- สวัสดีครับท่าน ผอ.วิชชา
- ดีใจครับที่ท่านแวะเข้ามาร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้
- แม้ว่า โดยหลักสูตรผมจะได้มีโอกาสเรียน "พุทธศาสนา" ตั้งแต่ระดับประถม มัธยม และแม้แต่ในระดับมหาวิทยาลัย แต่ถึงกระนั้นก็ไม่ง่ายนักที่จะเข้าถึงและเข้าใจ "พุทธศาสนา" อย่างถ่องแท้
- ด้วยเหตุนี้ ที่ท่าน ผอ. ใช้คำว่า "สุญญตา" และคำว่า "บุคลาธิษฐาน" ผมออกจะงงๆ ครับ แม้ว่าจะเปิดพจนานุกรมพระพุทธธรรม ภาษาบาลี - ไทย - อังกฤษ ที่ให้ความหมายของ "สุญญตา" ว่า น. ว่างเปล่า ; ความสูญ." และใน http://www.kusol.com/search/search.asp ให้ความหมายคำนี้ว่า สุญญตา “ความเป็นสภาพสูญ”, ความว่าง 1. ความเป็นสภาพที่วางจากความเป็นสัตว์ บุคคล ตัวตน เรา เขา เฉพาะ อย่างยิ่ง ภาวะที่ขันธ์ ๕ เป็นอนัตตา คือ ไร้ตัวมิใช่ตน ว่างจากความเป็นตน ตลอดจนว่างจากสาระต่างๆ เช่น สาระคือ ความเที่ยง สาระคือความสวยงาม สาระคือความสุข เป็นต้น, โดยปริยาย หมายถึง หลักธรรมฝ่ายปรมัตถ์ดังเช่น ขันธ์ ธาตุ อายตนะ และปัจจยาการ (อิทัปปัจจยตา หรือ ปฏิจจสมุปบาท) ที่แสดงแต่ตัวสภาวะให้เห็นความว่างเปล่า ปราศจากสัตว์ บุคคล เป็นเพียงธรรมหรือกระบวนธรรมสั้นๆ 2. ความว่างจากกิเลส มีราคะ โทสะ โมหะ เป็นต้น ก็ดี สภาวะที่ว่างจากสังขารทั้งหลายก็ดี หมายถึง นิพพาน 3. โลกุตตรมรรค ได้ชื่อว่าเป็นสุญญตา ด้วยเหตุผล ๓ ประการ คือ เพราะลุด้วยปัญญาที่กำหนดพิจารณาความเป็นอนัตตา มองเห็นภาวะที่สังขารเป็นสภาพว่าง (จากความเป็นสัตว์ บุคคล ตัวตน) เพราะว่างจากกิเลสมีราคะ เป็นต้น และเพราะมีสุญญตา คือนิพพาน เป็นอารมณ์ 4. ความว่าง ที่เกิดจาก ความกำหนดหมายในใจ หรือทำใจเพื่อให้เป็นอารมณ์ของจิตในการเจริญสมาบัติ เช่น ผู้เจริญอากิญจัญญายตนสมาบัติ กำหนดใจถึงภาวะว่างเปล่าไม่มีอะไรเลย; สุญตา ก็เขียน
- ก็ยังไม่กระจ่างในความหมายของคำว่า "สุญญตา" ใคร่ขอท่าน ผอ.วิชชา ได้กรุณาอธิบายเพิ่มเติมด้วยครับ ขอขอบคุณมากครับ