ความรู้ที่มีอยู่และการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ที่เกิดขึ้นในสังคม...ถูกนำมาใช้เป็น "เครื่องมือ" เพื่อปลดปล่อยพันธนาการแห่งชีวิตได้มากน้อยเพียงใด....

 หลายวันก่อน มีโอกาสได้ดูหนังฝรั่งเศส เป็นเรื่องราวของผู้หญิงคนหนึ่งที่มุ่งมั่นจะถ่ายทอดความรู้ให้แก่เด็กตัวน้อย ๆ ในสังคมกรรมาชีพของยุโรปในยุคปฏิวัติอุตสาหกรรม ที่ซึ่งผู้คนส่วนใหญ่ไม่มีโอกาสจะได้เรียนรู้หนังสือ... อนาคตของเด็กน้อยเหล่านั้นคือการเป็นลูกจ้างขายแรงงานในโรงงาน.... ไม่มีความหวัง ไม่มีความฝันใด ๆ ... หากด้วยจิตวิญญาณที่ยิ่งใหญ่ของความเป็นครู ท้ายที่สุดแห่งการต่อสู้อันยาวนาน... เธอสามารถสร้างการเปลี่ยนแปลง สร้างสังคมแห่งการเรียนรู้ใหม่   ตอนท้ายของหนังจบลงด้วยประโยคที่ว่า 

...Ne soyez pas "educateur"

....Soyez  "liberateur"....

หมายความว่า... อย่าเป็นเพียงผู้ให้การศึกษา

                           แต่จงเป็นผู้ปลดปล่อยพันธนาการ....

ซึ่งเป็นพื้นฐานของปรัชญาฝรั่งเศสที่มีนัยยะแห่งการศึกษาว่า "การศึกษาคือขบวนการปลดปล่อยมนุษย์สู่อิสรภาพและเสรีภาพ เป็นขบวนการเพื่อเปลี่ยนแปลงโครงสร้างของชนชั้นในสังคม"  อันเป็นฐานคิดสำคัญของการก่อเกิดรูปแบบ กระบวนการ และระบบการศึกษาที่สร้างให้เกิดสังคมแห่งความรู้(Knowledge-based Society) และสังคมแห่งการเรียนรู้ (Inter-active learning Society) 

"ความรู้" จึงเป็น "เครื่องมือ" แห่งการปลดเงื่อนพันธนาการแห่งชนชั้น

มาถึงวันนี้...โลกของเรามีเครื่องมือหลายรูปแบบที่ทรงพลังและมีประสิทธิภาพในการสร้างความรู้และการแลกเปลี่ยนเรียนรู้...แต่ทว่า...ในขณะที่มีการค้นพบความรู้มากมาย ผู้คนในสังคมได้รับการศึกษาเพิ่มขึ้นเพียงใด...สังคมกลับยิ่ง "กินตัวเอง" เข้าไปทุกขณะ ...

ยิ่งเรียนมาก....ยิ่งรู้มาก....มนุษย์กลับยิ่งเป็นทุกข์มาก

ความรู้ที่มีอยู่และการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ที่เกิดขึ้นในสังคม...ถูกนำมาใช้เป็น "เครื่องมือ" เพื่อปลดปล่อยพันธนาการแห่งชีวิตได้มากน้อยเพียงใด....