ผมเล่าเรื่องการเลี้ยงนกวัยเด็กไว้ที่ (๑)   เลี้ยงนกในวัยหนุ่มไว้ที่ (๒) และ (๓)    ตอนนี้วัยใกล้ ๘๐ ผมมีความสุขมากกับนกในบริเวณบ้านที่ปากเกร็ด   เป็นนกที่เลี้ยงแบบไม่ได้เลี้ยง   คือเขาอยู่กันตามธรรมชาติ   ในลักษณะที่ใกล้ชิดกับผมมาก      ให้ความเพลิดเพลินทุกเช้า และทั้งวัน 

นกสวนหลากหลายชนิดมาหากินในบ้านผม     และมาหาความสนุกกับกระจกมองหลังของรถยนต์ที่จอดไว้กลางแจ้ง แต่มีร่มไม้สูงใหญ่บังแดด     

หลายปีก่อน นกที่มาเล่นกับกระจกมองหลังรถเป็นนกินปลี   จำได้ว่าเคยถ่ายรูปลงบันทึกไว้ แต่หาไม่พบ     ตอนนี้นกที่มาเล่นเป็นประจำคือนกปรอดหน้าขาว    ที่ผมเรียกว่ามาเล่นนั้น ในมุมมองของนกเขาน่าจะมาต่อสู้กับนกในกระจกก็ได้    ด้วยนิสัยของนกหวงถิ่น    ถ้ามีนกตัวอื่นล้ำแดนก็ต้องสู้กัน    นกกินปลีเป็นนกหวงถิ่นแน่นอน   แต่นกปรอดหน้าขาวผมไม่ทราบว่าเป็นนกหวงถิ่นหรือไม่    รู้แต่ว่าเขามักหลีกเลี่ยงคน   แต่ตอนนี้เขาคุ้นกับบริเวณบ้านผมมากจนหลายครั้งเขามาเกาะห่างจากที่ผมนั่งอยู่ไม่กี่เมตร

นกที่เชื่องคนที่สุดในบ้านผมมี ๒ ชนิด คือนกอีแพรด กับนกเขา   นกเขานั้นขึ้นมาที่ระเบียงบ้านทุกวัน   และเดินเข้ามาใกล้ผมในระยะห่างเมตรเดียว   ส่วนนกอีแพรดก็มาเกาะที่กิ่งไม้ใกล้ๆ ห่างออกไปจากที่ผมนั่งอยู่เพียง ๒ เมตร   ท่าทางขงเขาให้ความร่าเริงเพลิดเพลินดีมาก    ส่วนนกเขาให้ความรู้สึกสงบ    ขณะที่กำลังพิมพ์บันทึกนี้ นกเขาคูตอบโต้กันหลายตัว   ผมจึงได้ฟังเสียงนกเขาโดยไม่ต้องเลี้ยง   

 ผมบันทึกเรื่องความรู้และความเพลิดเพลินเกี่ยวกับนกไว้ที่ (๔) 

เลี้ยงนกยามชรา เป็นการเลี้ยงแบบไม่ต้องขังกรง   ไม่ต้องเลี้ยง    อยู่ด้วยกันตามธรรมชาติ    เลี้ยงด้วยสภาพแวดล้อมที่เป็นธรรมชาติ ร่มรื่นด้วยต้นไม่ใหญ่น้อย 

วิจารณ์ พานิช

๗ ก.ย. ๖๔