สำนึกของคนหนุ่มสาวที่มีต่อบ้านเกิดเมืองนอนของตนเอง

ปิดเทอมคราวนี้    ผมมีเวลาไปเยี่ยมค่ายของนิสิตน้อยมาก   นั่นเพราะมีราชการทับซ้อนกันหลายงาน   แต่ทีมงานของผมก็ท่องตระเวนไปเยี่ยมค่ายต่าง ๆ  อย่างไม่บกพร่อง    

 

เช้าตรู่ของวันที่  ๒๑   ตุลาคม  ..

  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ขณะที่ดวงตะวันยังหลับไม่ตื่น  ผมและทีมงานหลายท่านออกเดินทางไปยังโรงเรียนบ้านซำพร้าว  ต.บ้านเพิ่ม  อ.ผาขาว  จ.เลย  โดยมีภารกิจสำคัญรออยู่เบื้องหน้า   นั่นก็คือ  การร่วมพิธีปิดค่าย   และส่งมอบห้องสมุดให้กับทางโรงเรียนและชาวบ้าน</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p>   </p><p></p><p></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ค่ายครั้งนี้เป็นการดำเนินการของ  ชมรมยุวชนประชาธิปไตย  ภายใต้ชื่อโครงการว่า“ห้องสมุดเพื่อน้องประชาธิปไตยสู่ชนบท”  (ลูกฮักถิ่น)  ซึ่งดำเนินการมาตั้งแต่วันที่  15  ตุลาคม</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>    <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ฟังดูชื่อโครงการยาวยืดเลยทีเดียว   แต่หากพิจารณาถึงชื่อสั้น ๆ ที่ปรากฏในวงเล็บนั้นก็จะเห็นได้ชัดเจนว่านั่นคือปรากฏการณ์ที่ควรค่าต่อการขบคิดอยู่ไม่ใช่น้อย</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ลูกฮักถิ่น…  เป็นชื่อที่มีความหมายสอดรับกับถ้อยคำที่ว่า “สำนึกรักบ้านเกิด”   และในเดือนมีนาคมที่ผ่านมา  องค์กรนี้ก็ไปสร้างห้องสุขาให้กับโรงเรียนแห่งหนึ่งที่จังหวัดสุรินทร์</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ค่ายครั้งนั้นไม่เพียงสร้างห้องสุขาเท่านั้น   แต่ยังมีกิจกรรมที่หลากหลายเช่น  การเรียนรู้วิถีชีวิตชาวบ้าน  การรณรงค์เรื่องลด เลิก ละการดื่มสุราและเครื่องดื่มแอลกอฮอล์  รวมถึงการร่วมในเวทีประชาคมกับชุมชนในเรื่องการปกครองท้องถิ่นอย่างเข้มข้น  </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p>มองในแง่ของภาพกิจกรรมก็เห็นได้ชัดว่า   กิจกรรมที่จัดขึ้นนั้นบ่งบอกความเป็น “ตัวตน” ขององค์กรอย่างชัดเจน  และที่สำคัญก็คือ   ค่ายครั้งนั้นเกิดขึ้นจากสมาชิกของชมรมที่เป็นคนในหมู่บ้านได้นำเสนอโครงการต่อที่ประชุม   เพื่อให้มวลสมาชิกได้พิจารณาการไปออกค่ายที่บ้านเกิดของตนเอง</p><p></p><p> </p><p> </p><p>และครั้งนี้,  วิถีดังกล่าวก็ก่อเกิดขึ้นอีกครั้ง  สมาชิกท่านหนึ่งของชมรมได้นำเสนอความต้องการของโรงเรียนในบ้านเกิดตนเองต่อที่ประชุม  โดยการบอกเล่าถึงความจำเป็นอันเร่งด่วนของโรงเรียนที่ขาดแคลนห้องสมุด     </p><p> </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">น้องนิสิตท่านนั้นเล่าให้ผมฟังว่า  ครูในโรงเรียนเคยให้นักเรียนเขียนเรียงความบอกเล่าความปรารถนาของตนเองที่มีต่อโรงเรียน  และส่วนใหญ่ก็ระบุว่าต้องการ “ห้องสมุด”  กันแทบทั้งสิ้น</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>    <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">และความต้องการดังกล่าว   ยังสอดรับกับชาวบ้านที่ต้องการให้ลูกหลานได้มีห้องสมุดสักหลังเพื่อการเรียนรู้อย่างมีชีวิต   ถึงขั้นประกาศตนว่า  หากมีใครมาช่วยอนุเคราะห์สร้างห้องสมุดให้สักหลัง  ชาวบ้านทั้งหลายก็พร้อมที่จะทุ่มเทแรงกายแรงใจมาเป็นส่วนหนึ่งของการขับเคลื่อนร่วมกันอย่างถึงลูกถึงคน</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p>  </p><p>   </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">การมาเยือนค่ายครั้งนี้เราใช้เวลาเดินทางยาวนานเป็นพิเศษ   ระยะทางอันแสนไกลทำให้เราต่างนอนหลับอยู่ในรถตู้คันเก่าอย่างเงียบสนิท  มาตื่นอีกทีก็ตอนทานมื้อเช้าที่อำเภอชุมแพ (ขอนแก่น)  จากนั้นก็ตะบึงแล่นเข้าสู่จุดหมายเพื่อให้ทันเวลาที่กำหนดไว้</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p>     </p><p></p><p>ก่อนพิธีส่งมอบห้องสมุดจะมีขึ้นเพียงเล็กน้อย   ผมและทีมงานได้นั่งพูดคุยร่วมกับประธานชมรม,  ผู้อำนวยการโรงเรียน,  ชาวบ้าน  รวมถึงนิสิตเจ้าของพื้นที่อย่างใกล้ชิด  โดยส่วนหนึ่งผมพยายามแชร์ความคิดกับทุกคนเพื่อให้รู้ว่าค่ายครั้งนี้ได้ตอบสนองความต้องการของชุมชนจริงหรือไม่ ?  และชุมชนได้ก้าวเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของงานค่ายมากแค่ไหน ?       </p><p></p><p>และนอกจากนี้   ผมยังตั้งคำถามกับแกนนำค่ายว่าก่อนลงมือทำงาน  นิสิตได้ประชุมชี้แจงจุดมุ่งหมายการทำงานให้ชาวบ้านได้รับรู้อย่างกว้างขวางหรือไม่  ?   เพราะนั่นคือกระบวนการอันสำคัญที่ผมได้ย้ำให้พวกเขาตระหนักรู้มาก่อนการลงพื้นที่!     </p><p></p><p>    </p><p> </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">อย่างไรก็ตาม  สิ่งสำคัญที่ผมหยิบมาเป็นประเด็นขบคิดกับทีมงานก็คือ  การเลือกพื้นที่ค่ายมีความหลากหลายไปจากอดีต   การออกค่ายไม่เพียงออกเดินทางสำรวจพื้นที่ด้วยตนเองเท่านั้น  แต่ทุกวันนี้ชุมชนหลายแห่ง หรือแม้แต่ส่วนราชการต่าง ๆ ก็ก้าวเข้ามาร้องขอให้นิสิตได้ออกไปช่วยเหลืออย่างชัดเจน  รวมถึงปรากฏการณ์ของนิสิตที่พยายามชวนเพื่อน ๆ กลับไปจัดกิจกรรมในหมู่บ้านของตนเอง</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p></p><p>ปรากฏการณ์เช่นนี้ถือเป็นกระแสสำนึกของคนหนุ่มสาวที่มีต่อบ้านเกิดเมืองนอนของตนเอง   เป็นปรากฏการณ์เล็ก ๆ ที่ไม่อาจมองข้ามไปอย่างขลาดเขลา … และค่ายในลักษณะเช่นนี้   ยังถือเป็นจุดแข็งของการทำค่ายที่ช่วยการันตีได้ในระดับหนึ่งว่าชุมชนต้องการอะไร   รวมถึงการสะท้อนถึงภาวะของชุมชนที่พร้อมก้าวเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งกับ “งานค่าย”  และนำพาไปสู่การเป็น “เจ้าของร่วม”  อย่างสนิทแน่น</p><p></p><p> </p><p>     </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ผมไม่รู้หรอกว่าการทำค่ายครั้งนี้จะกลายเป็นกลไกการเมืองในชุมชนของใครหรือไม่ ?   ลึก ๆ  ก็ได้แต่หวังเอาไว้ว่า   นิสิตคงเรียนรู้อะไรได้บ้างจากวิถีค่ายในครั้งนี้ –</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p></p><p>บางคนอาจจะมาค่ายด้วยวัตถุประสงค์แจ่มชัดตั้งแต่ต้น  แต่บางคนอาจจะมาแบบมือเปล่า   แต่ท้ายที่สุดแล้วผมก็เชื่ออย่างแรงกล้าว่า  เขาจะไม่กลับสู่มหาวิทยาลัยด้วยมือเปล่า  อย่างน้อยก็คงได้ประสบการณ์อะไรกลับไปบ้าง  (กระมัง)    </p><p> </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">แต่สำหรับนิสิตที่นำพาค่ายมายังบ้านเกิดของตนเองนั้น  ต้องยอมรับว่าการกลับมาบ้านในช่วงปิดเทอมครั้งนี้ไม่ใช่การกลับมาแบบ “มือเปล่า”  เขาได้พกพาแรงพลังจากภายนอกมาต่อเติมความฝันของคนในหมู่บ้านได้อย่างสมบูรณ์แบบ</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p></p><p>และนิสิตท่านนี้ก็ได้ทำหน้าที่ของการมีสำนึกรักบ้านเกิดอย่างน่าชื่นชม  และหวังเป็นอย่างยิ่งว่า  “ลูกฮักถิ่น” อย่างเขาจะ “ฮักถิ่น” ยาวนานสืบต่อไปอย่างไม่รู้จบ !  </p><p> </p><p>   </p><p> </p><p> </p>