ปรากฏการณ์ทำงานสร้างฝัน “แบบมีส่วนร่วม” เช่นนี้ ย่อมง่ายต่อการพัฒนาที่ยั่งยืน เพราะชุมชนได้รู้สึกร่วมกับการเป็น “เจ้าของ” ตั้งแต่ต้นไปจนจบ

ค่ายสายธารปัญญาชน 50  เป็นค่ายอีกค่ายหนึ่งที่มีความน่าสนใจไม่น้อยไปกว่าค่ายอื่น ๆ  ที่นิสิตของนิสิตมหาวิทยาลัยมหาสารคามได้สัญจรออกไปจัดกิจกรรมนอกสถานที่ในห้วงระยะเวลาการปิดภาคเรียนอันน้อยนิด  โดยครั้งนี้กลุ่มนิสิตพรรคพลังสังคม  จัดกิจกรรมนี้ขึ้นระหว่างวันที่  15 – 22  มีนาคม  2550  ณ  โรงเรียนบ้านหนองถั่วแปบ  ต.หัวถนน  อ.นางรอง  จ.บุรีรัมย์

ผมได้รับมอบหมายจากท่านรองอธิการบดีฯ  ให้เป็น “ผู้แทนมหาวิทยาลัย”  ทำหน้าที่เป็นประธานส่งมอบค่ายครั้งนี้  โดยออกเดินทางจากมหาวิทยาลัยเมื่อเวลาประมาณ  05.00  นาฬิกาและกว่าจะถึงที่หมายก็ล่วงเข้าเวลาประมาณ  09.00  นาฬิกา  แต่ก็เป็นเวลาของการนัดหมายพอดิบพอดี ! ไม่ขาดและไม่เกิน !

    <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ปีนี้,  ค่ายสายธารปัญญาชน 50  ดูแตกต่างไปจากทุกปีไม่ใช่น้อย  เนื่องจากประวัติศาสตร์การทำค่ายของ“พรรคพลังสังคม”  ส่วนใหญ่มักวนเวียนอยู่กับการสร้างลานกีฬาอเนกประสงค์  แต่ครั้งนี้กลับหันหัวเรือไปสู่การสร้าง “ห้องสมุด”  ขนาด  6 x 8  เมตร  พร้อมด้วยกิจกรรมบูรณาการที่น่าสนใจไม่น้อยไปกว่าค่ายอื่น  ๆ  เช่น  การรณรงค์ให้ความรู้เรื่องสิทธิเด็ก  กฎหมายจราจร  รวมถึงกิจกรรม “ครูอาสาสัญจร”  ที่มุ่งสอนพิเศษให้กับนักเรียนในวิชาศึกษาทั่วไป หรือด้านความสามารถทั่วไป  ตลอดจนการปรับปรุงสนามเด็กเล่น  มอบอุปกรณ์การเรียนการสอน  ทุนการศึกษา  และเสื้อผ้า  เป็นต้น</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">โดยส่วนตัวผมสังเกตและเฝ้ามองโครงการนี้มาเป็นระยะ ๆ   เริ่มตั้งแต่การสอบถามไล่เรียงเกี่ยวกับงบประมาณและรูปแบบ  เพราะผมรู้ว่าปีนี้พรรคพลังสังคมไม่ได้รับงบประมาณสนับสนุนการจัดกิจกรรมจากองค์กรภายนอกเหมือนทุกปีที่ผ่านมา  ลำพังงบประมาณที่มหาวิทยาลัยจัดสรร  ผนวกกับที่ระดม “ฉายหนัง”  เพื่อหาเงินมาทำค่ายรอบแล้วรอบเล่าก็ไม่เพียงพอต่อการออกค่ายครั้งนี้เป็นแน่</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ผมพยายามถี่ครั้งในการป้อนข้อมูลเรื่องแหล่งทุนให้กับแกนนำของพรรค  แต่ก็ดูเหมือนความพยายามดังกล่าวไม่เกิดผลดังใจคิด  กระทั่งได้รับรู้ว่าพวกเขาทั้งหลายไม่ลดความพยายามที่จะมุ่งมั่นเดินหน้าไปสู่การ “ออกค่าย”  ครั้งนี้อย่างไม่สะทกสะท้าน</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ผมชื่นชมในหัวจิตหัวใจอันกล้าแกร่งของพวกเขาเป็นยิ่งนัก…  ชื่นชมเพราะรู้ว่าพวกเขาได้แสดงให้เห็นความมุ่งมั่นของการทำงานเพื่อสังคมอย่างไม่แยแสต่ออุปสรรคเรื่องงบประมาณ  และยิ่งรู้ว่ารูปแบบกิจกรรมที่จะมีขึ้นเป็นการสร้าง “ห้องสมุด”  ด้วยแล้ว  ผมยิ่งมีความสนใจมากขึ้นเท่าตัว</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>     <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">โดยเบื้องลึกผมเชียร์ขาดใจกับค่ายที่สร้างห้องสมุดมากกว่าการสร้างลานกีฬาด้วยซ้ำไป  เพราะถึงแม้ว่าโรงเรียนจะขาดแคลนสนามกีฬา  แต่ก็ยังมีสนามหญ้าให้นักเรียนได้วิ่งเล่น   อยู่บ้าง  ซึ่งตรงกันข้ามผมกลับมองว่าการขาดแคลนห้องสมุดนั้นถือเป็นปัญหาใหญ่และเร่งด่วนกว่าเรื่องสนามกีฬาด้วยซ้ำไป</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ผมมองว่าห้องสมุด  เป็นแหล่งเรียนรู้ที่จำเป็นอย่างมหาศาลของนักเรียน  เป็นเสมือน “ขุมทรัพย์ทางปัญญา”  ที่สามารถบ่มเพาะศักยภาพของนักเรียนได้อย่างดียิ่ง  … เป็นโลกแห่งการเรียนรู้ที่เต็มไปด้วยจินตนาการ … เป็นเวทีทางความคิดที่นักเรียนสามารถค้นหาคำตอบของชีวิตและความรู้ได้ด้วยตนเอง</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">แต่อย่างไรก็ตาม  ผลแห่งความมุ่งมั่นพยายามของนิสิตที่ทุ่มกายใจดิ้นรนหางบประมาณจัดกิจกรรมด้วยวิธีการต่าง ๆ  ตลอดจนการประสานรอบทิศในภาครัฐและชุมชนในท้องที่ก็เป็นอานิสงส์ให้ได้รับการช่วยเหลือด้านงบประมาณจากฝ่ายต่าง ๆ  อย่างน่าประทับใจ</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">การให้ความร่วมมือทั้งแรงกายและแรงทรัพย์จากบุคคลต่าง ๆ  รวมถึงองค์กรภาครัฐและเอกชน  ในท้องที่ดังกล่าว  สะท้อนให้เห็นความร่วมใจของชุมชนที่มีต่อกิจกรรมนี้อย่างชัดเจนและเป็นรูปธรรม ..  ยืนยันถึงความต้องการ  (need)  อันแท้จริงของชุมชนที่มีต่อการพัฒนาและยกระดับคุณภาพของการศึกษาในบริบท  “พื้นที่”   (space)  ของตนเอง</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">การร่วมด้วยช่วยกันเช่นนี้  ผมถือว่าเป็นปรากฏการณ์ที่พบได้ไม่บ่อยครั้งนักในการออกค่ายอาสาพัฒนา  และครั้งนี้ก็ถือว่าเป็นการประสบความสำเร็จในการสร้างแรงจูงใจให้ชุมชนได้เข้ามามีบทบาทร่วมเรียนรู้และสร้างสรรค์สังคมร่วมกัน  “แบบมีส่วนร่วม”  อย่างแท้จริง  </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>    <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ปรากฏการณ์ทำงานสร้างฝัน “แบบมีส่วนร่วม”  เช่นนี้  ย่อมง่ายต่อการพัฒนาที่ยั่งยืน  เพราะชุมชนได้รู้สึกร่วมกับการเป็น “เจ้าของ”  ตั้งแต่ต้นไปจนจบ   ซึ่งพร้อมที่จะดูแลต่อยอดทางการพัฒนาสืบไปอย่างต่อเนื่อง  </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">เป็นที่น่าเสียดายที่ฝนฟ้าตกติดต่อกัน 2  วันยังผลให้ชาวค่ายทำงานไม่แล้วเสร็จตามที่มุ่งหวัง   แต่สำหรับผมแล้ว  สภาพของประตูและหน้าต่างที่ยังไม่ติดตั้ง  ก็ใช่จะเป็นสิ่งชี้วัดถึงความล้มเหลวของการงานครั้งนี้แม้แต่น้อย  </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ชาวบ้านเข้าใจและเห็นใจต่อการงานที่หลงเหลือเพียงเล็กน้อย  รวมถึงการขันอาสาอย่างแรงกล้าว่าจะดำเนินการต่อยอดให้แล้วเสร็จภายใน 2 วัน  </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p></p><p>สิ่งที่ผมประทับใจไม่น้อยไปกว่าเรี่ยวแรงของชาวบ้านที่ทุ่มเทเป็นส่วนหนึ่งของงานร่วมกับนิสิตมาตั้งแต่วันแรกก็คือ  การตอบรับที่จะสนับสนุนต่อเติมในส่วนที่เหลือ  อาทิ  ฝ้าเพดาน   ตู้หนังสือ   กระเบื้องปูพื้น  พัดลมเพดาน ฯลฯ  ….  </p><p>   </p><p>ภาพของบุคคลหลากหน่วยงานที่มาร่วมพิธีปิดค่ายและรับมอบค่ายในวันนั้น  มีมาจากหลายส่วนหลายภาคฝ่าย  ทั้งผู้บริหารจากโรงเรียนในละแวกใกล้เคียง  ผู้บริหารจากสำนักงานเขตพื้นที่ฯ  ,องค์การบริหารส่วนตำบล,  เจ้าหน้าที่ตำรวจ  รวมถึงชาวบ้านจำนวนไม่น้อย  ล้วนยืนยันให้เห็นความสำเร็จของการทำงาน “แบบมีส่วนร่วม”  อย่างแท้จริงระหว่าง “ไทค่าย”  กับ  “ไทบ้าน”    </p><p> </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ในยุคโลกาภิวัตน์  (Globalization)  โลกแห่งการเรียนรู้และสื่อสารของคนในสังคมเมืองอาจจะอยู่ภายใต้อิทธิพลของอินเตอร์เน็ต  และกลายสภาพเป็นชุมชนออนไลน์  (cyber  community)  ไปจนหมดแล้ว   </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">  </p>      <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">กระนั้นเราต้องไม่ลืมว่า  ในบางมุมของสังคม  โดยเฉพาะสังคมของนักเรียนที่อยู่ห่างไกลจากนวัตกรรมแห่งการสื่อสารที่ทันสมัยและรวดเร็วของอินเตอร์เน็ต   เราคงไม่อาจปฏิเสธได้ว่า “ห้องสมุด” เป็นยิ่งกว่า “พื้นที่จริง”  (real  space)  ของการเรียนรู้ชีวิตในโลกการศึกษา  และห้องสมุดยังเป็นเสมือน “พื้นที่ทางสังคม”  (social  space)  ที่พวกเขาสามารถเข้าไปใช้ชีวิตเพื่อการเติบใหญ่ทางปัญญาได้เหมือนกัน</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>