เมื่อผึ้งมาเก็บเกสรดอกสารภีจำนวนมากมายแบบนี้ เกสรจำนวนมากนี้ผึ้งนำกลับไปรังของเขา และสร้างสิ่งมหัศจรรย์ของน้ำผึ้งและส่วนต่างๆของรังผึ้งขึ้นมา มนุษย์ได้ใช้ประโยชน์สารพัดจากผึ้ง โดยเฉพาะส่วนที่เกี่ยวกับสุขภาพ และการบำรุงรักษาร่างกายของมนุษย์

สมัยเด็กๆบ้านผมอยู่ติดวัด ผู้เขียนและเพื่อนๆเด็กผู้ชายชอบไปเล่นที่วัด เพราะกว้างขวางดี เล่นไปเล่นมาก็กินข้าว กินน้ำ กินขนม ที่วัด แถมขโมยปีนขึ้นต้นไม้เอาผลไม้ต่างๆมากินอีก เช่น มะม่วง มะขาม มะขามเทศ หว้า และผลสุกของสารภีสีเหลืองสวยเหมือนมะปราง รสชาติก็งั้นๆ ไม่ได้เอร็ดอร่อย วิเศษวิโสอะไร แต่เด็กๆก็ซน อะไรก็เอาทั้งนั้น แบบกินทิ้งๆขว้างๆ เอาสนุกกับเพื่อนเสียมากกว่า เวลาสารภีออกดอก พวกเราชอบไปดูผึ้งเต็มต้นสารภี เสียงหึ่งๆดังไปถึงกุฏิพระ ช่วงวันพระทำบุญเสร็จก็มักจะนัดกับเพื่อนๆออกไปเล่นที่ต้นสารภีกัน พวกเราสงสัยกันว่า ผึ้งมันมาจากไหน มันรู้ได้อย่างไรว่าที่นี่มีเกสรดอกไม้ แล้วมันไปไหนต่อ มันอยู่ที่ไหนกัน ไม่มีคำตอบหรอกครับ เมื่อสารภีผสมเกสรแล้วออกลูก เป็นช่วงฤดูร้อนหน้าประมาณเมษายน ผลสารถีที่ไม่สุกอย่าแตะต้องเชียวครับ ก็มันมียางขาวๆ ไหลออกมายังกับน้ำ ถูกเสื้อผ้าก็เหนียวติดด่างซักไม่ออกอีกด้วย

เมื่อสักสิบกว่าปีผมขึ้นไปเที่ยวเชียงใหม่ถิ่นเก่าสมัยเรียนหนังสือและทำงานครั้งแรก ซึ่งต้องไปทุกปี ก็ไปเยี่ยมเพื่อนฝูงที่รักใคร่กันมาก เพราะเราทุกข์ยากมาด้วยกัน สมัยทำงานที่ อ.สะเมิง ถ้ามีเวลาก็จะเข้าไปเยี่ยมเยือนชาวบ้าน ผู้นำชุมชนเก่าๆที่เราสัมพันธ์ด้วย น่าดีใจครับคนที่เราใกล้ชิดจำนวนมากได้มีตำแหน่งแห่งหนในสังคมชุมชนมากมายแทบไม่น่าเชื่อ เช่น พนักงานขับรถพวกเรา ได้เป็นพ่อแคว่น(กำนัน) เป็นผู้ใหญ่บ้าน เราเคยเอาเด็กหนุ่มชาวบ้านมาเป็นผู้ช่วยทำงานเดี่ยวนี้เป็น อบต. เป็นประธาน อบต. อย่างไม่เคยคิดมาก่อน เราสรุปกันว่าเพราะชาวบ้านกลุ่มนี้คลุกคลีกับเรามานานหลายปี เขาซึมซับวิธีคิด วิธีพูด หลักการ เหตุผลต่างๆในการทำงานพัฒนาไปจากพวกเรา เขาเหล่านั้นหลายคนก็มากินนอนกับพวกเรา เดินทางไปประชุมชาวบ้านจนดึกดื่นบ่อยครั้ง

 ผมได้ต้นสารภีมาจากร้านขายต้นไม้ทางขึ้นสำนักงานเกษตรภาคเหนือ วางขายข้างทางซื้อมาในราคา 20 บาท เอามาปลูกข้างบ้านที่ขอนแก่น ด้วยสองวัตถุประสงค์ คือ อยากดูผึ้งยามมันออกดอก และใช้เป็นม่านต้นไม้บังสายตาเพื่อนบ้านที่ติดกัน แทนที่จะทำรั้วปูนสูงๆก็ทำรั้วโปร่ง แล้วปลูกต้นไม้ขึ้นมาบังสายตาแทน สารภีเขาใบดก หนาทึบ บังสายตาได้ดีครับ มดแดงก็ชอบมาทำรังวัตถุประสงค์นี้ไม่สงวนลิขสิทธิ์นะครับ

 

 

ดีตรงที่มันเป็นรั้วสีเขียวจากต้นไม้ สดชื่น ลดความร้อนจากการที่ปูนเก็บความร้อนยามแดดเผาในเวลากลางวันได้มากทีเดียว ต้นอะไรก็ได้ครับตามใจชอบ เพื่อนบ้านเขาก็เห็นด้วย ปลูกแค่ 3 ปีก็ออกดอกครับ ได้ดูผึ้งสมใจ

 

 

แต่ต้นสารภีต้นนี้มันเป็นตัวผู้หรือเปล่าก็ไม่รู้ ดูเอกสารเท่าที่มีอยู่ก็ไม่บอกว่าสารภีมีทั้งตัวผู้ตัวเมียหรือเปล่า แต่หลังออกดอกแล้วไม่มีผลเลย เลยอดดูผลของมัน แต่เสน่ห์ของมันคือ ผึ้งมาเอาเกสรยามเช้าที่ดอกบานออก กลิ่นหอมของสารภีคล้ายๆกลิ่นเทียนผสม ผมว่าอย่างนั้นนะครับ ท่านอื่นอาจจะอธิบายเป็นอย่างอื่น

 สารภีมีชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า Ochrocarpus siamensis วงศ์ GUTTIFERAE ดอกออกเป็นช่อสีขาว ในเอกสารสารานุกรมไม้ดอกระบุว่าเป็นสมุนไพรด้วย แต่ไม่ได้ให้รายละเอียด

 นอกจากผึ้งแล้วก็มีแมลงภู่ มาเอาเกสรเหมือนกัน ผมเดาเอานะครับเพราะดอกเขาไม่มีน้ำหวาน น่าจะมาเอาเกสร แต่แมลงภู่มักมาหลังจากผึ้งดอมดมเอาเกสรไปแล้วนับชั่วโมงจึงมา และที่ผมสังเกตดูจะมีแมลงภู่ไม่เกินสิบตัว แต่ผึ้งนี่เป็นพันๆ หมื่นๆตัวบินกันวุ่นวายไปหมด บางเช้าผมก็ลากเก้าอี้โต๊ะเล็กๆไปนั่งกินกาแฟดูผึ้งเขาทำงานกันครับ มันวิเศษจริงๆ จิตใจไม่ฟุ้งซ่านไปสู่โลกโลกาภิวัตน์อะไรนั่น สบายๆแค่ที่เห็น ชื่นชมความขยันและการทำงานตามหน้าที่ของเขาอย่างไม่เคยบ่น หรือตีรันฟันแทงกัน แค่เพียง 2-3 ชั่วโมงงานก็เสร็จ บรรลุเป้าหมาย เกสรหมด ผึ้งก็ยกทัพโยธาลาต้นสารภีไป พรุ่งนี้มาใหม่ ทิ้งให้ดอกสารภีส่วนที่บานแล้วเกสรหมดสิ้นแล้วล่วงหล่นลงสู่พื้นดินขาวเต็มต้น ส่งกลิ่นหอมไปถึงถนนหน้าบ้าน ใครผ่านไปมาก็ทักถามว่ากลิ่นดอกอะไร เราก็ยินดีตอบว่านี่คือสารภีครับ

 เมื่อผึ้งมาเก็บเกสรดอกสารภีจำนวนมากมายแบบนี้ เกสรจำนวนมากนี้ผึ้งนำกลับไปรังของเขา และสร้างสิ่งมหัศจรรย์ของน้ำผึ้งและส่วนต่างๆของรังผึ้งขึ้นมา มนุษย์ได้ใช้ประโยชน์สารพัดจากผึ้ง โดยเฉพาะส่วนที่เกี่ยวกับสุขภาพ และการบำรุงรักษาร่างกายของมนุษย์

มุมมองนี้ทำให้ผู้เขียนดีใจที่มีส่วนเล็กๆที่ทำประโยชน์ทางอ้อมให้แก่เพื่อนมนุษย์ของเรา ความจริงข้อนี้ทำให้ผู้เขียนมีความสุขอย่างไม่น่าเชื่อเลย

 เรามาปลูกสารภีกันดีไหมครับ..