การเขียนโครงการเป็นส่วนหนึ่งของกิจกรรมในหน่วยงาน การเขียนโครงการ เป็นการเขียนเพื่อประโยชน์ทางวิชาการประเภทหนึ่ง เพราะมีส่วนช่วยให้เกิดการวางแผนการทำงานการศึกษา การริเริ่มปฏิบัติงานใหม่ๆ ดังนั้นการจัดทำโครงการจึงมีบทบาทสำคัญต่อการปฏิบัติงานของหน่วยงาน การเขียนโครงการจึงมีความจำเป็นที่เราทุกคนต้องมีการเรียนรู้ และมีการจัดทำ
ความหมายของโครงการ
คำว่าโครงการ มีความหมายตรงกับภาษาอังกฤษว่า '' Project" และมีคำภาษาอังกฤษอีกคำหนึ่งที่มีความหมายคล้ายคลึงหรือใกล้เคียงกับ " Project" คือคำว่า "Program" ว่าโครงการ หรือกำหนดการ
ในทางฏิบัติความหมายของ 2 คำแตกต่าง กล่าวคือโครงการ เป็นกลุ่มกิจกรรมที่กำหนดขึ้นในการดำเนินงานตามแผน ส่วนโครงการ หรือกำหนดการปฏิบัติงาน หมายถึงรายละเอียดในการดำเนินงานของกิจกรรม ซึ่งแต่ละกิจกรรมจะกำหนดขึ้นตามแผนการดำเนินงานของโครงการ
ลักษณะสำคัญของโครงการ
การเขียนโครงการ มีลักษณะการเขียนที่แตกต่างไปจากการเขียนประเภทอื่นๆ โครงการที่ดีควรมีลักษณะดังต่อไปนี้
1. ต้องมีระบบ โครงการต้องประกอบด้วยส่วนต่างๆ ที่มีความสัมพันธ์เกี่ยวข้องเป็นกระบวนการ ถ้าส่วนใดเปลี่ยนแปลงไปเกิดการเปลี่ยนแปลงในส่วนอื่นๆ ตามไปด้วย
2. ต้องมีวัตถุประสงค์ชัดเจน โครงการต้องกำหนดวัตถุประสงค์ หรือเป้าหมายในการดำเนินงานให้ชัดเจน วัตถุประสงค์ต้องมีคามเป็นไปได้ และสอดคล้องกับความเป็นมาของโครงการ
3. ต้องเป็นการดำเนินงานในอนาคต เนื่องจากการปฏิบัติงานที่ผ่านมามีข้อบกพร่อง จึงควรแก้ไขและปรับปรุง โครงการจึงเป็นการดำเนินงานเพื่ออนาคต
4. เป็นการทำงานชั่วคราว โครงการเป็นการทำงานเฉพาะกิจเป็นคราวๆ เพื่อแก้ไขปรับปรุงและพัฒนา ไม่ใช่การทำงานประจำ หรืองานปกติ
ความสำคัญของโครงการ
เนื่องจากโครงการ เป็นสารที่เรียบเรียงขึ้นเป็นขั้นตอน และมีแผนปฏิบัติเพื่อบรรลุวัตถุประสงค์ ดังนั้น โครงการจึงเป็นส่วนประกอบที่สำคัญของแผนการดำเนินงานของส่วนราชการหรือหน่วยงานทุกแห่ง
การวางแผนโครงการ มีกระบวนการ และขั้นตอน เช่นเดียวกับการวางแผนโดยทั่วไป คือประกอบด้วยการกำหนดวัตถุประสงค์ การรวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูล การพิจารณาถึงอุปสรรค ปัญหา ค้นหาโอกาส เลือกแนวทางปฏิบัติที่เป็นไปได้ หรือวิถีทางที่ดีที่สุดและกระบวนการสุดท้าย คือการตรวจสอบ ทบทวน และการประเมินโครงการ ดังนั้นโครงการจึงมีความสำคัญต่อแผนการปฏิบัติงานดังต่อไปนี้
1. ช่วยชี้ให้เห็นถึงปัญหา และภูมิหลังของการทำงาน
2. ช่วยให้การปฏิบัติงานตามแผน
3. ช่วยให้แผนงานมีความชัดเจน
4. ช่วยให้แผนงานมีทรัพยากรใช้เพียงพอ
5. ช่วยให้แผนงานมีความจำเป็น
6. ช่วยลดความขัดแย้ง
7. สร้างทัศนคติที่ดี
8. สร้างความมั่นคงให้กับแผนงาน
9. สามารถควบคุมการทำงานได้สะดวก ไม่ซำซ้อน เพราะงานได้แยกออกเป็นส่วนๆ
สิ่งสำคัญ นอกจากจะเขียนโครงการเสร้จเรียบร้อยแล้ว จะต้องมีการบริหารโครงการ และการประเมินโครงการ