"การเรียนรู้นั้น..ไม่มีวันสิ้นสุด หากเราไม่คิดที่จะหยุดการเรียนรู้"

          บันทึกนี้ เป็นบันทึกการเข้าไปจัดกระบวนการกลุ่มเพื่อการเรียนรู้เรื่องแผนธุรกิจ ของ"กลุ่มเกษตรชีวภาพบึงลาด" ซึ่งทีมของเราได้ไปดำเนินกระบวนการเมื่อวันที่  22 พฤษภาคม  2550  ณ ศูนย์ฝึกอาชีพ หมู่ที่ 4 บ้านบึงลาด  ตำบลวังแขม  อำเภอคลองขลุง  จังหวัดกำแพงเพชร

         วันนี้ มีสมาชิกของกลุ่มเกษตรชีวภาพบึงลาด จำนวน 30 คน ได้มาร่วม ลปรร. ทีมงานเราประกอบด้วยทีมจากสำนักงานเกษตรอำเภอ 2 คน และจากสำนักงานเกษตรจังหวัด 5 คน และทีมงานของสำนักงานสหกรณ์จังหวัดกำแพงเพชร 3 คน ไปร่วมจัดกระบวนการเรียนรู้เรื่องแผนธุรกิจดังกล่าว

 
ทีมงานของสนง.สหกรณ์จังหวัดกำแพงเพชร

          เราได้ประกระบวนการกันใหม่ หลังจากมีประสบการณ์จากวันที่ 18 พ.ค. 50 ในเวทีการเรียนรู้ของกลุ่มไผ่สีทอง (ลิงค์อ่าน)  กระบวนการทั้งหมดภายในเวลาประมาณ 4 ชั่วโมงของเรามีดังต่อไปนี้ครับ

         1. การนำเข้าสู่บทเรียน ด้วยการฉายวีซีดีเกี่ยวกับการจัดทำแผนแม่บทชุมชนของบ้านไม้เรียง จ.นครศรีธรรมราช   และวีซีดีโรงสีข้าวชุมชนบ้านทุงมหาศาล   อ.ไทรงาม จ.กำแพงเพชร  เพื่อปูพื้นความเข้าใจในกระบวนการปรับเปลี่ยนวิธีคิด และวิธีปฏิบัติ  และที่มาของกิจกรรมที่สอดคล้องกับสภาพพื้นที่  วัฒนธรรม และวิถีชีวิต-การประกอบอาชีพหลักของประชาชน

          2. การสรุปบทเรียนที่ได้จากการดูวีซีดี   และทบทวนข้อมูล และสถานการณ์โดยทั่วๆ ไปของกลุ่ม  โดยใช้การถามคำถาม และให้กลุ่มเล่าความเป็นมา ฯลฯ   เพื่อให้มองเห็นอดีต-ปัจจุบัน  ข้อดีข้อด้อยของการดำเนินกิจกรรมของกลุ่ม  กิจกรรมนี้พี่สายัณห์  ปิกวงค์ เป็นคนดำเนินกระบวนการ

          ก่อนเริ่มกระบวนการสรุปบทเรียน  เราได้ปรับการนั่งการใหม่ เพื่อให้มีความเป็นกันเอง  นำโต๊ะออกและเรียงเก้าอี้เป็นครึ่งวงกลม เพื่อทำลายบรรยากาศของความเป็นทางการออกไป


ปรับการนั่งใหม่ให้เป็นรูปครึ่งวงกลมเพื่อสร้างบรรยากาศการ ลปรร.


บรรยากาศของการสรุปบทเรียน และทบทวนข้อมูล

          3. การประเมินตนเองของกลุ่มฯ

          ขั้นตอนนี้ ผมเป็นคนดำเนินกระบวนการเอง  โดยการเขียน 7 ประเด็นในแนวทางการประเมินกลุ่มวิสาหกิจชุมชน ซึ่งประกอบด้วย 1)ทิศทางของกลุ่ม 2) การวางแผน  3)การบริหารการตลาด 4) การเรียนรู้-ข้อมูล 5)การบริหารสมาชิก 6)การจัดการสินค้า และ 7) ผลลัภท์-ผลตอบแทนแก่สมาชิก    โดยให้ทุกคนได้ออกมาประเมินกลุ่มฯ ของตนเอง ว่าเป็นอย่างไร  ดี-ปานกลาง หรือต้องปรับปรุง  ซึ่งผลปรากฏดังภาพด้านล่างนี้


ผลการประเมินตนเองของสมาชิกกลุ่มฯ

          4. การหาแนวทางการพัฒนาธุรกิจของกลุ่มร่วมกัน

          ในขั้นตอนนี้ ผมเป็นคนดำเนินกระบวนการต่อ หลังจากสรุปผลการประเมินแล้ว  ด้วยการโยนคำถามว่า "ในอนาคตข้างหน้าพวกเราอยากเห็นธุรกิจของกลุ่มเป็นอย่างไร" (คำถามนี้เพื่อสร้างฝันร่วมกัน)  ซึ่งสมาชิกก็ร่วมกันสรุปว่าอยากเห็นความก้าวหน้าของธุรกิจ

          ต่อจากนั้นก็ใช้คำถามต่อไปว่า " ธุรกิจของกลุ่มเราจะก้าวหน้าต่อไป เราจะต้องทำอะไรบ้าง"   ซึ่งทุกคนต่างก็ร่วมกันแสดงความคิดเห็นใน 4 ประเด็นหลักๆ คือ

  • การพัฒนาบรรจุภัณฑ์
  • การเรียนรู้ และจัดทำแปลงเรียนรู้ (เพื่อทดสอบผลิตภัณฑ์)
  • การปรับปรุงและพัฒนาสินค้า (สร้างมาตรฐาน-หาสารทดแทนกากน้ำตาล-เพิ่มประสิทธภาพ)
  • การประชาสัมพันธ์-การตลาด และการสร้างเครือข่าย


4 แนวทางในการพัฒนาธุรกิจกลุ่มเพื่อความก้าวหน้า

          จากนั้นเป็นการแบ่งกลุ่มเป็น 4 กลุ่มเพื่อระดมความคิดเห็นและกำหนดแผนพัฒนาธุรกิจในแต่ละด้าน โดยจัดทำแผนให้มีองค์ประกอบเบื้องต้นคือ  จะทำอะไร  ทำทำไม ทำแล้วจะได้อะไร  ทำเมื่อไร  ใครทำ  วัดผลอย่างไร  ใช้ งปม.มากไหม  ฯลฯ

           ก่อนที่จะมีการแบ่งกลุ่ม ก็ให้สมาชิกร่วมกันคัดเลือกตัวแทนกลุ่มที่มีความรู้ และถนัดใน 4 ประเด็นนี้ขึ้นมากลุ่มละ 1 คนก่อน  แล้วให้สมาชิกเลือกเข้ากลุ่ม เพื่อระดมกันคิด-วางแผนกิจกรรมใน 4 ด้านนี้   

 
บรรยากาศการระดมความคิดเห็น และวางแผนภายในกลุ่มย่อย

          ภาคบ่าย  นำเข้าสู่กระบวนการโดยผมใช้เกมส์ "การคิดเชิงกลยุทธ์" ใช้เวลาประมาณ 15 นาที  และพี่สายัณห์นำกิจกรรมไล่ความง่วงนอน   จากนั้นก็เป็นการสรุปผลของแต่ละกลุ่ม  จนครบทั้ง 4 กลุ่ม ในระหว่างนั้นก็จะมีการแสดงความคิดเห็นเพิ่มเติม ทั้งจากสมาชิกเอง และทางนักวิชาการฯ

 
บรรยากาศของการนำเสนอแผนธุรกิจในแต่ละด้าน

          5. การสรุปบทเรียน

         สุดท้ายเป็นการสรุปบทเรียน โดยพี่สายัณห์  ปิกวงค์ โดยสรุปกระบวนการตั้งแต่ต้น จนถึงการสรุปจากทั้ง 4 กลุ่ม ในช่วงสุดท้ายนี้ พร้อมทั้งได้เพิ่มเติมหลักคิดในการจัดทำแผนธุรกิจ  ซึ่งเป็นประเด็นที่เรามาจัดการ ลปรร.กันในวันนี้

50052201
สรุปผล

          วันนี้เราได้เรียนรู้เพิ่มเติมในหลายๆ ประเด็น เกี่ยวกับการจัดกระบวนการ  ซึ่งได้บางส่วนเราได้ปรับกระบวนการตามไปด้วย  และส่วนหนึ่งได้เรียนรู้ และจะได้นำไปปรับกระบวนการในวันต่อๆ ไป ซึ่งเป็นสิ่งยืนยันได้ว่า "การเรียนรู้นั้น..ไม่มีวันสิ้นสุด หากเราไม่คิดที่จะหยุดการเรียนรู้"

บันทึกมาเพื่อการ ลปรร. ครับ

วีรยุทธ  สมป่าสัก 22 /05/50