หลายท่านเพิกเฉยเรื่องนี้ แท้จริงแล้วเป็นเรื่องที่ละเอียดอ่อน ผลสัมฤทธิ์ที่คาดหวังนอกจากเด็กจะเรียนเก่งแล้ว เด็ก ดี(เป็นคนดี) หรือไม่ และเด็ก มีความสุขหรือไม่ ล้วนแล้วแต่เป็นคุณลักษณะที่พึงประสงค์ในการสร้างสังคมแห่งการเรียนรู้ สร้างคนเพื่อออกไปสู่สังคมใหญ่ ภูมิใจในฐานะครู

การพัฒนาการเรียนการสอน เพื่อให้สอดคล้องกับการพัฒนาคนนั้น งานวิจัยเป็นเครื่องมือที่สำคัญอย่างยิ่ง โดยเฉพาะคุณครูที่สอนนักเรียน นอกจากสอนตามหลักสูตรที่กำหนดมาแล้ว เราพบว่า ผลสัมฤทธิ์ของการเรียนไม่เป็นไปตามเกณฑ์ที่คาดหวัง หรืออาจเป็นไปตามเกณฑ์แต่คุณลักษณะที่พึงประสงค์บางอย่างบกพร่องไป

หลายท่านเพิกเฉยเรื่องนี้  แท้จริงแล้วเป็นเรื่องที่ละเอียดอ่อน ผลสัมฤทธิ์ที่คาดหวังนอกจากเด็กจะเรียนเก่งแล้ว เด็ก ดี(เป็นคนดี) หรือไม่ และเด็ก มีความสุขหรือไม่   ล้วนแล้วแต่เป็นคุณลักษณะที่พึงประสงค์ในการสร้างสังคมแห่งการเรียนรู้ สร้างคนเพื่อออกไปสู่สังคมใหญ่ ภูมิใจในฐานะครู

ที่เกริ่นมาข้างต้น พยายามจะโยงถึงเรื่องการพัฒนากระบวนการเรียนการสอน โดยใช้งานวิจัยเป็นเครื่องมือในการพัฒนาทั้งตัวครูเองและเด็กนักเรียนไปด้วย

วิจัยในชั้นเรียนวิจัยในชั้นเรียนเป็นนวตกรรมการเรียนรู้ที่เป็นบทบาทสำคัญของครูในยุคนี้ เป็นไปตามมาตรา ๓๐ ที่ครูควรสามารถวิจัยเพื่อพัฒนาการเรียนรู้ที่เหมาะสมกับ ผู้เรียนในแต่ละระดับการศึกษาตามหมวด ๔ แนวการจัดการศึกษาในพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.๒๕๔๒ คำที่ใช้ในการวิจัยในชั้นเรียน คือ Classroom Research (CR) หรือ Classroom Action Research (CAR) ซึ่ง การวิจัยชั้นเรียน เป็นงานวิจัยที่ไม่ซับซ้อนมาก  ส่วนใหญ่จะเป็นลักษณะงานวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action research) เป็นปฏิสัมพันธ์ระหว่างผู้วิจัย (ครู) และ เป้าหมายวิจัย(นักเรียน)จุดมุ่งหมายของการวิจัยลักษณะนี้ ก็เพื่อใช้ผลการวิจัยเพื่อประโยชน์ในการแก้ปัญหาทันที ไม่ต้องพัฒนาทฤษฎี หรือใช้ผลในแง่อื่น เช่น มีจุดมุ่งหมายเพื่อปรับปรุงการสอนของครู ปรับปรุงการปฏิบัติงานในโรงเรียน ฯลฯ

ประเด็นคำถามงานวิจัย นี่สำคัญมาก ...ปัญหากระบวนการเรียนการสอน ที่มีอยู่ เป็นโจทย์ที่ดี เพราะนอกจากจะแก้ไขปัญหาได้ตรงจุด สอดคล้องกับบริบทแล้ว ยังเป็นนวัตกรรมใหม่ๆได้ หากผลของงานวิจัยนั้นตอบโจทย์ได้ แก้ปัญหาได้ เป็นกลวิธีใหม่ๆ ตรงนี้สามารถนำไปเป็นเอกสารวิชาการได้..ที่สำคัญ โจทย์วิจัย  ต้องชัดเจนนะคะ  หากโจทย์ไม่ชัดในเบื้องต้น เดินต่อลำบากมาก

ต่อมาเป็นเรื่องกระบวนการแล้ว ตรงนี้ก็เป็นหัวใจสำคัญของงานวิจัยชั้นเรียน การออกแบบกระบวนการจึงต้อง มีขั้นตอนในการดำเนินงานที่จะได้คำตอบที่ถูกต้องหรือเชื่อถือได้

กระบวนการวิจัย ประกอบด้วย <ul>

  • การวางแผนวิจัย (Planning)
  • ปฏิบัติตามแผน(Acting)
  • เก็บรวมรวมข้อมูล (Observing)
  • และสะท้อนความรู้ ข้อค้นพบ ข้อสังเกต(Reflecting)

    • </ul><p></p><p>หรือเรียก ย่อๆ ว่า กระบวนการ PAOR รายละเอียดจะได้กล่าวในบันทึกต่อไป </p><p>กระบวนการวิจัยในชั้นเรียนมีการดำเนินการเป็นขั้นตอนโดยยึดหลักการทางวิทยาศาสตร์ ดังนี้</p><p></p><p>1) การสำรวจและวิเคราะห์ปัญหาการเรียนการสอน การวิจัยในชั้นเรียนจะต้องเริ่มต้นด้วยการมองปัญหาของเรื่องที่จะวิจัยอย่างชัดเจนเพราะการมองเห็นปัญหานำไปสู่ความต้องการในแก้ไขปรับปรุงหรือการพัฒนาและความต้องการ นี้จะนำมากำหนดเป็นวัตถุประสงค์ของการวิจัยผู้วิจัยจะสามารถมองปัญหาการเรียนการสอนในรายวิชาที่ตนรับผิดชอบได้อย่างชัดเจนโดยทำการสำรวจข้อบกพร่องนำมาวิเคราะห์หาสาเหตุและความต้องการในการแก้ปัญหาให้ตรงกับสาเหตุนั้นๆ แล้วเขียนออกมาในรูปวัตถุประสงค์ ของการวิจัย การดำเนินการในขั้นตอนที่1จะทำให้สามารถกำหนดปัญหาการเรียนการสอนได้อย่างเฉพาะเจาะจงและชัดเจน และสามารถกำหนดวัตถุประสงค์ของการวิจัยได้ด้วย</p><p></p><p>2) การศึกษาแนวคิดทฤษฎีที่เกี่ยวข้อง เมื่อได้กำหนดวัตถุประสงค์ของการวิจัยแล้วก็ควรศึกษาแนวคิด ทฤษฎีที่เกี่ยวข้อง กับเรื่องที่จะทำการ วิจัยนั้นว่ามีอยู่ก่อนแล้วอย่างไรบ้าง การศึกษาแนวคิดทฤษฎีที่เกี่ยวข้องช่วยครู อาจารย์ในเรื่องต่อไปนี้</p><ul>

  • มองปัญหาที่จะทำวิจัยได้ชัดเจนยิ่งขึ้น
  • ได้แนวคิดความรู้พื้นฐาน ตลอดจนทฤษฎีต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับตัวแปรที่ที่จะศึกษา
  • เห็นแนวทางในการศึกษาปัญหา
  • สามารถอธิบายปัญหาโดยเฉพาะการกำหนดขอบเขตการวิจัยและสามารถอธิบายตัวแปรที่จะศึกษา
  • สามารถตั้งสมมติฐานได้อย่างสมเหตุสมผล
  • เลือกเทคนิคการสุ่มตัวอย่างได้เหมาะสม
  • เลือกเครื่องมือเก็บรวมรวมข้อมูลได้ถูกต้อง
  • เลือกวิธีการวิเคราะห์ข้อมูลได้อย่างเหมาะสม ในขั้นตอนนี้ผู้วิจัยจะได้เทคนิคในการแก้ปัญหาที่สอดคล้องกับหลักการทฤษฎี หรืองานวิจัยที่มีผู้ศึกษาไว้ แล้ว

    • </ul><p></p><p>3) การพัฒนานวตกรรมการเรียนการสอนนวตกรรมเป็นรูปแบบหรือวิธีการเรียนการสอนที่ครูอาจารย์พัฒนาขึ้นมาเพื่อแก้ปัญหาในการเรียนการสอนหรืออาจนำรูปแบบและวิธีการสอนที่ทำไว้แล้วมาปรับปรุงให้เหมาะสมกับสภาพปัญหาที่ต้องการแก้ไข เช่น สื่อการ เรียนการสอน บทเรียนโปรแกรมชุดการสอนคู่มือครูฯลฯในขั้นตอนนี้ผู้วิจัย จะได้นวตกรรมที่คาดว่ามีคุณภาพเหมาะสมที่จะนำไปใช้ในการแก้ปัญหา</p><p></p><p>4) การสร้างและพัฒนาเครื่องมือเพื่อเก็บรวบรวมข้อมูล ในการเก็บรวบรวมข้อมูลจะใช้เครื่องมือชนิดใดขึ้นอยู่กับวัตถุประสงค์ของ
    การวิจัยและตัวแปรที่จะวัด เช่น แบบทดสอบ ใช้วัดตัวแปรเกี่ยวกับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน แบบสอบถาม ใช้วัดตัวแปรเกี่ยวกับความจริง ความคิดเห็น ความรู้สึก แบบสังเกต ใช้วัดตัวแปรเกี่ยวกับพฤติกรรมต่างๆ ลักษณะการปฏิบัติ สภาพแวดล้อม บรรยากาศการเรียนการสอนฯลฯ ซึ่งผู้วิจัยจำเป็นต้องศึกษาเครื่องมือแต่ละชนิดทั้งในด้านลักษณะของเครื่องมือวัดวิธีการสร้างข้อดีและข้อจำกัดของเครื่องมือแต่ละชนิดซึ่งเครื่องมือวัดที่ผู้วิจัยสร้างขึ้นหรือที่ผู้อื่นสร้างไว้แล้วจะต้องมีการตรวจสอบคุณภาพของเครื่องมือ เช่น ความตรง (validity) ความเชื่อมั่น (reliability)     </p><p></p><p>5) การทดลอง การรวบรวม การวิเคราะห์ และสรุปผล การวิจัย เมื่อผู้วิจัยสร้างนวตกรรมและเครื่องมือวัดแล้วขั้นตอนต่อไป คือนำนวตกรรมนั้นไปทดลองกับกลุ่มตัวอย่างและเก็บรวบรวมข้อมูลเพื่อทำการวิเคราะห์ตามแนวทางที่กำหนดไว้ ผู้วิจัยควรจัดทำปฏิทินปฏิบัติงาน กำหนดระยะเวลาของการดำเนิน งานในแต่ละขั้นตอนไว้</p><p></p><p>6) การเขียนรายงานการวิจัย เป็นการรายงานการทำวิจัย เริ่มตั้งแต่การวิเคราะห์และสำรวจปัญหา การพัฒนานวตกรรม การทดลองใช้ การวิเคราะห์ผลสรุปผลอภิปรายและเสนอแนะเป็นการเสนอสิ่งที่ได้ศึกษาค้นคว้าอย่างเป็นระบบเพื่อรายงานผลการศึกษาให้ผู้อื่นทราบเพื่อการศึกษาค้นคว้าเพิ่มเติมและนำไปใช้ประโยชน์ในการพัฒนาการเรียนการสอนและพัฒนาคุณภาพการศึกษาต่อไป </p><p></p><p>งานวิจัยไม่ใช่เรื่องยากอย่างที่คิดนะคะ เพียงแต่ลงมือทำ และ ปรับงานประจำ(งานสอน) ให้เป็นระบบ มีการเก็บข้อมูลตลอดเวลา ผลของงานประจำ ท้ายสุดก็นำมาวิเคราะห์ สังเคราะห์ ได้งานวิจัยดีๆและสามารถแก้ไขปัญหาระดับชั้นเรียนได้  </p><p>แลกเปลี่ยนเรียนรู้กันนะคะ</p><p></p><p><div style="text-align: center"></div></p><p align="center">นำ นศ.ไปศึกษาดูงานโรงงานน้ำปลา </p><p align="center">กิจกรรมเสริมการเรียนการสอน</p><p><hr></p><p>กรรณิการ์ วิศิษฏ์โชติอังกูร</p><p>11 ธ.ค. 50</p><p>มรภ.เทพสตรี</p>