รักแรกพบ

ที่บ้านเรามีต้นส้มจี๊ดต้นใหญ่อยู่ 3 ต้น ทุกวันจะมีชันโรงบินตอมกันเต็มไปหมด โดยเฉพาะในช่วงที่ไม่ใช่หน้าร้อนจะคึกคักเป็นพิเศษ ทำให้ตอนนี้แม่มีน้ำส้มจี๊ดคั้นสดกักตุนไว้จนเต็มช่องฟรีซ จนเพื่อนต้องแวะมาถามเคล็ดลับว่าปลูกอย่างไรให้ดกขนาดนี้? นอกจากเรื่องปุ๋ยและน้ำแล้ว ก็เจ้าจิ๋วพวกนี้แหละที่เป็นแรงงานสำคัญช่วยผสมเกสรให้

แม่ศึกษางานวิจัยพบว่าพืชที่ชันโรงโปรดปรานมากคือ “ต้นรักแรกพบ” (Golden Penda) เฉพาะพันธุ์ที่มีดอกสีเหลือง แม่เลยลงแรงปลูกไว้สิบกว่าต้น ซึ่งตอนนี้ก็พร้อมใจกันบานสะพรั่งเต็มสวนอย่างที่หวังไว้จริงๆ ที่น่าตื่นเต้นคือพอดอกบานปุ๊บ ชันโรงก็ยกกันมาตอมเกสรกันทันที เห็นแล้วหายเหนื่อยเลย

แต่แม่สงสัยว่าทำไมต้องเป็นสีเหลือง จนต้องไปค้นงานวิจัยเพิ่มเติม งานวิจัยของ Spaethe และคณะ (2014) อธิบายว่า ชันโรงมีระบบการมองเห็นที่พิเศษเรียกว่า Trichromatic Vision ซึ่งประกอบด้วยเซลล์รับแสง 3 ช่วงคลื่น คือ UV (350 nm), Blue (440 nm) และ Green (540 nm) นั่นหมายความว่า ในสายตาของชันโรง ดอกไม้สีเหลืองจะมีความสว่างและตัดกับใบไม้สีเขียวได้ชัดเจนที่สุดนั่นเอง

นอกจากนี้ งานวิจัยของ Antonini และคณะ (2006) ยังข่วยยืนยันว่าพืชกลุ่มที่ชันโรงโปรดปรานมักอยู่ในวงศ์ที่ดอกมีสีสว่าง เช่น

Myrtaceae (วงศ์ชมพู่): ดอกมักมีสีขาวหรือสีอ่อนสะท้อนแสงได้ดี
Asteraceae (วงศ์ทานตะวัน/ดาวกระจาย): กลุ่มนี้มีดอกสีเหลืองที่สะท้อนแสงในช่วงคลื่นที่ชันโรงมองเห็นชัดที่สุด
Rutaceae (วงศ์ส้ม/มะนาว): ดอกมีสีขาวที่สะท้อนรังสี UV ได้ดีเยี่ยม กลายเป็นแหล่งพลังงานหลักให้เจ้าจิ๋วได้ตลอดปี

ลูกครับ ที่บ้านเรายังมีต้นชมพู่ต้นใหญ่อีกต้นที่ออกผลทั้งปี (แม้ว่าส่วนใหญ่จะตกเป็นของกระรอกกับค้างคาวก็ตาม) ด้วยความที่ต้นสูงมาก แม่เลยไม่ทันสังเกตว่าเจ้าจิ๋วบินขึ้นไปเก็บน้ำหวานข้างบนนั้นมากแค่ไหน ไม่เหมือนกับต้นส้มจี๊ดที่สูงพอดีสายตา ให้แม่ได้เฝ้ามองภาพที่น่ารัก คือ… เจ้าชันโรงตัวน้อยที่ขยันขันแข็ง หิ้วตะกร้าเกสรสีเหลืองทองเต็มสองขาหลัง กลับเข้าบ้านไปอย่างคุ้มค่าเหนื่อยในทุกๆ วัน

อ้างอิง:

Spaethe, J., Streinzer, M., Eckert, J., May, S., & Dyer, A. G. (2014). Behavioural evidence of colour vision in free flying stingless bees. Journal of Comparative Physiology A. https://doi.org/10.1007/s00359-014-0886-2
Antonini, Y., Costa, R. G., & Martins, R. P. (2006). Floral preferences of a neotropical stingless bee, Melipona quadrifasciata Lepeletier (Apidae: Meliponina) in an urban forest fragment. Brazilian Journal of Biology, 66(2A), 463-471. https://doi.org/10.1590/S1519-69842006000300012

ความเห็น

บทความในวันเดียวกัน