สอนเสวนา ครูรัก(ษ์)ถิ่น ๔. วันที่สาม ๔ พฤษภาคม ๒๕๖๗
ครุ่นคิดล่วงหน้า วันแรก วันที่สอง
วันที่ ๔ พฤษภาคม ๒๕๖๗ การเรียนรู้สำคัญในการประชุมปฏิบัติการ คือ เพื่อให้ นศ. ครูรัก(ษ์)ถิ่นเข้าใจเรื่องการเสวนาเพื่อการเรียนรู้ในมิติที่ลึกยิ่งขึ้น และสามารถนำไปใช้กับนักเรียนในโรงเรียนที่ตนสอนได้ โดยวันนี้เรียนเรื่อง การจัดกลุ่มเพื่อหาความหมาย ระดับหรือความหมายการเรียนรู้ของ Bloom เพื่อทำความเข้าใจและวิธีการสู่การเรียนรู้ขั้นสูง ไม่หลงเรียนรู้สนุกสนานแต่อยู่เพียงขั้นต่ำ
วันนี้มี ๙ กิจกรรม ผมไปที่ห้องประชุม ๗.๓๐ น. เพื่อสังเกตและร่วมการเตรียมงานของผู้ดำเนินรายการเช่นเคย ได้เห็นว่า Fa ทั้ง ๔ คน ต้องช่วยกันเตรียมวัสดุเพื่อทำกิจกรรมให้พร้อมใช้ เห็นชัดเจนว่า ทั้ง ๔ คนรู้งานเป็นอย่างดีในด้านกิจกรรม แต่เมื่อพูดคุยกันก็เห็นว่า สิ่งที่ทุกคนต้องการทำความเข้าใจในมิติที่ลึกขึ้นคือความหมายหรือคุณค่าของงานหรือกิจกรรมที่ทำ ซึ่งเป็นสิ่งที่ผมโชคดี ได้ฝึกตั้งคำถามต่อตัวเองมาตลอดชีวิต
กิจกรรมที่ ๑ เตรียมปลุกสมอง ด้วยกิจกรรม ทำความรู้จักเซเล็บ ด้วยการตั้งคำถาม เป้าหมายเพื่อฝึกตั้งคำถาม และประมวลผลข้อมูล เพื่อทายว่าเขาเป็นใคร ตามด้วยการสะท้อนคิดตอบ ๒ คำถาม (๑) คำถามแบบไหนที่ให้ข้อมูลดีที่สุด (คำถามเฉพาะเจาะจง) (๒) เอาไปประยุกต์ใช้ในโรงเรียนปลายทางได้อย่างไร
กิจกรรมที่ ๒ ทบทวนประเด็นเรียนรู้เมื่อวาน กระบวนกรใช้ความเห็นในแผ่น Post-it เมื่อวานที่เลือกมา เอามาให้ นศ. อธิบาย ทำให้เกิดปฏิสัมพันธ์และการเรียนรู้ดีมาก คุณพอลชมเปาะ
กิจกรรมที่ ๓ ฝึกจัดหมวดหมู่สิ่งของ โดยทำเป็นกิจกรรมกลุ่ม ที่ นศ. ให้ข้อมูลป้อนกลับว่าชอบมาก ช่วยฝึกการคิดเป็นระบบ
กิจกรรมที่ ๔ ฝึกเทคนิคการสื่อสารด้วย World Café เป็นกิจกรรมที่ผู้นำกลุ่ม facilitate การสื่อสารภายในกลุ่ม และหาทางสร้างฉันทามติเพื่อตอบคำถามร่วมกัน หลากหลายแบบ
กิจกรรมที่ ๕ ตั้งคำถามที่ซับซ้อนตามทฤษฎีการเรียนรู้ของ Bloom เป็นการฝึกตั้งคำถามในหลากหลายระดับความซับซ้อน เพื่อให้ครูรัก(ษ์)ถิ่นมีความสามารถตั้งคำถามให้นักเรียนเรียนรู้ระดับสูง (higher-order learning) ได้ ประเด็นนี้ผมสังเกตว่า นศ. ยังทำได้ไม่ดีนัก ยังต้องการการฝึกฝนจากหน้างานอีกต่อไป
กิจกรรมที่ ๖ กิจกรรมกระตุ้นสมอง ให้ทายคำจากรูปที่เพื่อนวาด นักศึกษาให้ feedback ว่าสนุก
กิจกรรมที่ ๗ ออกแบบกิจกรรมการพูดคุยในชั้นเรียน ที่เป็นกิจกรรมการสอน ๒๐ นาที
กิจกรรมที่ ๘ นำการออกแบบสู่การทดลองสอน รวม ๓ กลุ่มพร้อมกัน กลุ่มละ ๓ บทเรียน โดย “ครู” ต่างคนกัน และผู้เข้าร่วมประชุมปฏิบัติการแสดงบทนักเรียน เป็นกิจกรรมที่ผู้เข้าประชุมปฏิบัติการชอบมาก เพราะได้มีโอกาสซ้อมก่อนไปทำงานจริง
กิจกรรมที่ ๙ นักศึกษาให้ข้อมูลป้อนกลับประจำวัน โดย (๑) เขียนใบข้อมูลป้อนกลับ บอก (๑) ฉันชอบ .... (๒) ฉันสังเกตเห็น .... (๓) ฉันอยากแนะนำ .... และเขียนกระดาษ Post-it ติดที่แผ่นกระดาษ ๔ แผ่น เพื่อบอกประเด็น (๑) ผลการนำ ไปใช้ปลายทางครั้งล่าสุด (๒) สิ่งที่ฉันต้องการเพิ่มเติม (๓) ปัญหาความท้าทายที่โรงเรียนปลายทาง (๔) สิ่งที่ฉันไม่เข้าใจ
สรุปได้ว่า กิจกรรมวันนี้ไหลลื่นดีกว่าสองวันก่อน ผู้เข้าร่วมประชุมชอบมาก และชื่นชมมาก ทีมวิทยากรก็มั่นใจมากขึ้น ทำหน้าที่ได้ดียิ่งขึ้น คุณพอลชมเปาะทีเดียว
แต่ทีมวิทยากรก็ AAR กันต่อเพื่อเรียนรู้ และหาทางใช้ความรู้จากการประชุมปฏิบัติการ ในการนำเสนอ กสศ. และวงการการศึกษาไทย เพื่อนำความรู้และวิธีการที่ได้เรียนรู้และพัฒนาในการประชุมปฏิบัติการ ไปใช้พัฒนาระบบและวิธีการผลิตครูของประเทศไทย
วิจารณ์ พานิช
๔ พ.ค. ๖๗
ห้อง ๑๐๐๓ โรงแรมเชียงใหม่ออร์คิด ถนนห้วยแก้ว เชียงใหม่
