ผมได้ทำหน้าที่ของผู้ดำเนินงานโครงการเพลงอีแซวเมืองสุพรรณฯ ต้านยาเสพติดและทำหน้าที่ประสานงานกับบรมครูเพลงอีแซวรุ่นเก่า ๆ เป็นที่เรียบร้อยแล้ว

 

ประชันเพลงอีแซว ป.ป.ส. ภาค 7

เพลงอีแซวเมืองสุพรรณฯ

ต้านยาเสพติด (ตอนที่ 8)

ตามหาคนเล่นเพลงอีแซวเก่า ๆ มาเล่าขาน

ณ โรงละครแห่งชาติภาคตะวันตกจังหวัดสุพรรณบุรี

 

          ในตอนที่ 8 นี้ ผมขอนำความเคลื่อนไหวในการดำเนินงาน โครงการเพลงอีแซวเมืองสุพรรณฯ ต้านยาเสพติด โดยศูนย์การเรียนรู้ครูภูมิปัญญาไทยเพลงอีแซว (บ้านขวัญจิต ศรีประจันต์) หลังจากที่ศูนย์การเรียนรู้ครูภูมิปัญญาไทยได้ทำการอบรมความรู้ให้แก่เยาวชนนักแสดงเพลงอีแซวไปแล้ว เมื่อวันที่ 23 มีนาคม 2551 โดยนางเกลียว  เสร็จกิจ ครูภูมิปัญญาไทย และมีคณะกรรมการของศูนย์การเรียนรู้เพลงอีแซวอีกหลายท่านไปร่วมดำเนินงานกัน ได้แก่ อ.พิสูจน์ ใจเที่ยงกุล, อ.ประจิน ทับโชติ, อ.ประอรศิริ ชวีวัฒน์ และนายชำเลือง มณีวงษ์ ทำหน้าที่กรรมการและเลขานุการของศูนย์

 

          ภารกิจของผมยังมีอีกมาก ครับ เมื่อวันวาน คณะกรรมการได้ติดป้ายประชาสัมพันธ์และสถานีวิยุชุมชนทั่วจังหวัดสุพรรณฯ เปิดสปอทโฆษณาการประชันเพลงอีแซว 3 สมัย กันดังกระหึ่มทั่วเมืองสุพรรณฯ เพราะงานนี้ เป็นการร่วมกันต่อต้านยาเสพติดโดยใช้เพลงอีแซวเป็นสื่อ เรียกว่าท่านผู้ชมที่เข้าไปชม จะได้รับชมความสามารถของเยาวชนที่หลากหลาย อยู่ภายใต้เงื่อนไขของการแสดงเพลงพื้นบ้าน ประเภทเพลงอีแซวและสอดแทรกด้วยละครชุดต้านยาเสพติด บ่งบอกถึงอันตราย พิษภัยที่จะเกิดขึ้นและมีผลกระทบต่อเยาวชนของชาติ สิ่งหนึ่งที่พี่ขวัญจิต ศรีประจันต์ เจ้าของโครงการและผมในฐานะผู้ช่วย เป็นผู้ดำเนินงานโครงการเป็นห่วงกันมากก็คือ เรื่องของการแสดงออกในรูปแบบของเพลงอีแซวที่ถูกต้องสมบูรณ์ที่สุดเท่าที่จะทำได้

         

 

          ในเรื่องของความถูกต้องสมบูรณ์นี้ ความเป็นจริงแล้วมันจะเกิดขึ้นเองโดยอัตโนมัติ ถ้าบุคคลผู้นั้นมีเสาหลักที่เป็นครูเพลงตัวจริงเกาะยึดอยู่ เพราะต้นฉบับนักเพลงอีแซวของจังหวัดสุพรรณบุรียังมีชีวิตอยู่อีกมากเพียงแต่ไม่มีใครที่จะเข้าไปหา ไปเชิญมาเป็นผู้ให้คำแนะนำนักเรียนที่ท่านเหล่านั้นทำการฝึกหัดเพลงอีแซวกันอยู่ พี่ขวัญจิตกับผมและคณะกรรมการของศูนย์จึงมีมติว่า ในกิจกรรมนี้เราจะเชิญครูเพลงรุ่นเก่า ๆ ที่มีอายุ 70 ปีขึ้นไป (หายากมาก) มาแสดงบนเวทีโรงละครแห่งชาติในเรื่องที่เกี่ยวข้องกับยาเสพติด ตามแบบฉบับของการเล่นเพลงอีแซวแบบดั้งเดิม คราวนี้แหละครับ นักเรียนทุกคณะ ทุกคนจะได้เห็นของจริงเสียที แล้วให้นำเอาไปเปรียบเทียบกับการแสดงของคณะเพื่อการปรับปรุงแก้ไขในจุดที่เป็นเอกลักษณ์ของเพลงอีแซวจริง ๆ ไม่ให้ต้องผิดเพี้ยนไป โดยความไม่เข้าใจ

 

          ถึงแม้ว่าจะมีบางท่าน ไม่อยากดูการแสดงของนักเพลงเก่า ๆ แต่สำหรับผม พี่ขวัญจิตและคณะกรรมการ เรามีความภาคภูมิใจที่สุด ที่จะได้เห็นคนเป็นเพลงอีแซวจริง ๆ ออกมานำเสนอผลงานต่อหน้าสาธารณชน โดยเฉพาะต่อหน้าเยาวชนนับ 100 คน ที่ได้ฝึกฝน ฝึกหัดเพลงอีแซวของท่านเหล่านั้นแล้วนำเอามาแสดง  พวกเด็ก ๆ ทั้ง 5 วง จะได้รับรู้รับทราบว่า สิ่งที่ถูกต้องเป็นอย่างไร ทั้งวิธีการร้อง รำทำท่าทาง ลงเพลงร้องรับ และการแสดงประกอบ เรียนรู้ได้จากหน้าเวทีโรงละครแห่งชาติภาคตะวันตก จังหวัดสุพรรณบุรี ในวันที่  7 เมษายน 2551 ครับ

 

          ดังนั้น ผมจึงต้องออกเดินทางไปยังบ้านครูเพลงที่ผมเคารพนับถือกันมานาน 2-3 ท่าน และให้ท่านช่วยประสานงานต่อไปยังครูเพลงในรุ่นราวคราวเดียวกันเพื่อมาร่วมแสดงเพลงอีแซวต้านยาเสพติดบนเวทีโรงละครแห่งชาติภาคตะวันตก จังหวัดสุพรรณบุรี ในวันที่  7  เมษายน 2551 ด้วย งานนี้เยาวชนจะได้พบกับบรมครูเพลงอีแซว รุ่นเก่าตัวจริง ของแท้แน่นอน ครับ

         

 

          บ้านแรก ผมขับรถไปที่บ้านดอนกลาง  หมู่ที่ 3 ตำบลดอนเจดีย์ อำเภอดอนเจดีย์  จังหวัดสุพรรณบุรี ผมได้พบกับน้าถุง พลายละหาร ครูเพลงอีแซวท่านหนึ่งซึ่งเป็นศิษย์เอกของครูเคลิ้ม ปักษี ต้นตำรับเพลงอีแซวแห่งอำเภอดอนเจดีย์ น้าถุง พลายละหาร อายุย่างเข้าวัย 73 ปีแล้ว แต่ยังคล่องแคล่วว่องไว ตอนที่ผมไปถึง ท่านอยู่บนยอดมะขาม (ขึ้นไปสูงมาก) แล้วค่อย ๆ ไต่ลงมาข้างล่าง เรานั่งคุยกันพักใหญ่ที่เพิงหน้าบ้าน ไต่ถามสารทุกข์สุกดิบตามธรรมเนียมแล้วผมก็เอ่ยปากเรียนเชิญน้าให้ไปร่วมกิจกรรมการแสดงที่โรงละคร โดยน้าถุงออกตัวว่า ไม่ได้เล่นเพลงมานานมาก กลัวว่าจะลืมเสียหมด น้าถามผมว่า จะให้ร้องเรื่องอะไร ผมตอบว่า ให้น้าร้องเกี่ยวกับเรื่องของยาเสพติด บอกถึงพิษภัย การหาทางป้องกัน เพื่อสอนใจวัยรุ่นด้วย

         

 

          บ้านที่ 2 ผมขับรถไปที่ตลาดสวนแตง  อำเภอเมือง จังหวัดสุพรรณบุรี เมื่อไปถึงตลาดสวนแตง ยูเทินรถกลับมาทางเข้าเมือง  ผ่านตลาดสวนแตงแยกลงไปทางซ้ายมือมีวัดอยู่วัดหนึ่ง ที่หน้าวัดจะมีร้านค้าขายเครื่องดื่มประเภทน้ำอัดลม และมีตู้แช่ รวมทั้งของขบเคี้ยวเล็ก ๆ น้อย ๆ ภายในบ้านมีชุดเครื่องขยายเสียงชุดใหญ่ มีทั้งลำโพงแบบตู้และแบบลำโพงฮอร์น เจ้าของบ้านนี้ เป็นครูเพลงรุ่นเก่าตัวจริงอีกท่านหนึ่ง มีลูกศิษย์ลูกหามากมาย ท่านอายุมากแล้ว ปีนี้เข้าปีที่ 70 แล้ว แต่ยังไปไหนมาไหนได้อย่างสบาย ออกเล่นเพลงอีแซวตามงานต่าง ๆ อยู่เสมอ มีงานแสดงเข้ามาอย่างต่อเนื่อง ท่านชื่อ นางลำจวน เกษมสุข หรือชื่อในการแสดงว่า “ลำจวน  สวนแตง” พี่ลำจวนตกปากรับคำกับผมว่า จะไปแสดงในวันที่ 7 เมษายน 2511 ที่โรงละครอย่างแน่นอน ถ้าใครอยากที่จะไปชมการแสดงของพี่เขาอย่างใกล้ชิดก็ขอเชิญไปชมได้ที่เวทีการแสดง ในงานประจำปี ที่วัดป่าเลไลยก์ วันที่ 12 เมษายน 2551 เวลา 20.30-24-00 น. ครับ

         

 

          บ้านที่ 3 ที่ผมเดินทางไปพบครูเพลง รุ่นบรมครู สำหรับท่านนี้ต้องยอมรับว่า เป็นแม่เพลงตัวฉกาจ คนดังในอดีตที่ยังคงอยู่ร่วมสมัยกับนักเพลงรุ่นกลาง รุ่นใหม่ได้อย่างมั่นคง ผมขับรถไปที่หมู่บ้านอยู่สุข  แถวที่ 4 ในเขตหมู่ที่ 3 ตำบลดอนเจดีย์ อำเภอดอนเจดีย์ จังหวัดสุพรรณบุรี เป็นเวลาเย็นมาก (17.15 น.) วันที่ 25 มีนาคม 2551 แต่ด้วยความตั้งใจและมุ่งมั่นที่จะต้องไปพบกับครูเพลงคนที่ผมเคารพและนับถือมากอีกท่านหนึ่งให้ได้ ท่านคือ น้าปาน  เสือสกุล นักเพลงรุ่นเดียวกับแม่บัวผัน จันทร์ศรี ป้าอ้น จันทร์สว่าง ป้าทรัพย์ อุบล ถึงแม่ว่าในปีนี้ น้าปานอายุย่างเข้า 82 ปีแล้ว มีโรคประจำตัวที่จะต้องคอยดูแลอยู่ แต่ยังสามารถเล่นเพลงได้ ท่านยังยืนว่าเพลงได้นาน ๆ เหมือนกัน น้าปานรับปากกับผมว่า ไปเล่นได้ แต่จะต้องให้เสร็จภารกิจงานบวชพระหลานชายเสียก่อน ไปได้แน่

 

ในวันนี้ ผมได้ทำหน้าที่ของผู้ดำเนินงานโครงการเพลงอีแซวเมืองสุพรรณฯ ต้านยาเสพติด และทำหน้าที่ประสานงานกับบรมครูเพลงอีแซวรุ่นเก่า ๆ เป็นที่เรียบร้อยแล้วโดยคาดหมายว่าในวันที่ 7  เมษายน 2551 น่าที่จะมีนักเพลงรุ่นครูไปร่วมแสดงบนเวทีโรงละครแห่งชาติ ไม่น้อยกว่า 5-6 ท่าน อย่างแน่นอน เพราะทุกท่านเป็นที่รักใคร่ชอบพอ เป็นที่เคารพของพี่เกลียว เสร็จกิจ (ขวัญจิต ศรีประจันต์) กันทั้งนั้นและเป็นที่เคารพของผมด้วย งานนี้ท่านจะได้เห็นภาพการแสดงเพลงอีแซว เอกลักษณ์ที่โดดเด่นของจังหวัดสุพรรณบุรีใน  3 รูปแบบ 3 สมัย อย่างตื่นตาตื่นใจที่สุด ท่านจะได้เห็นเยาวชนเกือบ 100 คน ประชันเพลงกันอย่างสุดฝีมือ ท่านจะได้พบกับการแสดงเพลงอีแซว 3 ยุคแสดงบนเวทีเดียวกันอย่างที่ไม่เคยมีที่ไหนจัดมาก่อน ได้แก่

 

1.     การประชันเพลงอีแซวต้านภัยยาเสพติด ระดับชั้นมัธยมศึกษา 5 คณะ

2.     การแสดงเพลงอีแซวของคณะขวัญจิต ศรีประจันต์ (ศิลปินแห่งชาติ)

3.     การแสดงเพลงอีแซวของรุ่นครูเพลงอีแซวที่มีอายุ 70-85 ปี (ของแท้)

 

 

ขอขอบพระคุณ สำนักงานป้องกันและปราบปรามยาเสพติด ภาค 7 (ปปส.) ที่ให้การสนับสนุนโครงการนี้ ครับ

 

 

ชำเลือง  มณีวงษ์ - ผู้ช่วยครูภูมิปัญญาไทย รุ่นที่ 1  (ผู้ดำเนินโครงการ)

                       - ผู้มีผลงานดีเด่นทางวัฒนธรรมสาขาเพลงพื้นบ้าน ปี 2547