ปรัชญาการศึกษา

“ปรัชญา”  มาจากคำ 2 คำ คือ 

“ปร+ชญา”  คำว่า  ปร  แปลว่า  โดนรอบ  กว้าง  ไกล  ส่วนคำว่า  ชญา  แปลว่า  ความรู้ 

คำว่า  ปรัชญา  มาจากคำภาษาอังกฤษว่า " Philosophy " เป็นคำที่มาจากภาษากรีกว่า  Philosophia

ซึ่งเป็นการสนธิคำระหว่าง Philos กับ Sophia เมื่อรวมความแล้วจะแปลว่า  ความรักในความรู้(Love of Wisdom)   ปรัชญามีส่วนช่วยกำหนดจุดมุ่งหมายของการศึกษาเพื่อให้ได้แนวทางการจัดการศึกษาที่ดีที่สุด  และเป็นสิ่งกำหนดทิศทางของการจัดการศึกษาหรือเป้าหมายของการศึกษาที่กำหนดให้ผู้เรียนมีลักษณะเป็นอย่างไร

เป็นปรัชญาที่แตกหน่อมาจากปรัชญาแม่บทหรือปรัชญาทั่วไปที่ว่าด้วยความรู้ความจริงของชีวิต หากบุคคลมีความเชื่อว่าความจริงของชีวิตเป็นอย่างไรปรัชญาการศึกษาจะจัดการศึกษาพัฒนาคนและพัฒนาชีวิตให้เป็นไปตามนั้น  ส่วนการจัดการเรียนการสอนก็จะต้องดำเนินการให้เป็นไปตามหลักปรัชญาการศึกษานั้นๆ 

ดังนั้นการศึกษาเรื่องการเรียนการสอนว่าควรจะเป็นอย่างไร  จึงต้องศึกษาถึงที่มา  คือ  ปรัชญาด้วย  “การจัดการศึกษาโดยไม่มีปรัชญาการศึกษาเป็นแนวทาง  ก็เป็นเสมือนเรือที่แล่นไปในท้องทะเลโดยไม่มีหางเสือ”

ปรัชญาทางการศึกษา แบ่งได้เป็น 6 ข้อ ดังนี้

  1. สารัตถนิยม (Essentialism)
  2. นิรันตรนิยม (Perennialism)
  3. พิพัฒนาการนิยม (Progessivism)
  4. ปฏิรูปนิยม (Reconstructionism)
  5. อัตถิภาวนิยม (Existentialism)
  6. พุทธปรัชญา (Buddhishic)