GotoKnow
  • เข้าระบบ
  • สมัครสมาชิก
  • แผงจัดการ
  • ออกจากระบบ
GotoKnow

มณฑาก็บาน

มณฑาก็บาน

         ใน 1 ปี   มณฑาที่บ้านผมคงจะบานประมาณ 100 วัน  วันละ 1 - 2 ดอก   บางวัน 3 ดอกก็เคย   หอมชื่นใจในตอนเช้า   หอมอยู่ครึ่วันก็หมดกลิ่นและโรยในวันต่อมา   บางดอกก็ไม่ปล่อยกลิ่นออกมา   เพราะกลีบดอกแน่นเกินไปไม่บานออก

         ผมโชคดีที่ปลูกต้นมณฑาตรงที่ร่มรำไร   ซึ่งมณฑาชอบทำให้ขยันออกดอก

 

              

         ดอกมณฑา (Taluama canclollei Bl.) ชื่ออื่นคือยี่หุบ  (ภาคเหนือ & ภาคกลาง),  จอมปูน,  จำปูนช้าง (สุราษฎร์ธานี)

วิจารณ์  พานิช
 8 ม.ค.49

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย 

คำสำคัญ (keywords): ต้นไม้
หมายเลขบันทึก: 11871
เขียน:
แก้ไข:
ความเห็น: 19
อ่าน:
สัญญาอนุญาต: สงวนสิทธิ์ทุกประการ

ความเห็น (19)

สวยดีนะครับ พึ่งเคยเห็น ได้ยินแต่ชื่อ พวกดอกไม้ไทยต่างๆเนี่ย ค่อนข้างหาดูยากนะครับ

เคยเห็นอาจารย์เอาต้นจำปูนขึ้นเครื่องบินที่นครศรีธรรมราช (สมัยเป็นรักษาการแทนอธิการบดี มวล.) ตั้งใจว่าจะเรียนถามอาจารย์อยู่เหมือนกันว่าเอาจำปูนมาปลูกที่กรุงเทพแล้วเป็นอย่างไร ดิฉันได้ต้นจำปูนมาจากหมู่บ้านคีรีวงศ์ เอามาปลูกที่บ้านพี่สาวที่กรุงเทพ ๒ ปีแล้ว ไม่ค่อยโต อาจเป็นเพราะตอนแรกไม่ได้ปลูกในร่ม และย้ายที่ปลูกมาหลายครั้งแล้ว

 

บ้านผมเรียกดอกยี่หุบครับ (พิษณุโลก) ผมเห็นดอกไม้แล้วทำให้สดชื่น สบายใจดีครับ

จำปูนจากนครศรีธรรมราชที่บ้านผมปลูกไว้ ๓ กอ    ต้นงามดี   อยู่ในที่ร่มรำไรตามที่เขาสั่ง   กอที่งามที่สุดสูงเกือบ ๒ เมตร   แต่ไม่เคยออกดอกเลยครับ   

วิจารณ์

ดอกยี่หุบจะมีดอกสีขาว ครีม ดอกค่อนข้างกลม ปลายกลีบดอกไม่แหลม หอมอ่อนกว่ามณฑา ปลูกและดูแลง่ายกว่ามณฑา ทนแล้งกว่า ขยายพันธ์โดยการตอนง่ายกว่า หลีกเลี่ยงการปลูกมณฑาในที่น้ำขังแฉะ

ดิฉันชอบความหมายและประวัติของดอกมณฑามากค่ะ ที่บ้านก็ปลูกไว้แต่บานได้ไม่นานก็ร่วง(ดูแลต้นไม้ไม่ค่อยเก่ง) ดิฉันเลยเอาไปตั้งเป็นชื่อร้านนวดและขายสมุนไพรที่เชียงใหม่

ขอรูปยี่หุบหน่อยครับ เอาแบบเยอะๆเลยนะครับ แสดงทุกส่วนของต้นได้ยิ่งดีครับ

ยี่หุบกับมณฑาคือต้นเดียวกันรึเปล่าทำไมยี่หุบที่ปลูกมีสีขาวแต่มณฑาในรูปสีเหลือง

 

เคยปลูกจำปูนได้ก็ไม่สามารถรักษาเค้าไว้ได้ เค้าได้ลาโลกไปแล้ว  ต่อมาก็ไปซื้อยี่หุบมาปลูก ซึ่งเท่าที่เคยอ่านมาเค้าบอกว่ายี่หุบกับมณฑาคือต้นเดียวกันแต่เป็นคนละต้นกับจำปูนนะคะ แต่อยู่วงศ์เดียวกัน ตอนนี้ยี่หุบที่บ้านกำลังออกดอกล่ะค่ะ  ชื่นใจมั่ก กกก ดอกหอมแต่บานแค่วันเดียวล่วงค่ะ 1 ปี ออกดอกแต่ช่วงเดียว บางครั้งก็มี 3 ดอก บางทีก็ 2 ดอกแล้วแต่ค่ะ ยี่หุบที่บ้านสีเหลืองนะคะ

เคยได้ฟังจากผู้อาวุโสท่านหนึ่ง ได้กล่าวว่า "ดอกมณฑาเป็นดอกไม้สวรรค์ มีลักษณะกลีบดอกเป็นสีแดง เกษร สีเหลือง ดอกไม้นี้จะอยู่ในสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ ผู้ดูแลรักษาดอกไม้นี้คือ พระแม่เจ้ามณฑา ผู้ดูแลสวนดอกไม้ของพระอินทร์ (ท้าวสักกะมหาราช)

ขอคำแนะนำด้วยค่ะ

ปลูกมณฑาลงดินมา 2 ปีกว่าแล้ว ต้นสูง 2 เมตร ยังไม่ออกดอกเลย ไม่ทราบว่าทำอย่างไรจะออกดอกบ้าง ไม่ต้องเหมือนที่บ้านอาจารย์ก็ได้ค่ะ

ยี่หุบก็ปลูกลงดินมา 2 ปีเช่นเดียวกัน แต่ต้นสูงประมาณ 1 ฟุต ตอนแรกปลูกที่ร่ม และปลูกแน่นเกินไป ตอนนี้ย้ายออกมาแล้ว แต่ก็ยังไม่ค่อยมีอะไรคืบหน้า

ขอบคุณค่ะ

ที่บ้านผมปลูกต้นไม้ให้เทวดาเลี้ยง ต้นมณฑาชอบที่รำไร และต้องใส่ปุ๋ยคอกบ้างเป็นครั้งคราว รดน้ำบ้างเวลาแล้งมากๆ ผมทำแค่นี้เองครับ เห็นมันออกดอกเอาๆ ช่วงนี้ก็ออกดอกอยู่เสมอ

วิจารณ์

ไม้ดอกไทยๆหอมชื่นใจทั้งนั้น อยากปลูกจำปีในบ้าน จะปลูกได้ไหมคะ กลัวโบราณจะห้าม

ที่บ้านของน้องปลูกต้นมณฑาทองไว้ที่หน้าบ้านนอกรั้วค่ะ ซึ่งหน้าบ้านหันไปทางทิศตะวันออกบ้านอยู่ที่ศรีราชาค่ะ ช่วงแดดออกต้นเขาจะโดนแดดตอนเช้าไปจนถึงบ่าย1-2โมงค่ะแต่ต้นสูงประมาณเมตรนิดๆแล้วปลูกลงดินค่ะตอนแรกที่ปลูกเขาลงดินดูเหมือนเขาชอบต้นงานเลยค่ะก็เลยอยากจะทราบนะค่ะว่าจะต้องเฝ้าดูเขาอีกซักกี่ปีค่ะถึงจะเห็นเขามีดอกออกมาให้เราได้ชมค่ะ

ขอบคุณล่วงหน้าที่ให้คำตอบค่ะ

ดอกมณฑาทั้งสวยและหอมค่ะ  เป็นดอกไม้ที่หายากมากนะค่ะ ไม่ค่อยมีให้เห็น

เพิ่งทราบนะค่ะนี่ว่า  ชื่ออีกชื่อหนึ่งคือดอกยีหุบ  เป็นหนังที่ดังในสัยก่อนนะค่ะ

กราบสาธุการ ท่าน ศ. วิจารณ์ ฯ ค่ะ

ทราบข้อมูลมาค่ะว่า มีความปรากฏในพระไตรปิฎกส่วนที่ว่าด้วยพระสุตตันตปิฎก บทปรินิพพานสูตร กล่าวว่า ดอกมณฑารพ ซึ่งเป็นดอกไม้บนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ มีความสวยงามและมีกลิ่นหอมเป็นพิเศษ เวลาดอกมณฑารพจะบาน และร่วงหล่นก็ด้วยเหตุการณ์สำคัญ ๆ คือ พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทรงประสูติ ตรัสรู้ ปรินิพพาน ตุรงคสันนิบาต และทรงแสดงพระธัมมจักกัปปวัตนสูตร ดอกมณฑารพ จึงได้ร่วงหล่นลงมายังโลกมนุษย์

และปรากฏในพระสูตร ภัททิตถิกาวิมาน ขุททกนิกาย วิมานวัตถุ จิตตลดาวรรคที่ ๒

นอกจากนี้ ยังมีเกร็ดวิเคราะห์เพลงลาวคำหอม อันเกี่ยวเนื่องกับดอกมาฑาทิพย์นี้ด้วย นะคะ

เรียนเชิญแวะเยี่ยม ค่ะ :)

http://board.palungjit.com/f8/มณฑาทิพย์-ดอกไม้สวรรค์-206219.html

ขอแจ้งข่าวดี มณฑามีดอกแล้วค่ะ ดีใจมาก ๆ รวมทั้งยี่หุบ ก็มีดอกแล้วเช่นกัน พอออกดอกแรก ก็มีดอกมาเรื่อย ๆ น่ารักมาก แต่มักจะบันทึกภาพมณฑาไม่ทัน เพราะจะร่วงก่อน

 

 

 

 

ภาพของดอกยี่หุบค่ะ

<p>ของผมซื้อจากสวนจตุจักรตอนแรกสูงประมาณ 1 เมตร ผ่านไป 1 ปี สูงประมาณ 2 เมตร เพิ่งออกดอกแรกเอง แต่สวยและหอมมาก ลองไปหาซื้อดูนะ

เรียน คุณหมอวิจารณ์

สวยดีครับ

ขอให้คุณหมอดสุขภาพแข็งแรงนะครับ

ด้วยความเคารพและศรัทธาในความคิดคุณหมอ

"ชอบมาก" ครูเพื่อศิษย์