หลายครั้งที่ผมได้รับเชิญให้บรรยาย และหลายครั้งที่ผมได้รับคำชมจากการบรรยาย ซึ่งในตอนนี้ผมได้ข้อสรุปของการบรรยายที่ดีไว้ได้หลายประการ

ประการหนึ่งซึ่งน่าจะไม่เหมือนกับนักบรรยายรุ่นใหม่คือ ผมจะต้องพูดให้สั้นกระทัดรัด ได้ใจความ และไม่พยายามที่จะอธิบายให้มากจนเกินไป ซึ่งในสมัยแรกๆ ที่ผมได้รับเชิญให้พูดในเวทีต่างๆ ผมมักจะมองว่าการเชิญให้พูดเพียงหนึ่งชั่วโมงมันชั่งน้อยมาก ยังไม่ทันจบเรื่องเลยเวลาก็หมดเสียแล้ว ดังนั้นคนที่เชิญหลายคนมักจะถามผมก่อนว่า เวลาแค่นี้พอใหม่ ซึ่งคำตอบของผมตอนนี้เปลี่ยนไป เพราะผมจะออกแบบเนื้อหาเองว่า เหมาะสมกับเวลาที่ให้หรือเปล่า ไม่ใช่เอาเรื่องของผมเป็นหลัก

เพราะหากคิดกันจริงๆ จังๆ ว่า เนื้อหาวิชาความรู้ในเรื่องหนึ่งให้คุยเป็นวันๆ ก็ไม่จบหากคุณรู้จริงในเรื่องนั้นๆ ดังนั้นถ้าถามผมว่า สองชั่วโมงหมดแล้วกับความรู้ที่ผมมีเกี่ยวกับเรื่องนั้น บางทีก็เหมือนดูถูกตัวเองเสียอีก

แต่หัวใจของการนำเสนอที่ดี จึงน่าจะอยู่ที่ทำให้อย่างเราให้คนฟังเข้าใจประเด็นหลักที่เราอยากนำเสนอ และฝากด้วยให้คิดต่อไปอีกในประเด็นที่เรายังไม่ได้พูด

ดังนั้นโจทย์ของผู้พูดผู้นำเสนอจึงอยู่ที่การออกแบบการนำเสนอให้น่าสนใจ ครบถ้วนเนื้อหากับเวลาที่จำกัด และเครื่องไม้เครื่องมือประกอบการนำเสนอจึงกลายเป็นส่วนสำคัญอีกส่วนหนึ่ง ซึ่งขออนุญาตพูดคุยกันใหม่ในโอกาสต่อไป