นวัตกรรมที่ยิ่งใหญ่ มาจากสิ่งเล็กน้อยใกล้ตัว บางทีเราเพิกเฉยไป

ได้มีโอกาสเข้าร่วมเป็นวิทยากรในการอบรมอาจารย์เชิงประจักษ์ให้กับ สพท.เขต ๔ เชียงใหม่ และในครั้งนั้นผมได้รับผิดชอบเต็มเติมประเด็น “งานวิจัย”ให้กับอาจารย์ผู้เข้ารับการอบรม

โดยผมตั้งประเด็นไว้ว่า“งานวิจัยง่ายนิดเดียว” แลกเปลี่ยนให้บรรดาอาจารย์ที่เข้ารับการอบรมในครั้งนั้นให้เห็นกระบวนการวิจัยแบบง่ายๆ และเน้นย้ำว่าสิ่งที่อาจารย์ทำอยู่ทุกเมื่อเชื่อวันในสถานศึกษา นั่นหละ คือ “งานวิจัย”  อาจารย์หลายท่านสะท้อนให้ผมฟังหลังจากเวทีแลกเปลี่ยนว่า เข้าใจและรู้สึกดีกับงานวิจัยมากขึ้น มุมมองเปลี่ยนไปมาก

เรามักมองงานวิจัย เป็นงานวิชาการที่ยาก ซับซ้อน เป็นเรื่องการใช้สถิติ การเขียน การเรียบเรียง สารพันที่ยากสำหรับผู้ปฏิบัติงานสอน อีกทั้งมีข้อกำหนดให้อาจารย์ทำผลงาน ก็ทำกันไปอย่างตั้งใจ พอส่งให้คณะกรรมการตรวจผลงาน เหมือนนรกชัง สวรรค์แกล้งปรากฏว่า “ผลงานไม่ผ่าน” ปรากฏการณ์เหล่านี้ทำให้อาจารย์ส่วนใหญ่ถอดใจ และมีอคติต่องานวิจัยมากขึ้น

ครั้งนี้มีการรวมตัวของอาจารย์เชิงประจักษ์ภาคเหนือ (เชียงราย เชียงใหม่ น่าน แพร่ ลำปาง) สาระ สุขศึกษา พลศึกษา ที่ผ่านการสอบในครั้งที่แล้ว มานั่งคุยกันประเด็นหลักก็อยู่ที่การทำผลงานวิชาการ ก็ “งานวิจัย” อีกนั่นหละครับ ผมเองได้เข้ามาร่วมแลกเปลี่ยนอีกครั้งท่ามกลางบรรยากาศที่ชื่นมื่น อบอวลไปด้วยความยินดี ความสำเร็จ จะว่าไปผมชอบบรรยากาศแบบนี้จัง(ใครๆก็คงชอบ)

มีบางคนบอกว่า

“ความอดทนเป็นเรื่องขมขื่น แต่ผลของมันหวานชื่นเสมอ”

ผมขอแสดงความยินดีกับอาจารย์เชิงประจักษ์ (ครูชำนาญการ) ทุกท่านครับ

มีประเด็นหนึ่งที่ผมอยากเล่าสู่กันฟัง ครับ ประเด็น “นวัตกรรม” (Innovation)

นวัตกรรมคือผลงานของความสำเร็จ อันเกิดจากการคิด ส่วนหนึ่งได้จากงานวิจัยนั่นเอง 

มีหลายท่านถามว่า “นวัตกรรม” คืออะไรกันแน่?

คือ อะไรก็ได้ครับ ที่ถูกสร้างขึ้นมาใหม่ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องเล็กน้อยและตอบสนองกับปัญหาได้  เล็กนั้นยิ่งใหญ่ครับ นวัตกรรมในทางการศึกษา เป็นทั้งหลักสูตร รูปแบบ กระบวนการเรียนการสอน ตลอดจนสิ่งประดิษฐ์ที่เกิดขึ้น

ประเด็นอยู่ที่ว่า นวัตกรรมนั้นสามารถตอบสนองกับปัญหาที่เรามีได้ แม่จะเล็กน้อยในสายตาคนอื่น แต่สำหรับเรานั้นยิ่งใหญ่เสมอครับ แต่อย่างไรก็ตามการคิดแก้ปัญหาอย่างเป็นระบบ สร้างนวัตกรรมได้หลากหลาย เขียนไปเขียนมาก็สอดคล้องกับงานวิจัยการศึกษานั่นเอง

ผมนั่งพูดคุยกับอาจารย์พละศึกษาท่านหนึ่ง ท่านอยู่ที่ จ.น่าน และสอนเกี่ยวกับมวยไทย มวยสากลสมัครเล่น  ท่านคุยปรากฏการณ์ในการเรียนการสอนของท่านให้ฟัง เพื่อแสวงหาโจทย์การวิจัย

ท่านเล่าถึง การสอนมวยสากล มีปัญหาว่า นักมวยมักกางศอก เวลาตั้งการ์ดชก การกางศอกออกมาเป็นจุดอ่อนอย่างยิ่งที่ทำให้คู่ต่อสู้ชกด้านข้างตรงซี่โครงได้ง่าย อีกทั้งแรงชกของหมัดก็ไม่ดี ดังนั้น การหนีบศอกแนบกับลำตัวจึงจำเป็นอย่างยิ่งในการชกมวย

อาจารย์ได้ใช้วัสดุบางๆ ให้นักมวยสอดระหว่างศอกกับลำตัว ทั้งสองข้าง(ซ้าย-ขวา) เวลาซ้อมชกมวย จนเป็นนิสัยเคยชิน ในที่สุด ปัญหานี้ก็หมดไป

ถามว่า ตรงนี้เป็น “นวัตกรรม”  ใช่หรือไม่?

“แม่นแล้วครับ”

เป็นนวัตกรรมที่เห็นได้ชัด และมีคุณค่ามากครับ เพราะสามารถแก้ไขปัญหาเราได้ โดยไม่ต้องพึ่งพาเทคโนโลยีราคาแพง ประหยัดและได้ผลดี

ท่านคงเคยเห็นโฆษณาของบริษัทสื่อสารแห่งหนึ่ง ที่มีกระบวนการพัฒนาพนักงาน call center ด้วยการนำกระจกให้คนละ ๑ บาน แล้วฝึกยิ้ม เชื่อว่าการยิ้มเวลาพูดคุย สนทนากับลูกค้าโดยตรง และผ่านโทรศัพท์ จะเป็นการสื่อสารที่มีประสิทธิภาพ (ท่านลองยิ้มไปด้วย คุยโทรศัพท์ไปด้วยดูนะครับ)  นี่เอง ...ถือว่าเป็นนวัตกรรมสำหรับแก้ไขปัญหาการทำงานเลยทีเดียว

เรื่องเล็กน้อยแต่สามารถแก้ไขปัญหาได้ ซึ่งเราต้องยอมรับว่า “พฤติกรรม” เป็นเรื่องที่แก้ไขยากมาก

นวัตกรรมที่ยิ่งใหญ่ มาจากสิ่งเล็กน้อยใกล้ตัว บางทีเราเพิกเฉยไป

ภาพประกอบจาก www.muaysiam.com/