ช่วงเดือนพฤศจิกายน เป็นช่วงการปรับตัวและต้องเดินทางบ่อยมาก โดยเฉพาะทางภาคเหนือ กำแพงเพชรบ้าง เชียงใหม่บ้าง  ช่วงวันที่ 23-25 พฤศจิกายน ได้มีโอกาสเข้าร่วมสัมมนาวิชาการ เรื่องเกษตรอินทรีย์ วาระแห่งชาติ ไทยเป็นครัวโลกได้จริงหรือ ที่มหาวิทยาลัยแม่โจ้ เดินทางโดยรถตู้สำนักงาน มีโอกาสได้ดูงานไปด้วยช่วงเดินทาง โดยการนำของท่านเกษตรจังหวัดคนใหม่ วรพงษ์ กลางประพันธ์ แวะดูงานที่ชมรมลำปางรักษ์สมุนไพร มีการผลิตผลิตภัณฑ์สมุนไพรหลายชนิด ได้พูดคุยกับเจ้าหน้าที่ทำให้ทราบว่า เกิดขึ้นจากการรวมกลุ่ม โดยสมาชิกได้ร่วมกันผลิตสมุนไพรคุณภาพส่งให้กับชมรม เพื่อผลิตเป็นผลิตภัณฑ์สมุนไพรมากกว่า 100 ขนาน ย้อนกลับมาดูที่ชุมพรทราบว่าก็มีการผลิตอยู่บ้าง แต่ยังรู้จักกันน้อย น่าจะให้การสนับสนุนและช่วยกันพัฒนาภูมิปัญญาช่วงเข้าร่วมสัมมนาวิชาการที่มหาวิทยาลัยแม่โจ้ ก็มีสิ่งดีๆที่เกี่ยวข้องกับเกษตรอินทรีย์ ในหลายประเด็นก็เป็นเรื่องวิชาการ เป็นแนวคิดที่มักจะใช้ข้อมูลจากตัวอย่างแล้วนำมาสรุปเป็นภาพรวม (งานวิจัย) ซึ่งภาพจริงแต่ละบริบทย่อมมีรายละเอียดที่ไม่ตรงกันก็เป็นได้ แต่มีสิ่งหนึ่งที่น่าสนใจ คือการทำปุ๋ยหมักแบบเติมอากาศ ได้ฟังและได้ดูคิดว่าจะเป็นประโยชน์กับงานของเรา เพราะปัญหาหนึ่งที่เป็นอุปสรรคที่เรามักพบเมื่อไปส่งเสริมเกษตรกรทำปุ๋ยหมัก คือ การกลับกองปุ๋ย แต่วิธีการทำปุ๋ยหมักแบบเติมอากาศไม่ต้องกลับกองปุ๋ยเพียงแต่เพิ่มอุปกรณ์ในการเติมอากาศให้กับกองปุ๋ย ลงทุนเพิ่มอีกไม่มาก คิดว่าจะนำมาขยายผลต่อที่ชุมพร โดยเฉพาะจุดที่เราได้สนับสนุนให้มีการจัดสร้างโรงงานปุ๋ยอินทรีย์ที่สร้างเสร็จแล้ว จำนวน 6 โรง <p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0.5in" class="MsoNormal">ช่วงสัมมนาเสร็จก่อนกลับชุมพรวางแผนว่าจะเข้าไปชมงานพืชสวนโลกแต่ซื้อตั๋วได้ไม่ครบจำนวนคนในคณะ จึงเปลี่ยนแผนไปดูงานที่สถานีหลวงดอยอ่างขาง มีสิ่งแปลกตามากมายโดยเฉพาะไม้ดอกและกล้วยไม้ มีหลายชนิดที่ชุมพรปลูกได้แต่ไม่มีดอกหรือดอกเล็ก แต่ที่สถานีหลวงดอยอ่างขางดอกใหญ่สีสันสวยงามหลากหลายพรรณ </p><p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0.5in" class="MsoNormal" align="center">   </p><p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0.5in" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0.5in" class="MsoNormal" align="center"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0.5in" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0.5in" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0.5in" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0.5in" class="MsoNormal">ช่วงขากลับมาทางอำเภอฝาง น่าจะเป็นสถานที่หนึ่งที่มีการปลูกส้มเขียวหวานมากเป็นอันดับต้นๆของประเทศไทย ก็ได้แวะไปพูดคุยและเปลี่ยนกับเจ้าของสวน สังเกตดูส้มที่นี่ดกมากบางต้นลูกเกือบจะมากกว่าใบ ผมคิดว่าต้นจะตายในปีหน้าแต่เจ้าของสวนบอกว่าไม่ตาย เลยถามว่ามีวิธีการดูแลอย่างไร เพราะที่สวนเราเองส้มโชกุนไม่กี่ต้นยังไม่ค่อยได้ผลผลิตเลยร่วงหมด เขาบอกว่าใช้ปุ๋ยอินทรีย์ ให้น้ำสม่ำเสมอ ศัตรูพืชระบาดน้อยโดยเฉพาะมวนเขียว คิดว่าน่าจะยังมีเทคนิคอะไรอีกพอสมควรมีโอกาสค่อยหาความรู้เพิ่มเติม</p><p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0.5in" class="MsoNormal" align="center"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0.5in" class="MsoNormal"></p><div style="text-align: center"> </div>