เอกสารการสอนชุดวิชากฎหมายระหว่างประเทศ หน่วยที่ 1-6, กรุงเทพฯ: ฝ่ายการพิมพ์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช 2528

(6.4) สุโขทัยธรรมาธิราช,มหาวิทยาลัย. เอกสารการสอนชุดวิชากฎหมายระหว่างประเทศ หน่วยที่ 7-15, กรุงเทพฯ 2528

(6.5) สมพงศ์  ชูมาก. กฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีเมือง.พิมพ์ครั้งที่ ๓ กรุงเทพฯ:    ด่านสุทธาการพิมพ์, 2548

            (6.6) เอกสารอื่นๆที่อาจารย์มอบหมายให้

หัวข้อรายงาน Term project

 

 

  • ปัญหาเกี่ยวกับการสร้างเขื่อนสาละวิน
  • ปัญหาเกี่ยวกับการสร้างเขื่อนในลุ่มแม่น้ำโขง
  • กฎหมายระหว่างประเทศกับความมั่นคงด้านอาหารของโลก
  • กฎหมายระหว่างประเทศกับการควบคุมภัยพิบัติทางด้านโรคติดต่อ
  • กฎหมายระหว่างประเทศกับการควบคุมภัยพิบัติจากธรรมชาติ
  • กฎหมายระหว่างประเทศกับปัญหาโลกร้อน
  • กฎหมายระหว่างประเทศกับการก่อการร้าย
  • บทบาทของอาเซียนในสหัสวรรษใหม่
  • กฎหมายระหว่างประเทศกับความมั่นคงด้านพลังงานโลก

  • กฎหมายระหว่างประเทศกับการใช้พลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติ

คะแนนสอบกลางภาค นิสิตภาคพิเ