เกี่ยวกับ Islamic Education (๑๐)

การอ่าน"อัลกุรอาน"ซึ่งเป็น"สาร" ที่"ผู้ประทานสาร" ประทานลงมาแก่"ผู้สื่อสาร"ของพระ องค์เพื่อเป็น"อัลฮูดา" ทางนำ หรือคำแนะนำแก่มวลมนุษย์ทั้งมวล และโดยเฉพาะอย่างยิ่งแก่ปวงบ่าวของพระองค์ผู้วอนขอทุกครั้งในขณะละหมาดว่า "โปรดชี้นำเราสู่แนวทางอันเที่ยงตรงด้วยเถิด" [1.6]

จะแปลกเป็นอย่างยิ่งหากว่า ผู้วอนขอทางนำหรือคำแนะนำที่เที่ยงตรงอยู่ทุกเมื่อเชื่อวัน กลับเป็นผู้ไม่ไม่เปิด "อ่าน" สารแห่งคำแนะนำนั้นเสียเอง อุปมาดั่งนักเดินทางที่ปรารถนาจะเดินทางไปยังเมืองที่เขาไม่เคยไปและได้ร้องขอหนังสือแผนที่ที่จะแนะนำเส้นทางแก่เขาสู่เมืองนั้น แต่เมื่อเขาได้รับหนังสือแผนที่นั้นแล้ว เขากลับเก็บมันไว้ แน่นอนว่า มีความเป็นไปได้น้อยมากที่เขาจะไปถึงยังที่หมายนั้นของเขา

การอ่านในมุมมองของ Islamic Education นั้น นอกเหนือจากการอ่านอย่างสม่ำเสมอต่อเนื่องตลอดชีวิตแล้ว การอ่านนั่นก็เพื่อที่เราจะสามารถรู้เท่าทันความเปลี่ยนแปลงต่างๆที่เกิดขึ้นตลอดเวลา อุปมาดั่งการอัพเดตโปรแกรมแอนตี้ไวรัสอยู่เสมอนั่นเอง และย่อมไม่เป็นการเพียงพอที่แม้ว่า นักเรียน-นักศึกษาบางคนจะอ่านมากมายเพียงใดในช่วงที่เป็นนักศึกษาอยู่ในรั้วของสถาบันการศึกษา

หลายๆครั้งที่พบว่าเมื่อบัณฑิตอำลาจากรั้วมหาวิทยาลัยและทันทีที่ก้าวเดินไปบนสนามของการทำงาน หลายต่อหลายคนกลับตกอยู่ในภาวะที่แทบจะไม่พร้อมกับการรับมือสิ่งที่กำลังเผชิญหน้าพวกเขาอยู่ และหลายคนทีเดียวที่เริ่มการ"ศึกษา"ที่แท้จริงและอย่างจริงจังในสนามของการทำงาน

หากนักเรียน-นักศึกษาจะตระหนักว่าพวกเขาและเธอจะต้องเผชิญกับสิ่งใดบ้างในอนาคตอันใกล้นี้ แน่นอน การอ่านจะเป็นสิ่งวิเศษที่พวกเขาและเธอจะรักมัน และอยู่กับมัน ให้ความสำคัญกับมันอย่างที่มันจะสามารถ"เป็นตัวช่วย"ที่ดีที่สุด ณ สมรภูมิของชีวิตหลังจากนี้ไป

[small man]

สวัสดีครับ ท่านอาจารย์    ขออนุญาตแลกเปลี่ยนเรียนรู้ด้วยครับ 

            คือ ผมอ่านพบเหตุผลการเปรียบเทียบระหว่างพุทธ กับ อิสลาม  ที่ว่า

            ในทางศาสนาอิสลาม  มีคำสอนที่เกี่ยวกับ "สุญญตา" คือ

             " ดาบ คือ กุญแจไขประตูสวรรค์"

            กล่าวโดยบุคลาธิษฐาน หมายถึง

             "ใช้ปัญญา ฆ่ากิเลส จะได้สุข"

              ไม่ทราบว่าจะถูกต้องใหมครับ

                         ขอบคุณครับ

[อ.อาลัม]

• สวัสดีครับท่าน ผอ.วิชชา
• ดีใจครับที่ท่านแวะเข้ามาร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้
• แม้ว่า โดยหลักสูตรผมจะได้มีโอกาสเรียน "พุทธศาสนา" ตั้งแต่ระดับประถม มัธยม และแม้แต่ในระดับมหาวิทยาลัย แต่ถึงกระนั้นก็ไม่ง่ายนักที่จะเข้าถึงและเข้าใจ "พุทธศาสนา" อย่างถ่องแท้
• ด้วยเหตุนี้ ที่ท่าน ผอ. ใช้คำว่า "สุญญตา" และคำว่า "บุคลาธิษฐาน" ผมออกจะงงๆ ครับ แม้ว่าจะเปิดพจนานุกรมพระพุทธธรรม ภาษาบาลี - ไทย - อังกฤษ ที่ให้ความหมายของ "สุญญตา" ว่า น. ว่างเปล่า ; ความสูญ." และใน http://www.kusol.com/search/search.asp  ให้ความหมายคำนี้ว่า สุญญตา “ความเป็นสภาพสูญ”, ความว่าง 1. ความเป็นสภาพที่วางจากความเป็นสัตว์ บุคคล ตัวตน เรา เขา เฉพาะ อย่างยิ่ง ภาวะที่ขันธ์ ๕ เป็นอนัตตา คือ ไร้ตัวมิใช่ตน ว่างจากความเป็นตน ตลอดจนว่างจากสาระต่างๆ เช่น สาระคือ ความเที่ยง สาระคือความสวยงาม สาระคือความสุข เป็นต้น, โดยปริยาย หมายถึง หลักธรรมฝ่ายปรมัตถ์ดังเช่น ขันธ์ ธาตุ อายตนะ และปัจจยาการ (อิทัปปัจจยตา หรือ ปฏิจจสมุปบาท) ที่แสดงแต่ตัวสภาวะให้เห็นความว่างเปล่า ปราศจากสัตว์ บุคคล เป็นเพียงธรรมหรือกระบวนธรรมสั้นๆ 2. ความว่างจากกิเลส มีราคะ โทสะ โมหะ เป็นต้น ก็ดี สภาวะที่ว่างจากสังขารทั้งหลายก็ดี หมายถึง นิพพาน 3. โลกุตตรมรรค ได้ชื่อว่าเป็นสุญญตา ด้วยเหตุผล ๓ ประการ คือ เพราะลุด้วยปัญญาที่กำหนดพิจารณาความเป็นอนัตตา มองเห็นภาวะที่สังขารเป็นสภาพว่าง (จากความเป็นสัตว์ บุคคล ตัวตน) เพราะว่างจากกิเลสมีราคะ เป็นต้น และเพราะมีสุญญตา คือนิพพาน เป็นอารมณ์ 4. ความว่าง ที่เกิดจาก ความกำหนดหมายในใจ หรือทำใจเพื่อให้เป็นอารมณ์ของจิตในการเจริญสมาบัติ เช่น ผู้เจริญอากิญจัญญายตนสมาบัติ กำหนดใจถึงภาวะว่างเปล่าไม่มีอะไรเลย; สุญตา ก็เขียน
• ก็ยังไม่กระจ่างในความหมายของคำว่า "สุญญตา" ใคร่ขอท่าน ผอ.วิชชา ได้กรุณาอธิบายเพิ่มเติมด้วยครับ ขอขอบคุณมากครับ

[small man]

สวัสดีครับ ท่านอาจารย์อาลัม

           คำว่า "บุคลาธิษฐาน"  ผมแปลง่ายๆ ว่าการกล่าวโดยเปรียบเทียบ โดยเปรียบเทียบกับส่งใดสิ่งหนึ่งครับ

           ส่วนคำว่า "สุญญตา" คำนี้ค่อนข้างเป็นนามธรรมมากครับ ชาวพุทธด้วยกันเองหลายคนก็ยังไม่ค่อยเข้าใจครับ  ผมขออนุญาตแปลตามความเข้าใจนะครับ ว่า สุญญตา  คือ สภาวะที่ไม่มีกิเลสตัณหา  ไม่มีความคิดชั่วร้าย   เป็นภาวะที่สงบ  เย็น  เรียกได้อีกอย่างว่า "จิตว่าง" ครับ จิตว่างในที่นี้ ไม่ใช่ว่างโดยไม่มีอะไรเลยนะครับ  ไม่ใช่ว่างโดยไม่คิด  แต่ว่างโดยปราศจากความคิดที่ไม่ดี  

          สุญญตา น่าจะเปรียบได้กับ ฮาวานัฟซุ ประเภท นัฟซูมุตมาอินฮะ  ส่วนภาวะที่ตรงข้ามกับสุญญตา  ก็น่าจะตรงกับ นัฟซูอัมมาเราะฮ

           คำว่าสุญญตา   จะเข้าใจให้ถ่องแท้  คงไม่อาจบรรยายได้ด้วยตัวอักษรครับ ต้องเข้าสู่ภาวะนั้นจริงๆ จึงเข้าใจได้    มีท่านผู้รู้ได้อธิบายว่าเหมือนเราไปยืนอยู่ชายหาด  ที่มีลมพัดเย็นๆ  สบายๆ  ตอนนั้นจิตใจเราจะปลอดโปร่ง ไม่คิดถึงอะไร  เป็นภาวะที่ "จิตว่าง" ครับ  เป็นภาวะที่เรียกว่า "สุญญตา"    แต่มันจะเป็นได้ชั่วพักชั่วครู่เท่านั้นเอง   พอกลับมาถึงบ้าน   ก็เข้าสู่ภาวะ "จิตไม่ว่าง" ตามปกติ

            ขอบคุณครับ

[อ.อาลัม]

• ขอบคุณท่าน ผอ.วิชชา มากครับ เป็นคำอธิบายที่ดีและชัดเจนมากครับและผมพบว่าระหว่าง"ศาสนาพุทธ"และ"อิสลาม"นั้น มีบางสิ่งที่ ณ ปัจจุบันเรามีความเข้าใจบางระดับที่เกือบจะเหมือนกัน
• นี่กระมังที่เขาว่า การได้ร่วมเสวนา อุปมาดั่ง สะพานที่เชื่อมระหว่าง ๒ อารยธรรมเข้าด้วยกัน ก่อเกิดเป็น ความเข้าใจในระหว่างกันที่วางอยู่บนฐานของ "ความรู้" ที่แม้ว่า "องค์ความรู้" นั้นจะผลิบานจากต่างต้นกันก็ตาม
• มีข้อเขียนมากมายที่พูดถึงอิสลามและมุสลิมว่า นิยมความรุนแรง อิสลามเผยแพร่ด้วยคมดาบ และอื่นๆในทำนองนี้ จนก่อเกิดเป็นกระแสความกลัวอิสลาม หรือที่ฝรั่งเรียกมันว่า "อิสลามโมโฟเบีย" หรือ "โรคกลัวอิสลาม" ขึ้นทุกหัวระแหง ทั่วทุกมุมโลก ก่อเกิดเป็นมายาอคติต่ออิสลามและมุสลิม แม้กระนั้นในโลกตะวันตก กลับพบว่ามีผู้เข้ารับอิสลามทุกวันและอย่างต่อเนื่องจนกระทั่งปัจจุบันเป็นปรากฏการณ์ทวนกระแสอิสลาโมโฟเบียดังกล่าว
• หากพิจารณาดูจากจุดเริ่มของการเป็นศาสดาของ มุหัมมัด บิน อับดุลลอฮฺ (ขอความสันติจงมีแด่ท่าน) อัลลอฮฺได้ทรงบัญชาท่านด้วยคำสั่ง "อิกเราะ" หรือ "จงอ่าน" นั่นคือการเชิญชวนชาวอาหรับในขณะนั้นให้หันมา "อ่าน" สารของพระผู้เป็นเจ้า หรืออาจกล่าวได้ว่า ก้าวแรกของอิสลามคือการเชิญชวนสู่การศึกษา ด้วยการอ่าน อันเป็นจุดเริ่มต้นที่จะสามารถเปลี่ยนแปลงมนุษย์และนำพวกเขาสู่ฐานะที่มีเกียรติและสูงส่ง ๑๓ ปีของการเชิญชวนชาวอาหรับมีเพียงจำนวนน้อยจากพวกเขาที่เปิดใจรับแสงสว่างของอิสลาม และเป็น ๑๓ ปีที่ท่านศาสดา และสาวก(ศอฮาบะฮฺ) ต้องพบกับการทารุณกรรมต่างๆนานา จนกระทั่งอัลลอฮฺได้ทรงมีพระบัญชาให้สาวกและท่านศาสดาอพยพ (ฮิจเราะฮฺ) ละทิ้งทุกสิ่งทุกอย่าง ทรัพย์สิน บ้านช่องห้องหอ เรือกสวน และกิจการค้า จนกระทั้งบรรดาสาวกและศาสดาได้อพยพไปยังเมืองมาดีนะห์ และได้สถาปนารัฐอิสลามแห่งแรกขึ้นที่นั่น แต่พวกอาหรับก็หาได้ยุติไม่พวกเขาได้ร่วมมือกับพวกยิวและคริสเตียนเพื่อหวังบดขยี้มุสลิมที่อยู่ ณ เมืองมาดีนะห์ ด้วยเหตุนี้เองที่อัลลอฮฺ (ซุบฮานะฮูวะตาอาลา) ได้ทรงมีพระบัญชาให้มุสลิมมีการ "ญิฮาด" หรือคือการปกป้องตนเอง ปกป้องรัฐอิสลาม ปกป้องความศรัทธาของพวกเขามิให้ถูกทำลาย คำสั่งให้ต่อสู้จึงเกิดขึ้นตามบริบทของเหตุการณ์ดังกล่าว
• ในอิสลามนั้นการเชิญชวนให้หันมา "อ่าน" เป็นกระบวนการต่อสู้ภายในตัวตนของมนุษย์ การอ่านเป็นช่องทางที่"สาร"ของพระผู้เป็นเจ้าจะถูกนำเข้าไปในตัวมนุษย์เพื่อเขาจะได้พิจารณา ไตร่ตรอง โดยใช้"สติปัญญา"และ"หัวใจ"เป็นเครื่องมือในการคิดพิจารณาและตัดสินใจ และเขามีสิทธิอันชอบธรรมที่จะ "ยอมรับและศรัทธา" เท่าๆกับที่จะ"ปฏิเสธไม่ยอมศรัทธา" ก็ได้ ซึ่งการตัดสินใจนั้นของเขาๆเองจะต้องรับผิดชอบต่อพระผู้ทรงสร้างเขาขึ้นมา และอิสลามไม่มีการบังคับในศาสนา และแน่นอนว่าการบังคับย่อมไม่อาจให้กำเนิด generation ที่เปี่ยมด้วยศรัทธาและอุทิศตนเพื่อพระเจ้าที่ต่อเนื่องรุ่นแล้วรุ่นเล่าอย่างที่เป็นอยู่จนกระทั่งปัจจุบันนี้
• การต่อสู้เพื่อปกป้องชัยชนะ "ภายใน" ตัวตนของมนุษย์ จากความชั่วร้ายต่างๆ จึงมีความจำเป็น เพราะหาไม่แล้ว ความดีก็อาจจะไม่สามารถดำรงอยู่ในโลกนี้ได้
• ในอิสลามจึงเริ่มด้วยการอ่าน อันเป็นกระบวนการต่อสู่ภายในของมนุษย์ และตราบใดที่ความดีนั้นยังดำรงอยู่ได้ การอ่าน หรือการศึกษาจึงเป็นสิ่งที่เหมาะสม และไม่อาจเป็นอย่างอื่น แต่เมื่อใดที่ถูกรุกราน ซึ่งอาจจะเป็นเหตุให้ความดีนั้นถึงกับล่มสลาย การต่อสู้จึงเป็นสิ่งที่เหมาะสม นี่คือวิถีปฏิบัติทั่วไปของอารยชน ดั่งโคลงสี่สุภาพตอนหนึ่งที่ว่า "ใครรานใครรุกด้าวแดนไทย ไทยรบจนสุดใจขาดดิ้น" นั่นไงครับ แม้ว่าบ้านเมืองนี้จะเป็นเมืองที่ประชากรส่วนใหญ่เป็นพุทธมามกะ ซึ่งมีข้อห้ามในการฆ่าสัตว์ตัดชีวิต แต่เมื่อถูกรุกรานก็ย่อมต้องต่อสู้ปกป้องบ้านเมือง
• ขอแลกเปลี่ยนแค่นี้ก่อนนะครับสำหรับวันนี้

[เขียนเมื่อ 8 ธ.ค. 2553 10:19 น. 8 ธ.ค. 2553]

aslamualaikum

บังเอิญเจอ สิ่งอยาก รู้ และอยาก ปุฉฉา วิสัฉนา ด้วย

ด้วย ภูมิ ภูมิหลัง ปัญญา อันไร้ ฐาณ จึ่งค่อนข้าง ต้องประธาน ขอโทษ ล่วงหน้าบ้าง

ในสิ่งที่ อาจจะ ดู เป็น เหตุผล

แต่ผู้ อ่าน อาจจะ ดู และเข้าใจว่านั้นช่างไร้เหตุผลสิ้นดี

หรือ เหตุผลไร้ ซึ้ง ซึ่งเหตุผล

ไม่ไช่ นัก อ่าน ประเภท หน่อนหนังสือ แต่ต้น

ไม่ไช่ นัก ที่ถูก กรอก หู มามาก มายนัก

ขั้นนี้ ขอ ชื่นชม Gotoknow.org มีสิ่งที่ โหยหาแล้ว

สิ่งที่คิด คือ มาก แล้ว นานแล้ว สังคมมนุยษ โลก หล่งทาง การตัร บียะห และกำหล่งต่อ ไป

มากมายปํญหา ก่อ เกิด โดย ไม่มี วิธี แก้ นอก จาก การ แก้ตาม ปัญหา ไปเรื่อยๆ ยิ่งก่อเกิด ปํญหา พูนพอก มาก (ออกกฎหมายชาย กับชายแตงงานได้ หญิงกับหญิงแต่งงานได้ ทำแท้งได การพนันถูกกฎหมาย)

มาก จน สัมผัสได้ ด้วยวิธี แห่ง ระบบนิเวศ วิทยา

ทั้งที่ต้นต่อ คือ การ ถูก ตัร บียะห์ ที่หล่งแต่ ต้น

แต่ที่ช่างละ อ่ายอาย คือ

น้อย ผู้ เริ่ม ที่จะ กลับมาใช้ วิธี แห่งการ ชี้ นำ ของอิสลาม

ซำร้าย ในหมู่ สังคม มุสลิม กำปง เขต ประเทศ และภูมิภาค

ยังหล่ง ใช้ รูบแบบตัร บียะหื ตะวันตก ที่ตกร่อง ทั้งนั้น

เพราะ สาเหตุ ได้ผู้ นำ ที่ ผ่าน การตัร บียะหื์ แบบนั้น มา

ไม่ว่า สิ่งนั้น จะ เกิดขึ้น จาก กุสโลบาย แต่ ต้น

ผู้ รู้

ผู้ รู้ ที่กล้าหาณ หายไป ไห่น

อะไรบ้าง ที่ จะต้อง มีการ นำเสนอ สิ่งดีนี้ อิสลาม ตัรบียะหื์

และ นำเสนอ ด้วยเหตุ และผล

ให้ชาวโลก รับรู้ ทางเลือก ที่ดี สำหรับเขา

และ มีการวิจัยที่ สามารถ มองเห็น จับต้องได้

ชี้ ดี ชี้ เสีย ระบบ ที่มนุญอุตริ คิด เอง

มีผลเสียอะไรบ้างที่เห็นๆ

ในความ คิด มนุยษ จะเป็น คำโวหาร ไดก็แล้ว แต่ ไม่มีคำไดๆถูก และไม่มีคำไดๆเท็จ

เพียง แต่ ความคิด เขา บังเอิญถูก ที่ ๔ถกเวลา เป็นทฤษฎ๊ ที่อาจจะถูก ต้อง วันนี้ แต่ ก่อน ไม่ไช่

และอนาคต อาจจะไช่

ยกเว้น คำพูด เขียน ของมนุยษ เหล่าวนั้นบังเอิญ ไปตรง กับ มีอยู่จริง ใน พระดำรัส ของพระองค์

หรือ วจนะ ของทานรอซุล (ซล)

[อ.อาลัม]

วะอาลัยกุมุสสะลามครับคุณmumtaz

ยินดีที่ได้รู้จักและขอบคุณสำหรับข้อคิดที่ดีมากครับ