การศึกษาตามหลักความสามารถ
(Competency-Based Education : CBE )
ดร.ชัชรินทร์ ชวนวัน ข้าราชการบำนาญ สถาบันพัฒนาครู คณาจารย์และบุคลากรทางการศึกษา, 2562
......................................................
จากขั้นตอนที่ 3 การรับรู้ความสามารถ (STEP 3 : Recognition Competency) ที่มีการดำเนินงานสำคัญ 2 ตอน ได้แก่ 1.การนำโมเดลความสามารถสู่การรับรู้ของผู้เรียน/ผู้ฝึกอบรม และ 2.การประเมิน (คัดกรอง) ความสามารถ เพื่อให้ได้ผลการประเมิน (GAP) ไปใช้ใน ขั้นตอนที่ 4
ขั้นตอนที่ 4 การพัฒนา/เสริมสร้างความสามารถ ( Competency Developing/Enhancing Competency Model)
ระยะที่ 4 ประกอบด้วยการดำเนินงานที่สำคัญ ประกอบด้วย
1.การสร้าง/พัฒนาหลักสูตรความสามารถ (Competency-Based Curriculum Development)
2. การกำหนดแผนการเรียนรู้/แผนการฝึกอบรม (Learning /Training Plan)
3.การประเมินผลการฝึกอบรม ( Learning/ Training Assessment Methods)
การสร้าง/พัฒนาหลักสูตรความสามารถ (Competency-Based Curriculum Development)
แนวคิดพื้นฐาน
จากกระแสการเปลี่ยนแปลง แรงกดดันทางสังคมและเศรษฐกิจที่ผลักดันให้องค์กรมีความต้องการบุคคลที่มีความสามารถด้านแรงงานที่เหมาะสมกับบทบาทหน้าที่ และต้องการเตรียมคนเพื่อเพิ่มคุณค่าให้กับองค์กรและเพื่อปรับให้เข้ากับความต้องการทางเศรษฐกิจโลก แนวคิดการจัดการศึกษาตามความ สามารถ ( Competency Based Education : CBE) จึงเป็นทางเลือกสำคัญและถูกกำหนดให้เป็น "วิธีการ พัฒนาบุคคลให้มีความสามารถที่ทำได้จริง ๆ ทางด้านการศึกษาซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญในการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ก็มีแรงผลักดันบางส่วนมาจากการเปลี่ยนแปลงจากการศึกษาแบบเน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง ที่ต้องการเปลี่ยนแนวทางปฏิบัติในการศึกษาตามมาตรฐาน (Standards based Education) มาเป็นการจัดการศึกษาตามความสามารถ (Competency based Education) จึงสร้างความตระหนักที่ทำให้การปฏิบัติทางการศึกษามีความจำเป็นต้องเปลี่ยนไปเพื่อมุ่งเน้นการเรียนรู้อย่างมีประสิทธิภาพ เนื่องจากการเรียนรู้ที่เน้นความสามารถช่วยให้ผู้เรียนมุ่งเน้นการเรียนรู้ ความรู้ และทักษะ ที่มีคุณค่า และเป็นการเรียนรู้ด้วยตนเอง ปัจจุบันการเรียนรู้ตามความสามารถ (Competency-based learning) หรือ การฝึกอบรมตามความสามารถ (Competency-based education and training ) เป็นวิธีการสอนและการเรียนรู้ที่เน้นการใช้ทักษะที่เป็นรูปธรรมมากกว่าการสอนและการเรียนรู้เชิงนามธรรม จึงนิยมเรียกชื่อรวมกันเป็น การศึกษาและฝึกอบรมตามความสามารถ (competency-based education and training) เครื่องมือหลักที่นำมาใช้ในการศึกษาและฝึกอบรม คือ หลักสูตรความสามารถ (Competency-Based Curriculum) ซึ่งมีแนวคิดพื้นฐานในการสร้างและพัฒนาในลักษณะเดียวกัน ดังนั้น แนวคิดพื้นฐานอันดับแรกก็คือ ต้องมีการสร้างหรือพัฒนาหลักสูตรความสามารถขึ้น โดยการพิจารณาจากแนวคิดหลักสูตรดั้งเดิมแบบเน้นมาตรฐาน ทำการสร้างหรือพัฒนาให้เป็นหลักสูตรความสามารถ
แนวคิด ขั้นตอนและกระบวนการพัฒนาหลักสูตร และตัวอย่าง เป็นการบรรยายประกอบ ดังแผนภูมิ-ไฟล์แนบ
ไฟล์แนบ 1 ระยะที่ 4 การพัฒนา/เสริมสร้างความสามารถ
ไฟล์แนบ 2 ตัวอย่าง การออกแบบหลักสูตร
ไฟล์แนบ 3 ตัวอย่าง การออกแบบแผนการเรียนรู้รายวิชา
