ผมครุ่นคิดถึงเรื่องเกี่ยวกับทฤษฎีอยู่เสมอครับ  บางทีก็เรื่อยเปื่อย  บางทีก็ได้ความดี  ถ้าเป็นความคิดที่น่าสนใจ  ผมก็จะบันทึกไว้ครับ  เพื่อกันลืม  และเพื่อว่าคนรุ่นหลังมาอ่านพบเข้า ก็จะได้คิดต่อ  หรือวิพากษ์วิจารณ์    ดีกว่าที่คิดอะไรได้แล้วปล่อยให้มันหายไปอย่างไร้ประโยชน์  จริงไหมครับ  ดังเช่นเรื่องนี้เป็นต้น  ลองอ่านดูนะครับ

แมวตัวนี้  ---------------------------------------------- ข้อเท็จจริง(Fact)

แมวตัวนี้,  แมวตัวนั้น, แมวตัวโน้น, ----- "แมว" (มโนทัศน์/concept)

ไก่ตัวนี้, ไก่ตัวนั้น, ไก่ตัวโน้น, ------------ "ไก่" (มโนทัศน์)

"แมว, ไก่," ----------------------------------- "สัตว์ (มโนทัศน์-ซับซ้อนขึ้น)

"แมว, ไก่, หิน," ------------------------ "วัตถุ"(มโนทัศน์ - ซับซ้อนยิ่งขี้น)

"แมวตัวนี้, ไก่ตัวนั้น, หินก้อนโน้น, ...... "  เป็นคำเชิงข้อเท็จจริง

"แมว, ไก่,สัตว์, วัตถุ, ..... "  เป็นมโนทัศน์  และมีฐานะเป็น "คำเชิงทฤษฎี"  เพราะว่ามัน"ไม่ได้ชี้" ถึงข้อเท็จจริง 

และยิ่งกว่านั้น คำ "สัตว์" ยัง "ซับซ้อน" ยิ่งกว่า"มโนทัศน์" แมว, ไก่  

และ "มโนทัศน์ วัตถุ" ก็ยิ่ง "ซับซ้อน"มากยิ่งกว่า "มโนทัศน์สัตว์"

คำที่เป็น"ชื่อ"  ของมโนทัศน์  หรือเราจะเรียกให้ฟังง่ายขึ้นว่า "คำมโนทัศน์"  นั้น  เป็น "คำเชิงทฤษฎี"  ถ้าจะคุยกับพวกต่างชาติ เราจะใช้คำ "Theoretical words  / Theoretical terms" ก็ได้ครับ  แต่ระวังอย่าไปพูดกับคนธรรมดาเข้าก็แล้วกัน  เพราะเขาจะฟังไม่รู้เรื่อง  เหมือนกับเราไปใช้คำว่า "โมเลกุล"กับคนตัดยาง ฉันใดก็ฉันนั้น

ที่เรียกว่าเป็นคำเชิงทฤษฎีก็เพราะว่า  "มันชี้ถึงสิ่งที่เราสังเกตุโดยตรงไม่ได้"  เช่น  แมว  ชี้ถึงสิ่งที่เราสังเกตไม่ได้  แต่ "แมวตัวนี้" ชี้ถึงสิ่งที่สังเกตได้

คำที่ชี้ถึงสิ่งที่สังเกตไม่ได้จะมีอำนาจในการ "อธิบาย" สูงกว่าคำว่า "แมวตัวนี้" ซึ่งเป็นคำที่ชี้ถึงสิ่งที่สังเกตได้

ในทำนองเดียวกัน คำ"สัตว์"  ก็มี "อำนาจในการอธิบาย" กว้างกว่าคำว่า "แมว" 

และคำว่า "วัตถุ" ก็มีอำนาจอธิบายสูกว่าคำว่า "สัตว์"

ถ้าเราพูดว่า "แมวของผมน่ารัก"  ก็แสดงว่าเรา "พูด"  ด้วยคำประเภท "ข้อเท็จจริง" 

แต่ถ้าเราพูดว่า "แมวเป็นสัตว์บก"  ก็แสดงว่า "เราพูด" ด้วยคำประเภท "คำเชิงทฤษฎี"

เราพูดด้วยคำประเภท "ข้อเท็จจริง และ/หรือ คำเชิงทฤษฎี" กันทุกวันนะครับ

ผมจึงว่า  "คนเกือบทุกคนสามารถสร้างทฤษฎีได้" ไงละครับ

ทฤษฎ๊จึงมิใช่พระเจ้า  หรือของเฉพาะนักวิชาการอีกต่อไปแล้วครับ!!