สุญญตา

         อะไรคือดี? อะไรคือเลว? และ อะไรคือสมดุล?ระหว่างดีกับเลว จากการติดตามอ่านบันทึกของท่าน สิทธิรักษ์ ที่ผ่านมาหลายๆบันทึกกระผมขอแสดงความคิดเห็นดังนี้ครับ

         อะไรคือดี? ขอตอบว่า ตัวเราซึ่งประกอบด้วย กาย+จิต(อัตตา)นี่แหละดี พิจารณาดูดีๆแล้วเรามีดีอยู่หลายอย่าง ผิวพรรณภายนอกผ่องใส จิตใจอิ่มเอิบ ไม่คิดคดทรยศผู้ใด ใครเห็นก็ชื่นชมและรักใคร่ ฯลฯ

         อะไรคือเลว? ขอตอบว่าตัวเรา(อัตตา)อีกเช่นกันที่เลว โดยพิจารณาดูกาย+จิตของเรานั้นประกอบกันขึ้นด้วยมหาภูติ มีดิน น้ำ ไฟ ลม อากาส และวิญญาณ มีน้ำหนอง น้ำเหลือง อาหารเก่า อาหารใหม่ มีจิตใจที่แส่ส่ายคอยคิดไปว่าคนนั้นไม่ดีนะ คนนี้เลวนะ คนนั้นโกง คนนี้กิน หรือเผลอๆแล้วเป็นตัวเรานี่แหละที่เป็นเสียเอง ปล้น ฆ่า โกง คอรัปชั่น ฯลฯ

         อะไรคือสมดุล?ระหว่างดีกับเลว กระผมขอตอบว่าว่า "สุญญตา" สุญญตาเป็นจุดที่สมดุลที่สุดระหว่าง ดี กับ เลว

         สุญญตา หมายถึง สภาวะที่ว่างจากความเป็นตัวตนหรืออัตตา ไม่มีสาระที่พึงยึดถือว่าเป็นสัตว์ เป็นบุคคล, สภาวะที่ว่างหรือปราศจากกิเลสเครื่องร้อยรัดทั้งปวง คือ ราคะ โทสะ โมหะ เป็นต้น ได้แก่พระนิพาน, สภาวะที่ว่างเปล่าไม่มีอะไรที่จิตกำหนดหมายไว้ในใจ ในการเจริญอากิญจัญญายตนฌาน คือการทำใจให้ว่าง ไม่เกาะเกี่ยวอารมณ์อื่น จิตไม่ปรุงแต่งความรู้สึกว่าเป็นอย่างนั้นอย่างนี้ ไม่ยึดมั่นถือมั่นว่าเป็นอย่างนั้นอย่างนี้ ไม่ใช่หมายความว่าจิตหยุด หรือดับ หรือนิ่งอยู่กับที่ หรือไม่มีพฤติกรรมอะไร แต่หมายถึงไม่เข้าไปยึดมั่นถือมั่นสิ่งต่างๆ จิตไม่ถูกกิเลสครอบงำ และอยู่ด้วยปกติเดิมของมันพร้อมกับสมบูรณ์ด้วยสติปัญญา เป็นความว่างจากตัวตน จิตเป็นอิสระหลุดพ้นจากอำนาจบีบคั้นครอบงำ และบงการของกิเลสทั้งหลาย

         อยากเป็นคนดีก็เป็นกิเลสชนิดหนึ่งที่จิตพาไป อยากเป็นคนเลวก็เป็นกิเลสอีกชนิดหนึ่งที่จิตพาไปเช่นกัน แต่สุญญตาเป็นจุดที่ไม่อยู่ในบงการของกิเลสทั้งหลาย แต่การที่เวไนยสัตว์จะก้าวล่วงถึงความสมดุลได้ต้องผ่านกระบวนการและมีขั้นตอนหลายอย่างตามทางของอริยมรรค คือมรรคมีองค์ ๘ แต่ในเบื้องต้นอันเป็นบาทวิถีของผู้ที่ยังท่องไปในวัฏสงสารควรพึงปฏิบัติเป็นกิจวัตรตั้งแต่เมื่อตื่นจนกระทั่งเข้านอนหลับใหลในราตรีกาลให้อยู่เป็นนิจคือการกระทำอันเป็นกุศล ๑๐ อย่างเรียกว่ากุศลกรรมบถ ๑๐ ประกอบด้วย การประพฤติชอบทางกาย วาจา ใจ ดังนี้

          1.เว้นจากการทำชีวิตสัตว์ให้ล่วงไป

          2.เว้นจากการถือเอาของที่เจ้าของเขาไม่ได้ให้

          3.เว้นจากการประพฤติผิดลูก-เมืย-สามี คนอื่น

          4.เว้นจากการพูดเท็จ

          5.เว้นจากการพูดส่อเสียด

          6.เว้นจากการพูดคำหยาบ

          7.เว้นจากการพูดเพ้อเจ้อ

          8.ไม่โลภอยากได้ของของเขา

          9.ไม่พยาบาทปองร้ายเขา

          10.ประพฤติตามครรลองคลองธรรมคือเห็นว่าทำดีได้ดีทำชั่วได้ชั่วหรือเรียกว่ามีความเห็นชอบคือสัมมาทิฏฐิ

         แต่การประพฤติที่เป็นฝ่ายตรงข้ามทั้งหมดทุกข้อเรียกว่า อกุศลกรรมบถ ๑๐ และที่โลกเรากำลังเดือดร้อน ประเทศกำลังวุ่นวายก็เพราะหลายๆคนหลายๆท่านไม่ทราบหนทางเดิน หรือบางคนบางท่านทราบแต่ก็ไปเดินในทางตรงกันข้าม อันเป็นมิจฉาทิฏฐิ ถ้าหากทุกฝ่ายไม่ว่าฝ่ายรัฐ ฝ่ายตรวจสอบรัฐ พรรคพวกของฝ่ายรัฐ และพรรคพวกของฝ่ายตรวจสอบรัฐ หรือผู้ที่ไม่เป็นพรรคพวกฝ่ายใด หรือตัวข้าพเจ้าเอง หรือตัวท่าน หรือผู้คนที่อยู่รอบข้างล้วนประพฤติปฏิบัติตามมรรคาแห่งกุศลกรรมบท ๑๐ แล้ว สังคมในความคาดหวัง สังคมในฝันตามมโนนึกและจินตนาการของพวกเราจะเป็นเช่นไร?