ฟางที่เป็นผลพวงของนวัตกรรมใหม่แห่งยุคสมัยทุนนิยม จะแตกต่างจากฟางที่เกิดจากแรงงานดั้งเดิมของชาวนาอย่างชัดเจน

หลังฤดูกาลแห่งการเก็บเกี่ยวสิ้นสุดลง  ทุ่งรวงทองที่เคยเหลืองเรืองด้วยรวงข้าว  ก็กลายสภาพเป็นทุ่งแล้งโล่งโจ่งโป่ง   มองไกลสุดลูกหูลูกตา   ท้องฟ้าสีครามโปร่งโล่ง  เมฆสวยลอยล่องอย่างเสรี...

  <p>การได้เที่ยวทุ่งหน้าแล้งตามที่ต่าง ๆ  ของปีนี้   ผมพานพบกับฟาง, และกองฟางจำนนวนมาก  บางที่กองสุมทับคล้ายเจดีย์เล็ก ๆ  อยู่ตามชายทุ่ง  บางที่เกลื่อนกระจายไม่เป็นรูปเป็นร่าง   บางที่ก็อัดแน่นอยู่ในโรงฟางเล็ก ๆ  ใกล้กับเถียงนา  หรือโรงนาอันเก่าโทรม</p><p></p><p> </p><p></p><p> สมัยที่ผมยังเป็นนักเรียนชั้นประถม   เมื่อครูสั่งให้วาดรูป "วิว"   ผมก็ไม่เคยลังเลที่จะวาดทิวทัศน์ที่ประกอบด้วยภูเขาที่มีพระอาทิตย์ยิ้ม,  แม่น้ำ, ทุ่งนา, เถียงนา,  ต้นมะพร้าว,  ชาวนาใส่หมวกอยู่กลางทุ่ง,  รวมถึงกองฟาง  และฝูงวัวควายยืนเคี้ยวฟางเส้นอย่างเอร็ดอร่อย  </p><p></p><p>แต่หากเป็นทิวทัศน์ของเด็กในตัวเมือง  หรือแม้แต่ในมหานครกรุงเทพฯ  ภาพทิวทัศน์ก็จะแตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง   เด็กในเมืองใหญ่จะวาดภาพของตึกสูง, ควันพิษ, รถราบนท้องถนน   รวมถึงผู้คนที่มีเส้นผมหลากสี  อย่างน่าสับสน  </p><p> </p><p>ทุกวันนี้สภาพของกองฟางดูจะเปลี่ยนรูปจากอดีตค่อนข้างเยอะ   ที่เห็นได้ชัด  คือ  กองฟางมีขนาดเล็กกว่าอดีต   ฟางแต่ละเส้นเล็กและละเอียดป่นปี้  …</p>  <p>สิ่งเหล่านี้เป็นผลพวงของการเก็บเกี่ยวของเครื่องจักร.. ,  เครื่องจักรอันทรงประสิทธิภาพ (แต่ไร้จิตวิญญาณ)  จะคำรามลั่นอยู่กลางทุ่งโดยไม่ยำเกรงต่อแดดร้อนและสายลมหนาว   พร้อมตั้งหน้าตั้งตาคืบคลานไปตามทุ่งนาอย่างไม่รู้สึกเหนื่อย  และภายในชั่วพริบตา   ทุ่งที่เคยอัดแน่นด้วยรวงข้าว   ก็กลายเป็นทุ่งโปร่งโล่งเตียนอย่างน่าอัศจรรย์</p><p></p><p></p>   <p></p><p> </p><p>ฟางที่เป็นผลพวงของนวัตกรรมใหม่แห่งยุคสมัยทุนนิยม  จะแตกต่างจากฟางที่เกิดจากแรงงานดั้งเดิมของชาวนาอย่างชัดเจน  …</p>   <p>ฟางที่เกิดจากแรงงานอันยิ่งใหญ่ของชาวนาจะมีขนาดของเส้นที่ใหญ่  เป็นรูปเป็นร่าง   และสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้อย่างเป็นรูปธรรม  เป็นต้นว่า  ทำไม้กวาด,  ทำแฝกมุงหลังคา  (เถียงนา) - กั้นฝาบ้าน,  คลุมผิวดินแปลงผักสวนครัว  รวมถึงเป็นอาหารชั้นเลิศของสัตว์เลี้ยงคู่บุญของทุ่งนา  คือวัวและควายผู้แสนซื่อ  ซึ่งรักและผูกพันกับทุ่งนาอย่างไม่เคยเปลี่ยนแปลง</p>   <p>ปัจจุบันฟางเส้นเล็กที่ถูกเครื่องจักรบดเคี้ยวจะถูกขายทอดให้กับพ่อค้านายทุนเพื่อนำไปแปรรูปเป็นฟางอัดเส้น  </p><p></p><p>ชาวนาหลายคนที่ทำนาด้วยเครื่องจักร    และไม่มีวัวควายให้เลี้ยง   ก็มักจะขายไปในราคาที่ไม่แพงนัก  ฟางเหล่านี้ถูกขนขึ้นท้ายรถและรถเหล่านั้นก็เคลื่อนตัวออกจากหมู่บ้านไปอย่างรวดเร็ว  ทิ้งไว้เพียงเศษตอข้าวที่นอนแนบกับพื้นดินอย่างพับพ่าย</p><p> </p><p>ฟางที่เป็นผลผลิตจากเครื่องจักรจะมีจำนวนน้อยกว่าฟางที่เกิดจากการนวดข้าวด้วยมือ …  ไม่เพียงพอต่อการใช้เลี้ยงสัตว์ในหน้าแล้ง   </p><p></p><p>ฟางที่เกิดขึ้นจากเครื่องจักรอันทรงพลังเช่นนี้   ก็ได้กลืนวิถีชีวิตของชาวนาและลูกชาวนาตัวน้อย ๆ  ไปอย่างสิ้นเชิง   ไม่ว่าจะเป็น   คืนแห่งการนวดข้าวใต้แสงจันทร์,  การลงแขกเกี่ยวข้าวของเพื่อนบ้าน,  การนอนนาภายใต้กองฟางที่เป็นเหมือนบ้านอันแสนอุ่น  ฯลฯ</p><p></p><p>นี่คือบางห้วงตอนของความรู้สึกของผมที่มีต่อการได้เที่ยวทุ่งในหน้าแล้ง   ซึ่งยังพอเห็นกองฟางเล็ก ๆ   เกลื่อนกระจายอยู่กลางทุ่งแล้งอันแสนร้อน </p><p> </p><p></p><p>เหนือสิ่งอื่นใด   ไม่มีสิ่งใดมีพลังพอที่จะพรากความทรงจำเก่าก่อนเกี่ยวกับกองฟางไปจากผมได้, </p><p></p><p>กองฟางขนาดใหญ่ที่พ่อก่อขึ้นยังตระหง่านอยู่ในหัวใจของผมอย่างโดเด่น  และไม่มีวี่แววจะพังทลายไปตามยุคสมัยเลยแม้แต่น้อย </p><p> </p>