GotoKnow
  • เข้าระบบ
  • สมัครสมาชิก
  • แผงจัดการ
  • ออกจากระบบ
GotoKnow

ญาติ

ญาติ

ญาติ เป็นคำสัญชาติไทยที่ใช้กันทั่วไป ความเข้าใจก็คือผู้ที่มีความเกี่ยวเนื่องกันทางสายโลหิต คำไทยแท้ที่ใช้คือ พี่น้อง ซึ่งบางครั้งเราเรียกรวมกันว่า ญาติพี่น้อง หรือบางครั้งก็ใช้ศัพท์สูงๆ ว่า วงค์วานย่านเครือ ..

ญาติ ตามบาลี มาจาก ญา รากศัพท์ แปลว่า รู้... ส่วน ติ เป็นปัจจัย (ญา+ติ = ญาติ)...ถ้าแปลว่า รู้ เฉยๆ ก็ไม่สามารถเข้าใจได้ จึงต้องมีอธิบายเพิ่มเติม

วจนัตถะ ญาตพฺโพติ ญาติ ผู้ใดอันเราควรรู้จัก เหตุนั้น ผู้นั้นชื่อว่าญาติ (ผู้ที่เราควรรู้จัก)

ญาติ จึงแปลตามวิเคราะห์ได้ว่า ผู้ที่เราควรรู้จัก นั่นคือ ผู้ที่เราควรรู้จักว่าเขาเป็นใคร เป็นพ่อแม่ ลุงป้า น้าอา ปู่ย่า ตายาย ลูกหลานเหลน หรือผู้ที่เราควรรู้ว่า คนนั้นเป็นน้องคนโน้น คนนี้เป็นหลานคนนั่น ...อะไรทำนองนี้...

อีกนัยหนึ่ง ความหมายของญาติตามนัยว่า ผู้ที่ควรรู้จัก หมายถึง คนที่เป็นญาติกันก็ควรจะเอาใจใส่ซึ่งกันและกันบ้างตามสมควร ไม่ควรคิดว่าธุระมิใช่ เอาหูไปนาเอาตาไปไร่ หมางเมิน ดูหมิ่น หรืเหยียดหยาม...อะไรประมาณนี้...

หมายเหตุ 

การสงเคราะห์ญาติ คำสอนในทางพระพุทธศาสนาก็มีไว้หลายนัยเช่น มงคล ๓๘ บอกว่า ญาตกานญจ สงฺคโห ..เอตมฺมงคลมุตฺตมํ การสงเคราะห์เหล่าญาติ ข้อนี้จัดเป็นมงคลอันสูงสุด..

พุทธจริยา ๓ ประการ มีข้อหนึ่ง คือ ญาตัตถจริยา การประพฤติเป็นประโยชน์ต่อพระญาติ นั่นคือ พระพุทธเจ้าทรงลดหย่อนระเบียบบางอย่างสำหรับผู้เป็นพระญาติที่เข้ามาบวชในพระธรรมวินัยของพระองค์ ..

เมื่อนางวิสาขาจะออกเรือนไปอยู่บ้านสามี พ่อของนางได้สอนหลักปฏิบัติไว้หลายอย่าง อย่างหนึ่งก็คือ เขาคืน หรือไม่คืนก็ควรให้ ได้แก่ บรรดาญาติที่เดือดร้อนแล้วมาหยิบยืมของกินของใช้ แม้ว่าเขาจะคืนหรือไม่คืน ก็ควรจะให้เขาไป ...อะไรทำนองนี้

  

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย 

คำสำคัญ (keywords): ญาติ
หมายเลขบันทึก: 70505
เขียน:
แก้ไข:
ความเห็น: 2
อ่าน:
สัญญาอนุญาต: สงวนสิทธิ์ทุกประการ

ความเห็น (2)

แล้วญาติธรรมนี่...คือผู้ที่ควรรู้จักในทางธรรมใช่ป่าวคับ....

 

การสงเคราะห์ญาติธรรม...จะให้คุณอันเป็นมงคลสูงกว่าป่าวคับ...อิอิ

P

ท่านเลขาฯ... มีความเห็นไว้นานแล้ว แต่อาตมาขี้เกียจตอบ เพราะช่วงนั้นคุยกันเสมอ ...( บางครั้ง วันละ ๓ เวลา) ... อาตมาจึงไม่ได้ตอบ...

บังเอิญมาค้นหาคำว่า ญาติ เพื่อนำไปลิงค์เรื่องใหม่ เจอความเห็นท่านเลขาฯ ...

คำว่า ญาติธรรม ถ้าความหมายในบาลี แปลว่า ความเป็นญาติ ...ศัพท์ว่า ธรรม ในคำว่า ญาติธรรม ทำหน้าที่เป็นปัจจัยเท่านั้น...

ส่วน ญาติธรรม ในความหมายภาษาไทย ต้องไปถามพวกที่ใช้ๆ อยู่ ว่าเค้าให้ความหมายอย่างไร...

ถือโอกาสบ่นกะท่านเลขาฯ เล็กน้อย ว่า..........

ในเมืองไทยมีผู้พยายามหาศัพท์ค่อนข้างหรูๆ ดูดี มีความไพเราะ มาใช้เพื่อหลีกเลี่ยงบางสิ่งบางอย่าง อยู่เสมอ...ซึ่งอาตมารู้สึกเบื่อๆ กะพวกนี้จริงๆ ในบางครั้ง...

เจริญพร