เย็นย่ำ คืนวันที่ ๒๑ ก.ค.๕๐

ชายแดนไทยพม่า อ.แม่อาย

เวลา ๒๐.๐๐ น.

ศาลากลางบ้านไทลื้อ วังไผ่ อ.แม่อาย

เจ้าหน้าที่โครงการหลวงให้ผมมาคุยกับชาวบ้านเรื่องเกี่ยวกับ โฮมสเตย์ และการท่องเที่ยวที่จัดการด้วยชุมชน และทำเวทีดังกล่าวในช่วงกลางคืน ด้วยกลางวันชาวบ้านมีภาระกิจในชีวิตประจำวันของเขา

ผมและทีมงานนั่งพูดคุยกับชาวบ้านที่มาต้อนรับ พูดคุยกันเรื่องทั่วๆไป ผมเองก็ถือโอกาสนี้เก็บข้อมูลเชิงลึกจากการสัมภาษณ์ทั่วไป จากการพูดคุย

ผมค่อนข้างหนักใจครับ เพราะมาทำงานในพื้นที่ด้วยตัวเองมีข้อมูลที่น้อยมาก มากจนคิดไม่ออกว่าผมจะเริ่มต้นอย่างไร ปรึกษากับน้องสุรสิทธิ์ที่มาช่วยเป็นวิทยากรด้วยว่า เราคงหาข้อมูลในพื้นที่แบบฉับพลันและรันกระบวนการต่อจากนั้นเลย

น้องถามว่า “เอางั้นเลยเหรอพี่เอก”

ผมก็ให้ความมั่นใจสไตล์ผมว่า “ก็เอางั้นเลยสิ”

พร้อมกับยกมือทำนองว่าสู้ๆ ให้กำลังใจน้อง (ให้ตัวเองด้วย)

หลังจากเปิดการอบรมแบบเล็กๆง่ายๆ ผ่าน เจ้าหน้าที่โครงการหลวงแล้ว ผมก็เริ่มกระบวนการแนะนำตัว เป็นขั้นตอนง่ายๆที่สลายม่านระหว่างคนแปลกหน้าอย่างผมกับชาวบ้าน เมื่อหอมปากหอมคอก็ต่อกระบวนการอื่นต่อ

ผมให้ความสำคัญมากที่สุดในกระบวนการแรกๆก็คือกระบวนการที่ทำให้ “ชาวบ้านรู้ตัวเอง” คนเหนือบอกว่า "ฮู้คิง"

ผมกับชุมชนช่วยกันระดมสิ่งดีๆที่วังไผ่ ออกมาให้มากที่สุด ใช้วิธีการพูดคุย สนุกสนาน หยอกเย้า เท่าที่สังเกตชาวบ้านสนุกสนานที่ได้คุยเรื่องตัวเอง ตรงนี้เป็นจิตวิทยาการทำงานชุมชนแบบง่ายๆครับ เราช่วยกระตุ้นความภูมิใจ และการนำเสนอ ไม่นานคำพูดชาวบ้านที่นั่งเงียบรอดูเชิง ก็พลันเป็นแย่งกันออกความคิดเห็น ผมขีดเขียนสิ่งดีๆ ที่ระดมแบบ real time ในกระดาษปรู๊ฟให้ทุกคนมองเห็น

ท้ายสุดเราได้ แผนที่ความคิดที่เป็นของทุกคน สวยงาม และมากมายสิ่งดีๆ

กระบวนการค้นหาตัวเองนี้ สำคัญมากสำหรับวิทยากรอย่างผม ที่จะเชื่อมต่อประเด็นในหัวข้อต่อๆไปในเวที กระดาษแผ่นนี้มหากินได้จนจบกระบวนการใหญ่ก็ว่าได้ เพราะต้องเชื่อมโยงความคิดให้เวทีเห็น

น่าภูมิใจเสียจริงๆ ครับ

ผมบอกกับทุกคนในเวทีว่า “ผมรู้สึกภูมิใจในความเป็นคนไทลื้อของชาวบ้านวังใผ่มากครับ ผมไม่คาดคิดว่าสิ่งดีๆที่นี่จะมากมายมหาศาลแบบนี้”

ผมพูดพลางชี้ไปที่แผ่นภาพที่เขียนเป็น mind map บนบอร์ดกลางเวที

เท่านี้ผมก็เห็นสายตาที่เป็นประกายของทุกคู่สายตาในเวทีแล้ว

เอาละครับ พร้อมแล้วที่ผมจะเริ่มกระบวนการขั้นต่อไป........

ติดตามต่อนะครับผม !!!